22/01/2026
Dzień Dziadka kojarzy się z laurkami, życzeniami, miłymi gestami. I dobrze. 💛
To dobra okazja, by zatrzymać się na chwilę i zapytać: jak naprawdę myślimy o starszych osobach na co dzień?
Osoby starsze zbyt często sprowadzamy do jednego obrazu: chore, samotne, wycofane, „nienadążające” za światem. To uproszczenie jest formą stygmatyzacji – i ma realne konsekwencje.
⚠️ Poza jednym dniem w roku osoby starsze często mierzą się ze stygmatyzacją:
🔹 są postrzegane jako mniej kompetentne,
🔹 pomijane w rozmowach i decyzjach,
🔹 zwracaniem się do nich w sposób zdrobniały, odbierający im podmiotowość i dorosły status (np. „Babusiu”, „Dziadziusiu”),
🔹 traktowaniem protekcjonalne, jakby wiek odbierał im sprawczość (np. zakładanie, że „i tak nie zrozumieją” lub „nie dadzą rady”).
💬 Tymczasem starość to etap życia, a nie diagnoza.
👴 Osoby starsze są różnorodne – mają doświadczenie, wiedzę, potrzeby relacji i sensu, tak samo jak młodsi, dlatego wolniejsze tempo nie oznacza mniejszej wartości.
⚠️ Stygmatyzacja tworzy grunt, który ułatwia występowanie przemocy wobec seniorów.
Nie wszyscy zdają sobie sprawę, że osoby starsze również mogą doświadczać przemocy – fizycznej, psychicznej, ekonomicznej czy zaniedbania. Często dzieje się to w rodzinie, a ofiary czują wstyd i boją się mówić.
🔹 Przemoc fizyczna – uderzenia, szarpanie, ograniczanie ruchów
🔹 Przemoc psychiczna – obrażanie, zastraszanie, ignorowanie potrzeb
🔹 Przemoc ekonomiczna – zabieranie pieniędzy, zmuszanie do podpisywania dokumentów
🔹 Zaniedbanie – brak pomocy w codziennych czynnościach, pozostawianie bez wsparcia
Psychologiczne skutki przemocy wobec osób starszych są głębokie i długotrwałe. Ofiary często doświadczają ciągłego lęku i poczucia zagrożenia, żyją w przewlekłym stresie, który obciąża zarówno ciało, jak i umysł. Często pojawia się obniżona samoocena – seniorzy zaczynają wątpić w swoją wartość i znaczenie w rodzinie czy społeczeństwie. Badania pokazują, że negatywne stereotypy dotyczące starości wpływają nie tylko na to, jak traktujemy seniorów, ale też na to, jak oni sami zaczynają myśleć o sobie. Kiedy ktoś przez lata słyszy, że „już się nie nadajesz”, zaczyna w to wierzyć. W efekcie może rozwijać się depresja, poczucie izolacji i osamotnienia, a codzienne funkcjonowanie staje się trudniejsze. Przemoc rani nie tylko fizycznie, ale przede wszystkim psychicznie, pozostawiając ślady, które trudno zagoić.
Zmiana zaczyna się od uważności. W Dniu Dziadka warto więc zrobić coś więcej niż złożyć życzenia:
✔ zobaczyć w dziadku nie tylko rolę, ale człowieka z historią, potrzebami i głosem,
✔ zauważyć w osobach starszych ich godności, a nie tylko trudności,
✔ reagować, gdy widzimy sygnały przemocy,
✔ informować odpowiednie instytucje, jeśli podejrzewamy zagrożenie.
Szacunek nie powinien być świąteczny.
Powinien być codzienny.
Bo sposób, w jaki dziś myślimy o starości, jest zapowiedzią tego, jak sami będziemy kiedyś traktowani.
Każda starsza osoba zasługuje na bezpieczeństwo..
📞 Widzisz, że osoba starsza jest krzywdzona? Nie odwracaj wzroku! Możesz to zgłosić anonimowo.
Nie musisz podawać swoich danych, żeby pomóc. Wystarczy reakcja — czasem jeden telefon może uchronić dziecko przed dalszą przemocą.
Gdzie zgłosić anonimowo?
📌 800 120 002 – Niebieska Linia (bezpłatnie, całodobowo)
📌 +48 222 309 900 - Linia Pomocy Pokrzywdzonym (całodobowo, w tym w języku angielskim, rosyjskim i ukraińskim).
📌 Anonimowe pismo do ośrodka pomocy społecznej (OPS)
📌 Zgłoszenie na policję
📌 Psyche-Med CENTRUM ZDROWIA PSYCHICZNEGO Mikołów ul. Kolejowa 4 📞 573 401 871 ✉️ sekretariat@psyche-med.com
🚨 W sytuacji nagłej zawsze dzwoń pod 112.
