30/01/2026
Z nauk Prasanta - przekaz z Puny 📿
„(…)Wielokrotne czytanie tej samej książki bywa deklaracją pustą. „Czytałem Light on Yoga niezliczoną ilość razy” – mówi się z dumą. Pytanie jednak nie brzmi: ile razy czytałeś, lecz: czy coś się zmieniło. Czy masz ślad pierwszego czytania, drugiego, trzeciego? Czy potrafisz zobaczyć różnicę pomiędzy dawnym rozumieniem a obecnym? Czy raczej każde czytanie potwierdza to samo, nieporuszone przekonanie o własnej racji?
Guruji praktykował i pisał notatki. Jego uczniowie praktykowali i pisali notatki. Czytali, słuchali, uczestniczyli w satsangach, myśleli — i zapisywali. Po miesiącach i latach wracali do tych zapisków i widzieli własną naiwność, uproszczenia, błędy. Notatki stawały się zwierciadłem głupoty, bez której …nie ma mądrości.
Mądrość nie polega na gromadzeniu wiedzy. Nie jest procesem liniowym, w którym „wiem coraz więcej”. Mądrość zaczyna się w chwili rozpoznania: byłem w błędzie. Nie widziałem jasno. Źle rozumiałem. Bez zgody na to rozpoznanie nie zachodzi żaden realny ruch.
Głupota nie jest przeciwieństwem mądrości — jest jej materiałem budulcowym. Jak cegły, które początkowo są surowe i nieforemne, tak dawne błędne rozumienia stają się podstawą późniejszej klarowności.
💎Dlatego w tradycji Iyengara wczorajsze nauczanie nie podlega konserwacji. To, co było prawdziwe wczoraj, dziś musi zostać porzucone. 💎
Ta sama asana jest nauczana ponownie, ponieważ wczorajsze rozumienie nie ma prawa zostać zachowane tylko dlatego, że było czyjeś. Praktyka nie polega na utrwalaniu, lecz na porzucaniu tego, co już nieadekwatne.
Pisanie notatek jest w tym sensie aktem odwagi. Zapisuje się własną pomyłkę, by nie móc jej ukryć. Po latach ten zapis staje się dowodem ruchu świadomości. Jeśli nie wstydzi cię to, co myślałeś pięć czy dziesięć lat temu, to znak, że nic się nie wydarzyło.
Problem zaczyna się tam, gdzie joga kończy się na macie. Gdy doświadczenie nie zostawia „kaca” — śladu, który trwa po zakończeniu praktyki. Asana, która nie rezonuje dalej, nie została naprawdę przeżyta. Rasa, o której mówią Upaniszady, nie jest chwilowym doznaniem, lecz smakiem, który pozostaje. Joga bez tego przedłużenia staje się wydarzeniem zamkniętym, sterylnym, oderwanym od życia.”
Życie jednak nie dzieje się w warunkach idealnych. Dzieje się w ruchu, pod presją, w tłumie, w nieprzewidywalności. Dlatego Preshant używa obrazów ruchu ulicznego, transportu publicznego, chaosu indyjskich miast. Życia nie poznaje się z tylnego siedzenia, w izolacji i komforcie. Poznaje się je przez ekspozycję, tarcie, bliskość. Tak samo jest z jogą.
Joga nie ogranicza się do asany. Obejmuje stanie, siedzenie, leżenie, oddychanie w każdej sytuacji. Obejmuje refleksję, pisanie, słuchanie, myślenie. Obejmuje svādhyāyę — studiowanie, które nie musi oznaczać czytania, ale może oznaczać uważne słuchanie i powracanie myślą do tego, co zostało usłyszane. Joga nie wymaga stroju, maty ani sali. Wymaga dyspozycji uwagi.
Najbardziej niedocenioną formą praktyki jest unikanie tego, co nie-jogiczne. Odejście od destrukcyjnego środowiska, wyjście z chaosu, zmiana toru — to także joga.
Nie dlatego, że alternatywa jest „duchowa”, lecz dlatego, że przerywa niszczący ciąg. Z czasem człowiek zaczyna rozpoznawać, gdzie joga jest, a gdzie jej nie ma, i coraz więcej czasu spędza po właściwej stronie tego rozróżnienia.
Joga nie musi trwać dwudziestu czterech godzin. Ale nie powinna zamykać się w jednej. Jej ruchem jest stopniowe rozszerzanie — z ciała na uwagę, z maty na życie, z formy na rozumienie. Tam, gdzie zapisuje się własną głupotę, zaczyna się mądrość. Tam, gdzie praktyka zostawia ślad, zaczyna się joga.
Wykład z 17.01.2026
Stowarzyszenie Jogi Iyengara w Polsce
