Gabinet Psychologiczny Psychotraumatolog-Psychoterapeuta Joanna Stawicka

11/12/2025

✨ Moment doświadczania traumy zmienia sposób przetwarzania strachu w dorosłości.

Nowe badanie podstawowe opublikowane w European Journal of Psychotraumatology dostarcza ważnych informacji na temat regulacji strachu po traumie interpersonalnej u dorosłych kobiet. Wyniki sugerują, że wiek, w którym nastąpiła pierwsza ekspozycja, ma kluczowe znaczenie dla długoterminowego funkcjonowania.

🧪 Jak przeprowadzono badanie?
Wzięło w nim udział 95 dorosłych kobiet z historią traumy interpersonalnej (krzywdy wyrządzonej przez inną osobę). Uczestniczki podzielono na grupy w zależności od wieku, w którym doszło do pierwszej traumy:

● Dzieciństwo: 0–11 lat
● Dorastanie: 12–17 lat
● Dorosłość: 18 lat i starsze

Badaczki mierzyły fizjologiczne reakcje strachu (SCR) podczas walidowanego, dwudniowego protokołu warunkowania i wygaszania strachu.

❗ Wbrew pierwotnej hipotezie, że trauma wczesnodziecięca spowoduje najsilniejsze reakcje strachu w dorosłości, badanie wykazało coś innego.

Główne różnice pojawiły się w zdolności do odzyskiwania pamięci wygaszania strachu 24 godziny później.

Kobiety, u których pierwsza trauma nastąpiła w okresie dorastania (12–17 lat) lub dorosłości (18+ lat), wykazały wyższe odpowiedzi SCR w porównaniu do tych narażonych w dzieciństwie.

👉 Oznacza to, że trauma, która miała miejsce później w rozwoju, wydaje się upośledzać zdolność do przywołania pamięci bezpieczeństwa – czyli rozpoznania, że dawniej groźny bodziec jest już bezpieczny.

🧠 Dlaczego to ma miejsce?
Okres dorastania to krytyczny czas dojrzewania kory przedczołowej, która odpowiada za hamowanie i regulację strachu. Trauma w tym okresie może zakłócać te obwody regulacyjne, prowadząc do długoterminowych trudności w regulacji strachu u dorosłych.

Kobiety, które doświadczyły traumy w dzieciństwie, mogły rozwinąć niższe reakcje strachu poprzez wczesne strategie radzenia sobie, takie jak unikanie emocjonalne lub dysocjacja. Choć zmniejszają one fizjologiczną reaktywność, nie są adaptacyjne.

🎯 Te odkrycia podkreślają potencjalne okna wrażliwości rozwojowej i sugerują konieczność dostosowania podejść terapeutycznych:

🔸Dorastanie lub dorosłość – koncentracja na regulacji i elastyczności poznawczej.
🔸Dzieciństwo – skupienie na zastąpieniu unikania lub strategii dysocjacyjnych bardziej adaptacyjnymi mechanizmami radzenia sobie.

📌 Podsumowując:
Liczy się nie tylko co się stało, ale także kiedy to się stało, ponieważ mózg rozwija się w różnym tempie i ma różne punkty wrażliwości na stres.

⛓️‍💥Pełen artykuł:
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/20008066.2025.2587483

01/12/2025

Styl unikający w związku (lękowo-unikający)

Odczuwasz potrzebę dużej niezależności, unikasz zobowiązań i emocjonalnej bliskości, masz trudności w okazywaniu uczyć i mówieniu o uczuciach.

W związku:

Cenisz niezależność i dystans. Masz bardzo dużą potrzebę autonomii. Unikasz głębokich rozmów. Unikasz rozmów o przyszłości związku.

Cykliczne zbliżasz się i oddalasz w relacji, szczególnie w odpowiedzi na rosnącą intymność.

Masz tendencję do tłumienia emocji ( poprzez pracoholizm, odwracanie uwagi, unikanie konfrontacji, używki i inne holizmy)
i niechętnie rozmawiasz o problemach.

Twoi partnerzy mówią, że czują się „odpychani”, „zignorowani". Mówią, że jesteś ciągle nieobecny, co prowadzi do dystansu i wycofania.

Przyczyny: W dzieciństwie opiekun był emocjonalnie niedostępny, obojętny lub stawiał nadmierne wymagania. Jako dziecko nauczyłeś się polegać tylko na sobie.

Brak zaufania wynikający z poczucia, że nie można na nikim polegać doprowadził do rozwoju mechanizmów obronnych.

Mimo że starasz się unikać bliskości, w rzeczywistości odczuwasz lęk przed odrzuceniem, obawiasz się zranienia i zależności.

Bezpieczny + Unikający. Unikający partner może nauczyć się bezpiecznej bliskości przy bezpiecznym partnerze.
Lękowy + Unikający Częsty, ale trudny układ tze. „taniec bliskości i dystansu”.


🔄 Dobra wiadomość

Styl przywiązania nie jest stały — można go zmieniać dzięki:

bezpiecznym relacjom (z partnerem, terapeutą, przyjaciółmi),

autorefleksji i pracy nad emocjami,

Terapii skoncentrowanej na Emocjach -EFT.

Zapraszam do kontaktu.

Joanna Stawicka

Psycholog, Psychotraumatolog, Psychoterapeuta CBT, Certyfikowany Terapeuta EMDR, Terapeuta Par w podejściu EFT- Terapii Skoncentrowanej na Emocjach.

https://psychologjoannaplock.pl/

30/11/2025

Zawód psychotraumatologa to praca z osobami, które doświadczyły przemocy, zaniedbania, katastrof, wypadków, żałoby czy innych zdarzeń traumatycznych. Etyka w naszej profesji nie jest dodatkiem — jest fundamentem bezpieczeństwa i zaufania.
Stowarzyszenie Psychotraumatologów Polskich posiada Kodeks Etyki Zawodu Psychotraumatologa, który jasno określa wartości, granice i standardy naszej pracy. To dokument mający chronić zarówno pacjentów, jak i profesjonalistów, a także wzmacniać jakość pomocy psychotraumatologicznej. 

🧭 Najważniejsze zasady Kodeksu Etyki Psychotraumatologa:

💚 1. Dobro klienta ponad wszystko

Psychotraumatolog minimalizuje ryzyko szkody, zapobiega wtórnej traumatyzacji i podejmuje decyzje z myślą o emocjonalnym i psychicznym bezpieczeństwie pacjenta. 

🤝 2. Wierność, odpowiedzialność i bezpieczne granice

Relacja terapeutyczna musi być przewidywalna, oparta na zaufaniu i wolna od nadużyć. Granice relacji chronią pacjenta i zabezpieczają proces terapeutyczny. 

🔍 3. Uczciwość i rzetelna komunikacja

Psychotraumatolog przedstawia swoje kompetencje i usługi w sposób przejrzysty, bez obietnic „gwarantowanych efektów”. Unika manipulacji oraz jakichkolwiek działań mogących podważyć zaufanie. 

⚖️ 4. Sprawiedliwość i równe traktowanie

Pomoc jest dostępna dla każdej osoby niezależnie od jej sytuacji. Specjalista działa przeciwdziałając uprzedzeniom i dyskryminacji w jakiejkolwiek formie. 

🔒 5. Poufność i ochrona godności

Psychotraumatolog chroni prywatność i poufność informacji pacjenta. Jasno wyjaśnia wyjątki wynikające z prawa, jak np. zagrożenie życia lub krzywdzenie dzieci. 

🎓 6. Kompetencje i rozwój zawodowy

Pracuje w granicach swoich kompetencji, korzysta z metod udowodnionych naukowo (EBPP) i stale podnosi kwalifikacje, w tym poprzez superwizję. Dba także o własny dobrostan jako warunek etycznej pracy. 

🧪 7. Etyka badań naukowych

W badaniach zapewnia uczestnikom bezpieczeństwo, anonimowość i świadomą zgody. Szczególnie chroni osoby wrażliwe – dzieci, osoby po przemocy czy uchodźców. 

🛟 8. Odpowiedzialność środowiskowa

Psychotraumatolog reaguje na nieetyczne zachowania w zawodzie, wspiera innych specjalistów i dba o wysokie standardy w całej społeczności zawodowej. 

🟦 Dlaczego to ma znaczenie?

Bo psychotraumatolog wykonuje zawód zaufania publicznego.

Kodeks Etyki nie tylko reguluje naszą pracę — chroni osoby, które powierzają nam swoje doświadczenia, emocje i historię. Jest także gwarancją, że pomoc psychotraumatologiczna opiera się na profesjonalizmie, szacunku i odpowiedzialności. 

19/11/2025

🔥 Strażacy ratują życie i mienie, ale ich praca wiąże się z ogromnym ryzykiem, które znacząco zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń psychicznych, takich jak np. zespół stresu pourazowego (PTSD).

👥 Autorzy – Bora Kim i jej zespół – skupili się na szczególnym, traumatycznym wydarzeniu: doświadczeniu śmierci kolegi na służbie lub jego samobójstwa. Jest to zdarzenie uznawane za bardziej traumatyczne niż śmierć z przyczyn naturalnych. Mimo tego, niewiele badań analizowało dotychczas ten specyficzny wpływ.

🔍 Jak przeprowadzono badanie?

Badacze przeanalizowali dane od 53 980 strażaków z Korei Południowej (aż 92,6% całej populacji strażaków w tym kraju). To jedno z największych badań w tej dziedzinie.

Zbierano informacje na temat:
🔸Doświadczenia śmierci kolegi (bezpośredniego lub pośredniego) w ciągu ostatniego roku.
🔸Objawów PTSD.
🔸Ryzyka samobójstwa.
🔸Problemów związanych z alkoholem.
🔸Szkód emocjonalnych wynikających z pracy emocjonalnej (np. zatajania emocji).
🔸Postrzeganego wsparcia od kolegów (wsparcia rówieśniczego).

📌 Kluczowe wnioski z badania:

1️⃣ Śmierć kolegi drastycznie zwiększa ryzyko PTSD i myśli samobójczych.
Strażacy, którzy doświadczyli takiej straty, wykazywali znacznie wyższe objawy PTSD i wyższe ryzyko samobójstwa.

2️⃣ Szkody emocjonalne i problemy z alkoholem odgrywają kluczową rolę mediatorów.
Trauma po stracie kolegi:
➡️ nasila szkody emocjonalne (związane z koniecznością tłumienia emocji w pracy)
➡️ te szkody mogą prowadzić do problemów z alkoholem, często używanego jako formy „samoleczenia” i tłumienia cierpienia
➡️ alkohol + szkody emocjonalne zwiększają objawy PTSD i ryzyka samobójstwa

3️⃣ Wsparcie rówieśnicze jest potężnym czynnikiem ochronnym!
🔸Silne wsparcie ze strony kolegów łagodzi negatywne skutki doświadczenia śmierci kolegi.
🔸Osłabia również związek między szkodami emocjonalnymi/problemami z alkoholem a objawami PTSD i ryzykiem samobójstwa.

🧭 Co to oznacza dla strażaków i ich wsparcia?

Wyniki wskazują na konieczność:
🔸Wzmacniania wewnętrznych systemów wsparcia rówieśniczego w jednostkach straży pożarnej.
🔸Włączenia psychoedukacji nt. PTSD i problemów z alkoholem.
🔸Przeciwdziałania stygmatyzacji zdrowia psychicznego w środowisku strażackim.
🔸Wdrażania protokołów postwencyjnych po traumatycznych zdarzeniach, w tym zespołów wsparcia rówieśniczego i dostępu do profesjonalnej pomocy.
🔸Promowania adaptacyjnych strategii radzenia sobie z emocjami — zamiast unikania poprzez alkohol.

⚠️ Ważne: Badanie opierało się na samoocenie i miało charakter przekrojowy, więc nie można jednoznacznie ustalić kierunku przyczynowości. Mimo tego skala i wyniki dostarczają niezwykle cennych informacji.

To badanie to ważny krok w lepszym rozumieniu zdrowia psychicznego strażaków, którzy każdego dnia narażają życie, aby chronić innych.

Jak Wy widzicie rolę wsparcia rówieśniczego w tak wymagających zawodach? 🤔
Podzielcie się w komentarzach!

⛓️‍💥Pełen artykuł:
https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/20008066.2025.2512680?needAccess=true

14/11/2025

Dlaczego poszerzyłam swoje kompetencje
o umiejętności pracy terapią Sandtray?

Ponieważ Terapia Sandtray jest uznaną metodą terapeutyczną.
Praca w Sandtray może być zarówno świadoma, jak i podświadoma, jest elastyczna, łączy się z innymi metodami (CBT, EMDR).

🧩 Co może ujawnić się w piaskownicy?

lęki, które trudno nazwać

schematy relacyjne (kto jest blisko, kto daleko)

nierozwiązany konflikt

poczucie krzywdy

potrzeby (np. ochrony, wolności, sprawczości)

agresja, którą trudno dopuścić

wewnętrzne części (wewnętrzne dziecko, krytyk, obrońca).

Dziękuję "PTT EMDR", oraz "Przystań i Myśl".

Podziękowania za specjalistyczną wiedzę dla Any Gomez, psychoterapeutki, autorki książek, trenerki EMDR, specjalizującej się
w pracy z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi.

Zapraszam do kontaktu.

Joanna Stawicka

Psycholog, Psychotraumatolog, Psychoterapeuta CBT, Certyfikowany Terapeuta EMDR, Terapeuta Par w podejściu EFT- Terapii Skoncentrowanej na Emocjach.

https://psychologjoannaplock.pl/

06/11/2025

Czeka, aż wreszcie zostanie zobaczone.

❤️ To Ty jesteś jedyną osobą, która może je uzdrowić !

Zapraszam do kontaktu.

Joanna Stawicka

Psycholog, Psychotraumatolog, Psychoterapeuta CBT, Certyfikowany Terapeuta EMDR, Terapeuta Par w podejściu EFT- Terapii Skoncentrowanej na Emocjach.

https://psychologjoannaplock.pl/

05/11/2025

🕯 Za nami 1 listopada – dzień, w którym pamiętamy tych, których już z nami nie ma.

Dla wielu osób to trudny czas. Pojawia się żal, tęsknota, czasem poczucie winy lub niedokończone sprawy.

Ale jest w tym dniu coś głęboko terapeutycznego.

Pozwalamy sobie pamiętać ❤️‍🩹

Zapala się świeczki, odwiedza groby, mówi się na głos imiona. To rytuał, który daje przestrzeń dla bólu – ale też dla miłości, która pozostała.

W terapii EMDR mówimy o przetwarzaniu straty inaczej niż w tradycyjnym podejściu.

➡ Nie chodzi o "przepracowanie żałoby" w sensie "pożegnania się i zostawienia za sobą". Chodzi o to, by wspomnienie mogło zmienić swoją formę – z bólu paraliżującego na ból, który współistnieje z wdzięcznością, ciepłem i sensem.

By pamięć o bliskiej osobie nie była raną, która ciągle krwawi – ale dobrze zagojoną bliznę, która mówi: "to się wydarzyło, to było ważne, i mogę to nosić w sobie bez cierpienia".

W tym czasie, zapalając świecę, możesz sobie pozwolić na: → Wspomnienie bez ucieczki → Smutek bez winy → Miłość, która trwa – mimo wszystko

Bo pamiętać można na wiele sposobów. I ten dzień przypomina nam, że mamy do tego prawo 💙

Jeśli czujesz, że wspomnienie bliskiej osoby wciąż przytłacza Cię bólem – terapia EMDR może pomóc przekształcić ten ciężar w coś, co da się nosić z godnością.

02/11/2025

💛 Kim jest Wewnętrzne dziecko?

To Twoja emocjonalna część, która czuje spontanicznie, intuicyjnie, bez masek, które zakładasz jako dorosły człowiek.

Część pamięci emocjonalnej która zawiera zarówno radość, ciekawość i kreatywność z dzieciństwa, jak i zranienia, lęki czy wstyd.

To Twoje wewnętrzne źródła autentyczności – kiedy masz z nim kontakt, łatwiej ci cieszyć się życiem, ufać, bawić się i być sobą.

Zapraszam do kontaktu.

Joanna Stawicka

Psycholog, Psychotraumatolog, Psychoterapeuta CBT, Certyfikowany Terapeuta EMDR, Terapeuta Par w podejściu EFT- Terapii Skoncentrowanej na Emocjach.

https://psychologjoannaplock.pl/

❤️ Dziękuję autorce za pozwolenie na udostępnienie przestrzeni "Bezpiecznego Miejsca".

31/10/2025

Styl lękowo-ambiwalentny (lękowy)

Masz silną potrzebę bliskości, jednocześnie lęk przed odrzuceniem.

W związku:

Możesz być bardzo zaangażowany, wręcz „wchłonięty” przez relację.

Często szukasz potwierdzenia miłości partnera.

Silnie reagujesz na oznaki oddalenia – możesz się niepokoić, dzwonić, pisać, analizować.

Dlaczego się tak czujesz?

W dzieciństwie opiekun był czasem dostępny, czasem nie, trudno Ci było przewidzieć czy otrzymasz wsparcie.

Dlatego masz tendencję do nadmiernego przywiązywania się do innych, zazdrości i trudności z zaufaniem.

Bezpieczny styl przywiązania+ Lękowy styl przywiązania- Bezpieczny partner może „uspokoić” lękowego, jeśli jest konsekwentny.

🔄 Dobra wiadomość

Styl przywiązania nie jest stały — można go zmieniać dzięki:

bezpiecznym relacjom (z partnerem, terapeutą, przyjaciółmi),

autorefleksji i pracy nad emocjami,

Terapii skoncentrowanej na Emocjach -EFT.

Zapraszam do kontaktu.

https://psychologjoannaplock.pl

30/10/2025

Kontynuujemy cykl postów nt. 8 faz psychoterapii EMDR 👉 Dziś faza pierwsza – odkrywanie mapy doświadczeń.

Faza 1️⃣ EMDR: Zanim zajmiemy się traumą, musimy zrozumieć mapę

💬 Dlaczego na pierwszym spotkaniu z terapeutą EMDR nie zaczynamy od "tych ruchów oczu"? Bo skuteczna terapia potrzebuje fundamentu.

Faza pierwsza to historia i konceptualizacja – ale nie chodzi o szczegółową biografię "od urodzenia". Terapeuta szuka odpowiedzi na pytania:

➡️ Co najbardziej wpływa na Twoje tu i teraz?
➡️ Gdzie są źródła bólu?
➡️ Jakie mechanizmy się uruchamiają?
➡️ W jakim kierunku chcemy iść?

Dlaczego to takie ważne? 🧐
Model AIP (Adaptive Information Processing) wyjaśnia, że trudne doświadczenia, które nie zostały przetworzone, „zamrażają się" w pamięci – wraz z emocjami, przekonaniami i reakcjami ciała.

👤 Przykład z życia: Dorosły człowiek słyszy zwykłą uwagę od szefa. Racjonalnie wie, że to tylko feedback. Ale ciało reaguje napięciem, serce przyspiesza, pojawia się lęk.

Dlaczego? Bo w 👦 dzieciństwie doświadczał stałej krytyki od rodzica. Mózg „zapamiętał" ten wzorzec i dziś automatycznie odpala tę samą reakcję – jakby znowu był dzieckiem, które boi się oceny i odrzucenia.

EMDR łączy kropki między "kiedyś" a "dziś".

Nie grzebiemy się w przeszłości dla samej przeszłości. Ale też nie udajemy, że wystarczy "żyć tu i teraz", ignorując ciężar dawnych zdarzeń.

✅ Terapeuta EMDR tworzy plan: jak uwolnić Cię od tego, co było, żebyś mógł/mogła w pełni żyć tym, co jest.

📌 W kolejnym poście przedstawimy Faza 2 – przygotowanie. Jak budujemy bezpieczeństwo przed rozpoczęciem pracy z trudnymi wspomnieniami?

Pytanie do Was: Czy rozpoznajecie w sobie takie "zamrożone" reakcje z przeszłości?

29/10/2025

28/10/2025

Ukryte konsekwencje prześladowania (bullyingu).

🧠 Badacze Belinda Graham i Anke Ehlers analizują przekonania młodych dorosłych, którzy doświadczyli bullyingu, oraz ich związek z utrzymującymi się objawami lęku społecznego i stresu pourazowego (PTSD).

💬 Wszyscy uczestnicy zgłaszali negatywny wpływ bullyingu na swoje zdrowie psychiczne w czasie trwania tych doświadczeń.
Kluczowe jest to, że negatywne oceny związane z bullyingiem mogą utrzymywać się w dorosłym życiu, wpływając na interakcje społeczne i zdrowie psychiczne.

Zidentyfikowano cztery główne tematy negatywnych przekonań:

1️⃣ Deficyt osobisty (Personal Deficiency):
🔹 Przekonanie, że bycie ofiarą wynikało z własnej niskiej wartości lub niepożądanych cech.
🔸 „Nie powinienem być lubiany”, „Jestem mniej wart niż inni”, „Zasługuję na bycie celem”.

Osoby z tej grupy często czuły się wewnętrznie problematyczne.

2️⃣ Zagrożenie społeczne (Social Threat):
🔹 Ostrożność wobec innych, przekonanie o ich negatywnych motywach.
🔸 „Przyjaźnie są niebezpieczne”, „Ludziom nie można ufać”.

Wysoki poziom objawów wiązał się z poczuciem zagrożenia w relacjach.

3️⃣ Akceptacja jest krucha (Acceptance is Fragile):
🔹 Przekonanie, że akceptacja jest przejściowa i wymaga wysiłku.
🔸 „Odrzucenie jest nieuniknione”, „Muszę się wtopić”, „Muszę być doskonały”.

Osoby z wyższymi objawami częściej obawiały się odrzucenia mimo wysiłków.

4️⃣ Minimalizowanie (Minimizing):
🔹 Zaniżanie powagi przeszłych doświadczeń, często z poczucia wstydu.
🔸 „Powinienem już to przezwyciężyć”, „Nie było aż tak źle”.

To przekonanie często występowało w grupie z nasilonymi objawami.

🎯 Wnioski terapeutyczne:
Ukierunkowanie terapii na te negatywne przekonania może zmniejszyć ich wpływ i wzmacniać odporność u osób dotkniętych bullyingiem.
💡 Zalecane metody: restrukturyzacja poznawcza i praca nad samoakceptacją.

⛓️‍💥Artykuł: https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/20008066.2025.2523638?needAccess=true