18/01/2026
Czy wiesz że zmiany na stopach mogą być objawem poważnych chorób i infekckcji wewnątrzustrojowych? 🤔
Od tygodnia pięćdziesięciodwuletniemu mężczyźnie dokuczała gorączka, dręczyły zawroty głowy i bóle mięśniowe. Takie objawy, które pewnie większość z was nazwałaby "przeziębieniowymi" czy "grypowymi" (niesłusznie lekceważąc grypę) i nie drążyłaby za bardzo, prawda? Ale też jednocześnie pacjent zauważył (niebolesne) przebarwienia w obrębie palucha lewej stopy. Jednocześnie chory mógł też być nieco wyczulony na różne niepokojące zdarzenia medyczne - półtora roku wcześniej przytrafiło mu się związane z gronkowcem złocistym (Staphylococcus aureus) zapalenie wsierdzia z zajęciem zastawki aortalnej, a to nie bagatela, poważny stan chorobowy.
Obecnie przy przyjęciu gorączkował (39°C), w badaniu fizykalnym potwierdzono tachykardię (przyspieszenie akcji serca), a sam pacjent sprawiał wrażenie chorego, nieco ospałego, nie w pełni przytomnego. Ekipę medyczną zaniepokoiły szczególnie szmery sercowe odnotowane w badaniu osłuchowym.
No i te zmiany skórne... Jak widzicie, w obrębie palucha rzeczywiście wyraźnie odznaczały się niebolesne ciemne plamiste zmiany. W zestawieniu z historią choroby i objawami mężczyzny dopatrzono się w nich tzw. objawu Janewaya.
Tak, nie znacie prawdopodobnie tego określenia. Mało mejnstrimowe jest. Ale za to, podobnie jak i samo zjawisko, bardzo niekiedy przydatne. Otóż objawem Janewaya nazywamy takie właśnie niebolesne, palmiste, krwotoczne zazwyczaj lub rumieniowe zmiany skórne stanowiące niezbyt częsty (no ok, rzadki po prostu), ale klasyczny, podręcznikowy symptom bakteryjnego zapalenia wsierdzia.
I rzeczywiście - z pobranych od pacjentach próbek krwi na mikrobiologii udało się wyhodować gronkowce. Tak, złociste. a szczęście nie te metycylinooporne (MRSA), których się szczególnie ze względu na antybiotykooporność obawiamy. Jednocześnie badanie ECHO wykazało cechy niedomykalności zastawki aortalnej i drobne wegetacje - takie skrzeplinowo-bakteryjne grudy - na płatkach rzeczonej.
Włączono odpowiednią antybiotykoterapię. Dalszych losów chorego niestety nie znamy.
Zmiany czy też objaw Janewaya to efekt przypisywany zazwyczaj drobnym zmianom zakrzepowym, mikrozatorom bakteryjnym związanym z infekcyjnym zapaleniem wsierdzia (i wspomnianymi wegetacjami na płatkach zastawek). Są typowo niebolesne w przeciwieństwie do podobnych, tylko bolesnych i związanych ze zmianami zapalnymi samych naczyń krwionośnych guzków Oslera również mogących zapaleniu wsierdzia towarzyszyć.
źródło: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2900332/