03/02/2026
Perfekcjonizm - niebezpieczeństwo, czy potencjał?
O perfekcjonizmie było już głośno wielokrotnie.
Przyjrzyjmy się mu jednak dokładniej i zastanówmy się czy dostrzegając w sobie takie cechy jesteśmy w stanie wyciągnąć z nich coś dobrego?
Perfekcjonizm najogólniej można rozumieć jako dążenie do wykonywania czynności na jak najwyższym poziomie, posiadanie wysokich standardów wykonywania zadań, jednocześnie połączone z obawą przed błędami i krytycyzmem.
Może przyjmować formę krytyka, który ciągle w Twojej głowie stawia wyższe standardy i nigdy nie jest dostatecznie zadowolony z rezultatów.
Co ważne psychologia wyróżnia dwa wymiary perfekcjonizmu:
adaptacyjny oraz nieadaptacyjny.
Ten, który jest pełen krytycyzmu i dużego lęku przed popełnianiem błędów jest dla nas zagrażający.
Może prowadzić do nasilania lęku i depresji. Niektóre badania
wskazują, że kobiety mają większe ryzyko rozwinięcia się cech związanych z perfekcjonizmem nieadaptacyjnym.
Jednak niezależnie od płci kluczowe jest to, że u osoby, którą wyróżniają takie cechy często dochodzi do zachwania poczucia własnej wartość.
Porażka odbierana jest personalnie.
Niepowodzenie w pracy, kłótnia z bliskimi, projekt oceniony za poprawny, a nie wspaniały, niedokładnie wysprzątane
mieszkanie.
Takie sytuacje mogą wtedy prowadzić do myśli “jestem
beznadziejny/na”, a także do poczucia wstydu i nadmiernego smutku.
Pierwszym krokiem, który możesz podjąć już dziś jest wprowadzenie bardziej współczującej i troskliwej narracji.
Przy następnym niepowodzeniu zamiast wyzywać siebie od
najgorszych spróbuj wprowadzić bardziej łagodne myśli.
Niektóre badania wskazują również, że u osób starszych cechy perfekcjonizmu dezadaptacyjnego są słabsze.
Może to oznaczać, że wraz z wiekiem i doświadczeniem jesteśmy w stanie rozwijać bardziej adaptacyjne dążenie do osiągania sukcesów, a na porażki patrzymy łagodniej.
W następnym poście opowiem o cechach związanych z perfekcjonizmem adaptacyjnym, być może można z nich wydobyć trochę potencjału.
Lustyk, D. (2021). Prokrastynacja a perfekcjonizm u osób dorosłych.
Robinson R. M. (2021). Perfekcyjni do bólu. Jak uwolnić się od perfekcjonizmu maskującego depresję i odzyskać
zdrowie. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Pawelec, M. M. (2016). Perspektywy postrzegania czasu a perfekcjonizm adaptacyjny i dezadaptacyjny.
Zagadnienia Społeczne, 2(6), 177-194.
Gracz, E. (2020). Perfekcjonizm a orientacja pozytywna u osób studiujących, pracujących, oraz łączących
obowiązki studenckie i zawodowe.
Ramult, K. (2020). Perfekcjonizm adaptacyjny i dezadaptacyjny a poczucie przepływu u koncertujących
muzyków.
