Bogumiła Pniewska - Psycholog, Psychoonkolog

08/12/2025

08/12/2025

17/04/2025

▪️Już 26.04.br odbędzie się kolejna edycja Charytatywnego Biegu z Misiem; wiosenna impreza dla dorosłych i dzieci. Plan atrakcji jest następujący:
godz. 9.30 o - bieg dziecięcy i młodzieżowy
godz. 11.30 - bieg główny (5 lub 10 km)
godz. 11.45 - marsz Nordic Walking
Link do zapisów: https://panel.maratonczykpomiarczasu.pl/viii-charytatywny-bieg-z-misiem2025

Rakujemy jak chcemy

▪️Rodzicom, którzy stoją przed trudną rozmową z dziećmi nt. choroby ich rodzeństwa polecam podcast "Jak rozmawiać z rodzeństwem dziecka zmagającego się z chorobą nowotworową?"
W podcaście wysłuchacie rozmowy dwóch psychoonkolożek, Pani Marty Homy i Pani Katarzyny Cieślak, które wyjaśniają jak poprowadzić taką rozmowę z uwzględnieniem potrzeb i wieku dziecka. ❤️ Materiał przygotowany został w ramach programu „Uszczypnięci przez raka”.
Soptify: https://open.spotify.com/episode/5IAE1DEVw9Qv3GDTS0uOWB?si=ptiLnm0nRd6OviYl2ptNVQ
YouTube: https://youtu.be/FImnJDLHIYY?si=TJPgrVgibfgyWg6u


▪️”Nie możemy pozwolić, aby ludzie umierali dalej w kolejkach!" - pod takim hasłem Onkofundacja Alivia sformułowała petycję do Ministry Zdrowia, w której każdy z nas może wyrazić swój sprzeciw wobec odbierania pacjentom dostępu do badań diagnostyki obrazowej. Zachęcam do dołączenia!
Link do petycji: https://petycje.alivia.org/2025/03/28/nie-mozemy-pozwolic-aby-ludzie-dalej-umierali-w-kolejkach/?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR50ZgvdFm1N4sio6JXRrO2KoAjocQMcQwcGdPWNw07p-8KPmvi7JSN02mZxwA_aem_c_yiFnaJvJPp-5KL1mLgZw
Alivia

26/03/2025

Pacjenci onkologiczni znajdują się w sytuacji kryzysu zdrowia, w której funkcjonowanie
psychofizyczne pogarsza się pod wpływem choroby oraz leczenia. W tym kontekście niezwykle istotne jest, aby pacjenci potrafili i byli zachęcani do ♥️ otwartego wyrażania swoich emocji i potrzeb ♥️zarówno tych dotyczące zdrowia somatycznego, jak i emocjonalnego.

Umiejętność wyrażania własnych potrzeb i sięgania po pomoc jest kluczowa z kilku powodów:

✔️pozwala pacjentom na uzyskanie odpowiedniej opieki medycznej i wsparcia, co realnie poprawi jakość ich życia. Często nieświadomi swojego stanu lub wstydzący się swoich obaw, pacjenci nie zgłaszają trudności i są narażeni na dodatkowy ból, stres czy poczucie osamotnienia

✔️wyrażanie potrzeb ma również istotne znaczenie w kontekście emocjonalnym. Choroba nowotworowa wiąże się z licznymi lękami, obawami, niepewnością oraz zmianami w samoocenie. Otwarte mówienie o swoich emocjach i potrzebach – zarówno w relacjach z bliskimi, jak i z personelem medycznym - pozwala na obniżenie napięcia, wzbudzenie poczucia bycia zrozumianym i akceptowanym w nowej roli chorego. Przydatne mogą się okazać umiejętności asertywne, by spokojnie, z szacunkiem dla siebie i innych mówić o swoich oczekiwaniach i stawiać granice

✔️niechęć lub brak umiejętności wyrażania potrzeb może prowadzić do pogłębiania się poczucia izolacji, frustracji i bezradności

✔️niezadowolenie czy smutek z powodu braku odpowiedniej reakcji otoczenia może zwiększać stres, a w skrajnych przypadkach – prowadzić do depresji czy innych zaburzeń psychicznych

✔️również bliscy, rodzina chorego – szczególnie osoby która nie wyraża otwarcie swoich potrzeb i zamyka się w sobie - odczuwa ogromny stres, napięcie i jednocześnie bezradność, nie wiedząc jak ulżyć choremu w trudnościach.

Wystarczy zadać choremu pytanie:
❓co mogę zrobić, abyś poczuł się lepiej?
❓czego ode mnie potrzebujesz?
❓co mogłoby poprawić twoje samopoczucie?
❓jakiego wsparcia potrzebujesz?

Choroba nowotworowa to ogromne wyzwanie, ale odpowiednie wsparcie w wyrażaniu swoich potrzeb – ze strony bliskich czy personelu medycznego - może przyczynić się do lepszego radzenia sobie z sytuacją przez pacjenta, poprawy jakości życia pacjenta oraz pozytywnego wpływu na cały proces leczenia.

25/03/2025

W 2025 roku w dziedzinie onkologii odnotowano kilka istotnych zmian w zakresie diagnostyki i profilaktyki onkologicznej. Najważniejsze z nich to:

▪️Wprowadzenie testu FIT do programów profilaktycznych:

Ministerstwo Zdrowia zdecydowało o włączeniu testu FIT (immunochemicznego testu kałowego) do koszyka świadczeń gwarantowanych. Test ten, stosowany w przesiewowych badaniach w kierunku raka jelita grubego, jest nieinwazyjny i pozwala na wczesne wykrycie choroby. Jego wprowadzenie ma na celu zwiększenie zgłaszalności pacjentów na badania profilaktyczne.

▪️Refundacja kompleksowego profilowania genomowego (CGP NGS):

Ministerstwo Zdrowia planuje w pierwszym kwartale 2025 roku wprowadzić refundację CGP NGS, zaawansowanego badania genetycznego umożliwiającego jednoczesne analizowanie wielu genów. To pozwoli na lepsze dopasowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjentów z nowotworami, takimi jak rak jajnika czy płuca.

▪️Nowoczesne badania w profilaktyce raka szyjki macicy:

Wprowadzono do programów profilaktycznych test HPV HR oraz cytologię na podłożu płynnym (LBC). Te nowoczesne metody diagnostyczne mają na celu wczesne wykrywanie zmian przedrakowych i nowotworowych w szyjce macicy, co zwiększa skuteczność profilaktyki i leczenia.

Te zmiany mają na celu poprawę jakości diagnostyki i leczenia nowotworów w Polsce, zwiększając dostępność nowoczesnych metod diagnostycznych i terapeutycznych dla pacjentów.

04/12/2024

Wystartowała kolejna edycja kampanii "Świadomy Pacjent" fundacji mająca na celu uświadomienie Pacjentom, że ich wiedza, zaangażowanie aktywność oraz odpowiedzialność mają ogromne znaczenie dla powodzenia procesu terapeutycznego.

www.pacjentilekarz.pl

19/09/2023

Z zabiegiem operacyjnym pacjenci wiążą największą nadzieję na wyzdrowienie. Wielu chorych utożsamia usunięcie guza z usunięciem choroby.

Z tym jednak etapem w leczeniu wiąże się stres oraz liczne obawy, które chory wyraża pytaniami:
▪️czy zmiana zostanie wycięta w całości?
▪️czy wybudzę się po znieczuleniu ogólnym?
▪️jak będę się czuł/a po operacji?
▪️jak długo pozostanę w szpitalu po operacji?
▪️czy będę mógł/mogła normalnie funkcjonować?
▪️ czy będę mógł/mogła liczyć na opiekę i wsparcie personelu medycznego?

Jest to czas, w którym pacjent buduje zaufanie do lekarza prowadzącego oraz przygotowuje się do skutków operacji.
Chory radzi sobie z powyższą sytuacją, stosując jedną z dwóch strategii:

✔️ Strategia poszukiwania informacji - takiemu pacjentowi potrzebne są szczegółowe wyjaśnienie przebiegu operacji, jego konsekwencji, czasu trwania, ew. powikłań itd. Im bardziej świadomy pacjent, tym lepiej radzi sobie z adaptacją do nowej, pooperacyjnej sytuacji.
✔️ Strategia unikania informacji - nie dopuszczając do świadomości pewnych informacji, pacjent radzi sobie np. poprzez wyobrażenia o pozytywnym zakończeniu operacji.

W oczekiwaniu na operację pacjent ponownie przeżywa trudne emocje związane z chorobą smutek, żal, rozgoryczenie (“moje ciało mnie zawiodło”), strach i lęk, frustrację, przygnębienie.
Gdy emocje są tłumione bez możliwości ich wyrażenia, przygnębienie przechodzi w drażliwość, a dalej w złość i gniew, które stają się trudne również dla bliskich, współpacjentów i personelu medycznego. Pacjent następnie czuje wstyd i poczucie winy z powodu swoich intensywnych reakcji (np. wybuch złości) i zaczyna je ukrywać, wpadając w błędne koło, ponieważ niewyrażone emocje potęgują napięcie.

❤️ Jak można pomóc w tej sytuacji choremu?
▪️Warto zachęcić go szczerej i otwartej rozmowy z bliskimi, z którymi ma dobre relacje i którym ufa.
▪️Podczas tej rozmowy warto zachęcać chorego do mówienia o swoich emocjach, o lękach i obawach, ale też nadziejach.
▪️Pomocne dla pacjenta mogą okazać się ćwiczenia oddechowe, metody relaksacji i wizualizacji. ▪️Można również polecić rozmowę z psychologiem lub psychoonkologiem.

Źródło: de Walden- Gałuszko K.,”Psychoonkologia w praktyce klinicznej”

22/08/2023

Chciałabym Wam gorąco polecić krótkometrażowy film dokumentalny, wyreżyserowany przez Cynthię Wade, pt. “Poniedziałki w Racine” (tytuł oryg. “Mondays at Racine”).
Jest to historia niezwykłej inicjatywy dwóch sióstr, które w każdy trzeci poniedziałek miesiąca otwierają swój salon fryzjerski na Long Island dla kobiet, u których zdiagnozowano raka piersi.
Cynthia i Rachel z powodu tego nowotworu straciły mamę. Aby uporać się z pustką i bezsilnością po jej śmierci, postanowiły przywrócić swoim klientkom to, czego bardzo brakowało ich mamie: wiarę w siebie, nadzieje na przyszłość, poczucie kobiecości i piękna.
Film był w 2013 roku nominowany do Oskara, jednak nie z tego powodu go polecam. To bardzo budujące historie pełne autentycznych, trudnych emocji, pokazujące otwarcie i “bez lukru” potrzeby i oczekiwania pacjentek wobec życia i swoich bliskich. To dokument pełen wzruszających obrazów przepełnionych bliskością, czułością i siłą woli.
Nie najłatwiejszy i dlatego wart zobaczenia.

17/08/2023

U osób, które z sukcesem zakończyły leczenie onkologiczne, jako konsekwencję doświadczenia kryzysu zdrowia, obserwuje się często stan lękowy zwany syndromem 🗡miecza Damoklesa.

Stan ten powoduje, że osoba przeżywa ogromny lęk przed nawrotem choroby, nie koncentrując się na tym, iż leczenie onkologiczne zostało zakończone sukcesem i obecnie nie ma medycznych powodów do niepokoju.

Nazwa syndromu wywodzi się od mitologicznego „miecza Damoklesa” - co oznacza nieuchronne niebezpieczeństwo, kruchość egzystencji.
Damokles żył w IV w. p.n.e. na dworze tytana Syrakuz Dionizjusza I Starszego. Zazdrościł mu luksusów i bardzo chciał choć przez chwilę żyć tak, jak jego władca. Któregoś dnia Dionizjusz zaproponował Damoklesowi, by na jeden dzień zamienili się życiowymi rolami. Damokles mógł leżeć w złotym łożu i ucztować, jednak podczas wieczerzy Dionizjusz umieścił nad głową Damoklesa ostry miecz, który wisząc na cienkiej nitce, mógł w każdej chwili spaść. Miecz miał symbolizować zagrożenie, jakie każdego dnia czyha na władcę.

Obawy pacjentów onkologicznych, związane z nawrotem choroby, można porównać do uczuć, jakich doświadczał mitologiczny Damokles.

Jak się objawia syndrom miecza Damoklesa?

◾️poczuciem ciągłego, nieuniknionego zagrożenia
◾️wyolbrzymianiem prawdopodobieństwa wystąpienia nawrotu choroby
◾️utratą sensu życia
◾️pominięciem faktów: obiektywnych wyników badań i argumentów lekarzy
◾️odczuwaniem smutku, bezsilności, wycofaniem z wszelkiej aktywności, rozdrażnieniem
◾️przeżywaniem ataków lęku i stanów depresyjnych
◾️występowaniem zaburzeń snu

Co może pomóc osobie dotkniętej syndromem miecza Damoklesa?

Dla poradzenia sobie z syndromem miecza Damoklesa bardzo istotne będzie zrozumienie i wsparcie bliskich, motywowanie do kontynuowania działań prozdrowotnych, korzystania z regularnych badań kontrolnych oraz zachęcanie do sięgnięcia po specjalistyczną pomoc psychologa, psychoonkologa lub psychoterapeuty.

Pomocne może być również:
🍀udział w grupie wsparcia lub terapeutycznej
🍀techniki relaksacyjne: oddechowe, wizualizacyjne, trening autogenny Schultza, progresywna relaksacja mięśni Jacobsona

15/08/2023

Na etapie leczenia przyczynowego chory zmaga się z:
▪️skutkami ubocznymi leczenia (nudności, wymioty, jadłowstręt, gorączka, bóle mięśni lub kości, obrzęki limfatyczne, utrata włosów, zaburzanie snu, osłabienie i zmęczenie)
▪️obawami przed reakcjami otoczenia (np. niechciane rady, współczucie)
▪️trudnościami związanymi z procedurami medycznymi (np. chemioterapia podawana we wlewach dożylnych, które trwają kilka godzin)
▪️zmianą stylu życia (zmagania z chorobą to “praca na cały etat”)
▪️ograniczeniem pełnionych funkcji zawodowych i rodzinnych (np. przebywanie na zwolnieniu lekarskim, nieobecność w domu z powodu hospitalizacji)
▪️pogorszeniem sytuacji ekonomicznej (koszty specjalistycznego żywienia, dojazdów, leków)

Te czynniki mają swoje konsekwencje w postaci pogorszenia funkcjonowania zarówno fizycznego jak i psychicznego.
Chory przeżywa wiele trudnych emocji, m.in.:
✔️ obniżony nastrój, przygnębienie, stany depresyjne
✔️ lęk, niepokój, bezsilność, stany lękowe
✔️ złość
✔️ brak akceptacji wobec zmian zachodzących w ciele
✔️ poczucie “zdrady przez ciało”
✔️ obniżone poczucie własnej wartości
✔️ żałobę po zdrowym “ja”, po niespełnionych planach

W jaki sposób wspierać emocjonalnie chorego na etapie leczenia?

🫂 nie traktuj tematu choroby, jak tabu - samo podzielenie się przeżywanymi trudnościami, może przynieść ulgę choremu
🫂 pytaj wprost o potrzeby chorego: „jak mogę ci pomóc?”, „co mogę dla ciebie zrobić?” - to co tobie wydaje się być pomocne, niekoniecznie jest tak samo postrzegane przez chorego
🫂 uważnie słuchaj chorego, szczególnie gdy porusza ważne dla siebie obawy i lęki dot. niepełnosprawności czy śmierci. Nie zatrzymuj tych tematów stwierdzeniami: “w ogóle tak nie myśl, “przestań, przecież wszystko będzie dobrze”. Wysłuchaj i zapewnij “mogę sobie tylko wyobrazić, co teraz przeżywasz”
🫂 zapewniaj o swojej obecności i możliwościach towarzyszenia w trudnych sytuacjach np. podczas wizyt u lekarza: “nie jesteś z tym sam, chętnie pojadę z tobą do szpitala na kolejną chemioterapię, na badania”
🫂 zrezygnuj z udzielania rad, jeśli chory o nie nie prosi
jeśli nie wiesz, co powiedzieć, przyznaj to otwarcie: “przepraszam, trudno mi znaleźć właściwe słowa, ale czuję, jak jest ci ciężko”
🫂 pokazuj choremu jego zasoby, które pomogą mu w radzeniu sobie z chorobą: “znam cię jako odważną i wytrwałą osobę, pamiętam, gdy miałeś problem z…….. i nie poddałeś się. Te cechy pomogą ci teraz w zmaganiach z chorobą".

Źródło:
de Walden-Gałuszko K., Psychoonkologia w praktyce klinicznej
red. Rogiewicz M., Praktyczny podręcznik psychoonkologii dorosłych