19/11/2025
🧠 Nowe wyniki badań PsychoDynamics Lab!
𝐁𝐞𝐭𝐫𝐚𝐲𝐚𝐥 𝐓𝐫𝐚𝐮𝐦𝐚 𝐚𝐧𝐝 𝐀𝐝𝐮𝐥𝐭 𝐌𝐞𝐧𝐭𝐚𝐥 𝐇𝐞𝐚𝐥𝐭𝐡: 𝐓𝐡𝐞 𝐌𝐞𝐝𝐢𝐚𝐭𝐢𝐧𝐠 𝐑𝐨𝐥𝐞 𝐨𝐟 𝐌𝐞𝐧𝐭𝐚𝐥𝐢𝐳𝐢𝐧𝐠 𝐚𝐧𝐝 𝐃𝐢𝐬𝐬𝐨𝐜𝐢𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧
Co łączy traumę zdrady (betrayal trauma) z depresją i zaburzeniami osobowości w dorosłości? Nasze najnowsze badanie (N = 209 osób) pokazuje, że kluczem są procesy psychologiczne, które kształtują się po traumie — a nie sama ekspozycja na nią.
Co zbadaliśmy?
Sprawdzaliśmy, jak trauma zdrady przeżyta w dzieciństwie i w dorosłości wiąże się z:
• nasileniem objawów depresji
• nasileniem patologii osobowości (ICD-11)
👉 oraz czy te związki tłumaczą dysocjacja i nieefektywne mentalizowanie (trudności w rozumieniu siebie i innych).
Najważniejsze wnioski:
🔹 Trauma relacyjna nie wpływa bezpośrednio na depresję ani patologię osobowości — jej wpływ działa pośrednio, przez dysocjację i nieefektywną mentalizację.
🔹 Mentalizacja okazała się najsilniejszym mechanizmem, stabilniej niż dysocjacja wyjaśniając związki traumy z psychopatologią.
🔹 Trauma z dorosłości silniej wiązała się z depresją niż trauma z dzieciństwa, ale oba typy traumy w podobnym stopniu nasilały cechy patologii osobowości.
🔹 Model pokazał pełne mediacje — to procesy psychologiczne, a nie sama ekspozycja na traumę, są kluczowe dla rozwoju późniejszych trudności.
👉 Wyniki podkreślają centralną rolę mentalizacji jako transdiagnostycznego mechanizmu, który może łączyć traumę relacyjną z szeroką gamą problemów psychicznych.
𝘽𝙖𝙙𝙖𝙣𝙞𝙚 𝙯𝙤𝙨𝙩𝙖ł𝙤 𝙤𝙥𝙪𝙗𝙡𝙞𝙠𝙤𝙬𝙖𝙣𝙚 𝙟𝙖𝙠𝙤 𝙥𝙧𝙚𝙥𝙧𝙞𝙣𝙩, 𝙘𝙤 𝙤𝙯𝙣𝙖𝙘𝙯𝙖, ż𝙚 𝙟𝙚𝙨𝙩 𝙬 𝙩𝙧𝙖𝙘𝙞𝙚 𝙧𝙚𝙘𝙚𝙣𝙯𝙟𝙞 𝙞 𝙙𝙤𝙥𝙞𝙚𝙧𝙤 𝙘𝙯𝙚𝙠𝙖 𝙣𝙖 𝙥𝙪𝙗𝙡𝙞𝙠𝙖𝙘𝙟ę.
Jańczak, M. O., Gagliardini, G., Kamza, A., Colli, A., Fonagy, P., & Nolte, T. Betrayal Trauma and Adult Mental Health: The Mediating Role of Mentalizing and Dissociation. Authorea. November 11, 2025. DOI: 10.22541/au.176289133.38503643/v1
https://www.authorea.com/users/999111/articles/1359533-betrayal-trauma-and-adult-mental-health-the-mediating-role-of-mentalizing-and-dissociation?fbclid=IwY2xjawOKrCBleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFCVTZjcDNJQ1o4SUJEbTB5c3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHlgSC36oyFZsI8JSeCwCebtWOOE1IRrdJ8Tx5HFnfXD5-FflPPqnqO_kYq-Q_aem_8xZ4GyWGmZpEzdUCsBmLxA
