07/02/2026
🧠Dlaczego w terapii neurologopedycznej pracujemy z regulacją układu nerwowego?
🧠Produkcja mowy nie jest wyłącznie procesem motorycznym. To złożona funkcja neurofizjologiczna zależna od integracji układów: oddechowego, fonacyjnego, artykulacyjnego oraz regulacyjnych mechanizmów autonomicznego układu nerwowego (AUN).
Szczególną rolę odgrywa nerw błędny (X), który poprzez swoje połączenia z pniem mózgu, krtanią, przeponą oraz strukturami odpowiedzialnymi za regulację emocjonalną wpływa na:
• napięcie mięśniowe w obrębie aparatu mowy
• koordynację oddech–fonacja–artykulacja
• kontrolę głosu (unerwienie mięśni krtani)
• rytm oddechowy i długość wydechu
• zdolność do angażowania się w interakcję społeczną
Z perspektywy neurofizjologicznej (m.in. teoria poliwagalna S. Porgesa) stan regulacji autonomicznej wpływa na dostępność funkcji komunikacyjnych. Dominacja reakcji obronnych (walka/ucieczka lub zamrożenie) wiąże się ze wzrostem napięcia mięśniowego, zmianami w torze oddechowym, pogorszeniem płynności i inicjacji mowy.
W praktyce klinicznej obserwujemy, że dysregulacja AUN może nasilać objawy w takich trudnościach jak:
• jąkanie rozwojowe
• mutyzm wybiórczy
• zaburzenia głosu o podłożu napięciowym
• trudności z koordynacją oddechowo-fonacyjną
• niektóre postaci dysfagii i afonii
Dlatego nowoczesna terapia neurologopedyczna coraz częściej integruje:
• techniki oddechowe wydłużające fazę wydechu
• pracę z rytmem i prozodią
• stymulację nerwu błędnego poprzez fonację, wibrację i rezonans
• strategie obniżania globalnego napięcia mięśniowego
• budowanie poczucia bezpieczeństwa w relacji terapeutycznej
Celem nie jest zastąpienie klasycznych metod logopedycznych, lecz optymalizacja warunków neurofizjologicznych, w których mowa może być generowana bardziej efektywnie.
Regulacja autonomiczna nie jest dodatkiem do terapii — stanowi jeden z kluczowych czynników warunkujących skuteczność oddziaływań logopedycznych.
🧡 Dlatego :
- podczas terapii kładziemy nacisk na dobre samopoczucie pacjenta
- dbamy o regulację układu nerwowego
- terapeuta jest oparciem dla pacjenta dlatego dbamy równie mocno o siebie i nasz układ nerwowy - dzialamy poprzez wspolregulacje i bezpieczeństwo neurobiologiczne 🧡