
03/06/2025
Kwasy tłuszczowe Omega-3 to jedne z najważniejszych składników odżywczych wspierających prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Choć często kojarzone są głównie z rybami, mają znacznie szersze zastosowanie i wpływają na wiele aspektów zdrowia – od pracy serca po funkcjonowanie mózgu.
🔬 Czym są kwasy Omega-3?
Omega-3 to grupa wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, których organizm nie potrafi samodzielnie wytwarzać, dlatego muszą być dostarczane z pożywieniem. Do najważniejszych należą:
☙ ALA (kwas alfa-linolenowy) – występuje głównie w roślinach (np. siemię lniane, orzechy włoskie, olej rzepakowy).
☙ EPA (kwas eikozapentaenowy) – występuje w tłustych rybach morskich.
☙ DHA (kwas dokozaheksaenowy) – również obecny w rybach, algach, ważny m.in. dla mózgu i oczu.
❤️ Korzyści zdrowotne Omega-3
1. Zdrowie serca
Omega-3 obniżają poziom trójglicerydów, poprawiają elastyczność naczyń krwionośnych, obniżają ciśnienie krwi i zmniejszają ryzyko zakrzepów. Mają działanie przeciwzapalne i przeciwmiażdżycowe.
2. Mózg i układ nerwowy
DHA jest kluczowy dla budowy mózgu – zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Badania sugerują, że regularne spożycie Omega-3 może poprawiać pamięć, koncentrację i nastrój oraz zmniejszać ryzyko depresji, choroby Alzheimera i ADHD.
3. Wzrok
DHA to jeden z głównych składników siatkówki oka. Niedobory mogą wpływać na jakość widzenia, zwłaszcza u niemowląt i osób starszych.
4. Działanie przeciwzapalne
Omega-3 mogą łagodzić objawy chorób autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
5. Ciąża i rozwój dziecka
W czasie ciąży i karmienia piersią Omega-3, zwłaszcza DHA, wspierają rozwój mózgu i układu nerwowego dziecka. Mogą również zmniejszać ryzyko przedwczesnego porodu.
🧪 Utlenianie Omega-3 i wskaźnik TOTOX – na co uważać przy wyborze?
Kwasy tłuszczowe Omega-3 są bardzo podatne na utlenianie, czyli proces degradacji pod wpływem tlenu, światła, ciepła i czasu. Utlenione tłuszcze nie tylko tracą swoje właściwości prozdrowotne, ale mogą wręcz działać szkodliwie, zwiększając stres oksydacyjny i stan zapalny w organizmie.
Dlatego jakość i świeżość suplementu (lub oleju) Omega-3 ma kluczowe znaczenie.
✅ Czym jest wskaźnik TOTOX?
TOTOX (Total Oxidation Value) to międzynarodowy parametr chemiczny, który określa całkowity poziom utlenienia tłuszczów.
Wyraża się go według wzoru:
TOTOX=2×POZ+AOZ\text{TOTOX} = 2 \times \text{POZ} + \text{AOZ}TOTOX=2×POZ+AOZ
Gdzie:
POZ – liczba nadtlenkowa (pierwotne produkty utleniania)
AOZ – liczba anizydynowa (wtórne produkty utleniania)
🟢 Jak interpretować wynik TOTOX?
≤ 10 – bardzo dobra jakość (świeży, dobrze zabezpieczony olej)
10–20 – akceptowalna jakość
> 20 – produkt prawdopodobnie utleniony, unikać
Wysoki TOTOX oznacza, że olej może mieć nieprzyjemny zapach i smak (tzw. „rybi posmak”), a także utracone lub wręcz szkodliwe właściwości.
📌 Na co zwracać uwagę kupując suplement Omega-3?
Wybieraj produkty z niskim wskaźnikiem TOTOX – renomowani producenci często go podają.
Szukaj kapsułek pakowanych w atmosferze beztlenowej lub z dodatkiem witaminy E jako antyoksydantu.
Unikaj produktów przeterminowanych lub długo otwartych – po otwarciu trzymaj je w lodówce, w szczelnie zamkniętej butelce z ciemnego szkła.
🐟 Źródła Omega-3 w diecie
Najlepsze źródła EPA i DHA:
☙ Tłuste ryby morskie: łosoś, makrela, sardynki, śledź, tuńczyk
☙ Olej z wątroby dorsza
☙ Tran
☙ Algi morskie (szczególnie dla wegan)
Źródła ALA:
☙ Siemię lniane (najlepiej mielone)
☙ Nasiona chia
☙ Orzechy włoskie
☙ Olej lniany
☙ Olej rzepakowy
💊 Suplementacja – kiedy warto?
Jeśli nie spożywasz regularnie ryb (min. 2 razy w tygodniu), warto rozważyć suplementację EPA i DHA. Jest to szczególnie polecane:
☙ Kobietom w ciąży i karmiącym
☙ Osobom z chorobami układu krążenia
☙ Weganom i wegetarianom (dostępne są suplementy z alg)
☙ Osobom starszym
⚠️ Na co uważać przy suplementacji?
☙ Wybieraj preparaty wysokiej jakości, oczyszczone z metali ciężkich (np. rtęci).
☙ Nie przekraczaj zalecanych dawek bez konsultacji z lekarzem – nadmiar Omega-3 może wpływać na krzepliwość krwi.
☙ Przechowuj suplementy w chłodnym, ciemnym miejscu – oleje łatwo się utleniają.
Więcej: https://terapia-skawina.pl/