02/04/2026
2 kwietnia - Światowy Dzień Świadomości Autyzmu 💙
Zaburzenia ze spektrum autyzmu, tak jak wskazuje ich nazwa, obejmują całe spektrum różnorodnych osób. Łączą je trudności związane z inicjowaniem i podtrzymaniem relacji społecznych oraz komunikacją społeczną, a także ograniczony, powtarzalny zakres zachowań oraz zainteresowań. W spektrum znajdują się zarówno osoby z zaburzonym rozwojem intelektualnym czy językowym, jak i osoby bez takich zaburzeń. 👥
Cechy związane ze spektrum autyzmu mogą obejmować między innymi:
💙 Trudności w zrozumieniu, brak zainteresowania lub niewłaściwe reakcje na werbalne lub niewerbalne komunikaty społeczne innych osób.
💙 Ograniczone posługiwanie się oraz rozumienie komunikatów niewerbalnych, takich jak kontakt wzrokowy, gesty, mimika twarzy i mowa ciała.
💙 Trudności w rozumieniu i używaniu języka w kontekście społecznym oraz zdolności do inicjowania i podtrzymywania wzajemnych rozmów społecznych.
💙 Ograniczona świadomość społeczna i zrozumienie kontekstu społecznego, co może prowadzić do zachowań uważanych przez innych za niestosowne w danej sytuacji.
💙 Zdolność do wyobrażania sobie i reagowania na uczucia, stany emocjonalne i postawy innych osób.
💙 Trudności w nawiązywaniu i podtrzymywaniu typowych relacji rówieśniczych.
💙 Brak zdolności przystosowania się do nowych doświadczeń i okoliczności, z towarzyszącym niepokojem, który może być wywołany przez trywialne zmiany w znanym środowisku lub nieprzewidziane zdarzenia.
💙 Przywiązanie do rutyny i nieelastyczność np. ścisłe podążanie za harmonogramem dnia, chodzenie znanymi trasami
💙 Nadmierne przestrzeganie zasad (np. podczas grania w gry).
💙 Zrytualizowane wzorce zachowań (np. zaabsorbowanie ustawianiem lub sortowaniem przedmiotów w określony sposób).
💙 Powtarzające się i stereotypowe ruchy motoryczne, takie jak ruchy całego ciała (np. kołysanie), nietypowy chód (np. chodzenie na palcach), nietypowe ruchy dłoni lub palców i postawa.
💙 Zaabsorbowanie jednym lub kilkoma szczególnymi zainteresowaniami.
💙 Nadwrażliwość lub niedowrażliwość na bodźce sensoryczne.
W ostatnich latach wiele mówi się o neuroróżnorodności - jest to podejście, które podkreśla różnorodność funkcjonowania wszystkich ludzi i stara się podkreślać nie tylko deficyty, ale i mocne strony. Osoby w spektrum autyzmu mogą więc funkcjonować inaczej od osób neurotypowych (bez żadnych zaburzeń), ale nie oznacza to, że muszą funkcjonować gorzej. W tym podejściu ważne jest akceptowanie i wspieranie osób w spektrum autyzmu w radzeniu sobie w świecie przystosowanym do neurotypowej większości, a nie próba zmienienia czy "wyleczenia" ich. 🫂
Jeśli jesteś osobą w spektrum autyzmu i potrzebujesz wsparcia, zapraszamy na konsultacje psychologiczne i psychoterapeutyczne do Centrum Psyche. Zapiszesz się klikając link w komentarzu ⬇️🔗