18/05/2026
ADOS-2 a AAC
Są dwie sytuacje kiedy ADOS-2 spotyka AAC.
Pierwsza – diagnostyczna, kiedy na badanie ADOS-2 zostaje skierowany/przychodzi użytkownik AAC ze swoim systemem
Druga – terapeutyczna, kiedy do terapeuty AAC przychodzi użytkownik, który miał wykonane badanie ADOS-2, a w ręce terapeuty trafia opis; to też sytuacja w której użytkownik może jeszcze nie mieć zbudowanego systemu, dopiero zaczyna wsparcie komunikacyjne; o tym wymiarze napiszę w kolejnym poście.
W sytuacji diagnostycznej trzeba wiedzieć jakie są wytyczne przeprowadzenia obserwacji ADOS-2 m.in.
- ostrożność przeprowadzania badania dla osób z ograniczeniami ruchowymi i sensorycznymi, co może w praktyce oznaczać brak możliwości odniesienia się do wskaźników ilościowych (ADOS-2 nie był opracowywany w procesach standaryzacji dla tych grup uczestników badania)
- ostrożność przeprowadzania badania u osób dorosłych z niepełnosprawnością intelektualną, ponieważ propozycje aktywności są głównie dla dzieci, więc mogą okazać się infantylne i nieatrakcyjne dla osób dorosłych;
- dobieranie modułu ze względu na rozwój mowy werbalnej, a nie rozwój systemu językowego np. w urządzeniu lub komunikacji gestowej
- brak możliwości wnoszenia na spotkanie dodatkowych osobistych przedmiotów w tym narzędzia do komunikacji – jeśli diagnosta zadecyduje inaczej, aby budować pozytywną atmosferę spotkania i nie nasilać lęku w nowej sytuacji, używanie narzędzia nie będzie brane pod uwagę w ocenie np. pod względem inicjowania komunikatów i interakcji, to po raz kolejny może wpływać na możliwości odniesienia się do wskaźników ilościowych
Dlatego najważniejsze powinno być pytanie o CEL przeprowadzenia obserwacji za pomocą protokołu ADOS-2.
Obserwacje diagnostyczną przede wszystkim prowadzi DIAGNOSTA, może i powinien wykorzystywać wiele form pozyskiwania informacji o funkcjonowaniu osoby. Szczególnie u użytkowników ze złożonym trudnościami w komunikowaniu się konieczna jest dokładna analiza informacji, obserwacja kierowana i swobodna, uwzględniająca specyficzne potrzeby z jednoczesnym spojrzeniem na jakość społecznej komunikacji.
Niezależnie od użyteczności narzędzia ADOS-2, nie może być nadrzędne w stosunku do celu i możliwości przeprowadzenie konsultacji diagnostycznej. Nie zawsze ADOS-2 będzie najlepszym i jedynym rozwiązaniem!