16/02/2026
Polecam lekturę i Kurs Uważności w Sopocie lub Gdyni, który poprowadzę wspólnie z Iwona Maria Korzeniewska - Przestrzeń lekkości.
Po więcej informacji, zapraszam do kontaktu.
Uważność (mindfulness) weszła do świata nauki i medycyny nie jako duchowa koncepcja, lecz jako odpowiedź na bardzo konkretne pytanie: czy można w systematyczny, powtarzalny sposób uczyć ludzi radzenia sobie ze stresem, bólem i nawrotami depresji?
👉🏻 Pod koniec lat 70. XX wieku amerykański profesor medycyny Jon Kabat-Zinn opracował program Redukcji Stresu Opartej na Uważności (MBSR – Mindfulness-Based Stress Reduction). W warunkach klinicznych, na Uniwersytecie Massachusetts, zaczął pracować z pacjentami cierpiącymi na chroniczny ból i choroby somatyczne, proponując im trening uważności jako uzupełnienie leczenia. Program miał świecki charakter i był oparty na systematycznej praktyce obserwowania doświadczenia – myśli, emocji i doznań z ciała – bez oceniania i bez automatycznego reagowania.
Efekty okazały się na tyle obiecujące, że uważność szybko stała się przedmiotem intensywnych badań naukowych. Dziś wiemy, że regularna praktyka mindfulness może wspierać leczenie depresji, zaburzeń lękowych, przewlekłego bólu czy problemów związanych ze stresem. Stała się także podstawą wielu interwencji psychologicznych, takich jak MBCT (Terapia Poznawcza Oparta na Uważności).
👉🏻 Choć dziś uważność jest szeroko stosowana w psychologii i medycynie, jej historia sięga znacznie dalej. Inspiracje, z których czerpał Kabat-Zinn, pochodzą z tradycji medytacyjnych rozwijanych w Indiach około 2500 lat temu, w ramach nurtów buddyjskich. W tradycyjnym ujęciu była ona nie tylko sposobem pracy z cierpieniem, lecz także drogą do pogłębiania wglądu w naturę umysłu i rzeczywistości.
W XX wieku praktyki te zaczęły być przybliżane zachodnim odbiorcom przez nauczycieli takich jak Thich Nhat Hanh, wietnamski mistrz zen, który stworzył sieć wspólnot i klasztorów na całym świecie. Równolegle badacze i klinicyści podejmowali próby przełożenia tych doświadczeń na język nauki i psychologii.
Warto jednak pamiętać, że tradycyjne podejście buddyjskie i współczesne podejście psychologiczne nie są tożsame. Różnią się kontekstem kulturowym, filozoficznym i celami praktyki, mimo że oba podkreślają znaczenie uważności dla dobrostanu człowieka.