29/08/2025
Dziś przedstawiam analizę przypadku, który w mojej opinii jest wyjątkowy, dość rzadki i jednocześnie ciekawy pod względem praktycznym. Opis będzie bazował na badaniach naukowych, jest skierowany głównie do fizjoterapeutów, choć zachęcam również pacjentów do zapoznania się z treścią.❗️
🧔Pacjent — mężczyzna, 34 letni zawodnik piłki nożnej drużyny z klasy A, z obustronnym "brakiem" więzadła krzyżowego przedniego (ACL).⚽
🦵W pierwszym stawie kolanowym (dalej: „NOP” gdyż nie został zoperowany): brak dolegliwości bólowych oraz brak subiektywnego poczucia „uciekania” stawu.
🦿W drugim stawie kolanowym (dalej „OP”, ze względu, że został zoperowany): również brak subiektywnego "uciekania" stawu, ale obecne dolegliwości bólowe oraz ograniczenie zakresu ruchomości zgięcia i wyprostu.
🦵🦿W obu stawach testy stabilności (szuflada przednia, Lachmann, pivot shift) były dodatnie. Oba uszkodzenia ACL zdiagnozowane rezonansem magnetycznym.
Decyzja ortopedy była jednoznaczna — leczenia operacyjnego wymagała kończyna z bólem i ograniczeniem zakresu ruchu. Wykonano zabieg (Kończyna OP) obejmujący:
🦿rekonstrukcję ACL z przeszczepu STG (ścięgna półścięgnistego i smukłego),
🦿szycie rogu tylnego łąkotki przyśrodkowej metodą all-inside,
🦿rekonstrukcję chrząstki z wykorzystaniem membrany (scaffold, „cartilago membrane”).
Po 6 miesiącach pracy od zabiegu rozpoczęliśmy pierwsze testy funkcjonalne pod kątem powrotu do sportu (z ang. Return to Sport (RTS)):
➡️ocena izometrycznych względnych momentów siły mięśniowej zginaczy i prostowników w ustawieniu stawu 30,60 90 stopni zgięcia,
➡️ocena wyskoku jednonóż podczas Cuntermovement Jump (CMJ) oraz Squat Jump (SJ) przy użyciu aplikacji MyJump2.
Zanim przejdziemy do omówienia wyników, warto krótko przypomnieć wybrane kryteria RTS po rekonstrukcji ACL, oparte na aktualnych wytycznych i badaniach naukowych:
➡️Brak obrzęku oraz bólu stawu,
➡️Pełny zakres ruchu stawu (Kotsifaki et al. 2023),
➡️90-100% symetrii „siły” mięśniowej prostowników i zginaczy pomiędzy kończyną operowaną i nieoperowaną. Wskaźnik Limb Symmetry Index (LSI) (Gokeler et al. 2022; Kotsifaki et al. 2023),
➡️> 90% LSI wysokości wyskoku w testach Cuntermovement Jump (CMJ) i Drop Jump (DJ), z uwzględnieniem wskaźnika Reactive Strength Index (RSI) > 0,5 w teście DJ (Kotsifaki et al. 2023),
➡️Czas – powrót do sportu nie powinien nastąpić wcześniej niż 9 miesięcy po zabiegu (Beischer et al., 2020; Grindem et al., 2016), choć Kotsifaki et al. (2025) donoszą, iż czas nie ma znaczenia.
W tym miejscu pojawiają się pewne "schody", mianowicie porównywanie kończyny operowanej (OP) do nieoperowanej ale z deficytem ACL (NOP) obarczone jest błędem. Tu z pomocą Sarabon et al. (2021) odniesiemy się do wartości normatywnych momentów siły mięśniowej prostowników i zginaczy stawu kolanowego.
🖼Szczegółowe wyniki znajdują się na rycinach🖼
Czas na krótkie wnioski:
❗️Obecne u przedstawionego pacjenta asymetrie oraz niższe wartości wyników testów w stosunku do tych normatywnych sugerują by odroczyć decyzję o RTS.
❗️Powtarzamy testy po 9 miesiącu i wtedy ponownie wracamy do podjęcia decyzji o RTS.
Bibliografia dla dociekliwych:
🗓Kotsifaki, R., King, E., Bahr, R., & Whiteley, R. (2025). Is 9 months the sweet spot for male athletes to return to sport after anterior cruciate ligament reconstruction?. British journal of sports medicine, 59(9), 667–675. https://doi.org/10.1136/bjsports-2024-108733
🗓Beischer, S., Gustavsson, L., Senorski, E. H., Karlsson, J., Thomeé, C., Samuelsson, K., & Thomeé, R. (2020). Young Athletes Who Return to Sport Before 9 Months After Anterior Cruciate Ligament Reconstruction Have a Rate of New Injury 7 Times That of Those Who Delay Return. The Journal of orthopaedic and sports physical therapy, 50(2), 83–90. https://doi.org/10.2519/jospt.2020.9071
🗓Grindem, H., Snyder-Mackler, L., Moksnes, H., Engebretsen, L., & Risberg, M. A. (2016). Simple decision rules can reduce reinjury risk by 84% after ACL reconstruction: the Delaware-Oslo ACL cohort study. British journal of sports medicine, 50(13), 804–808. https://doi.org/10.1136/bjsports-2016-096031
🗓Gokeler, A., Dingenen, B., & Hewett, T. E. (2022). Rehabilitation and Return to Sport Testing After Anterior Cruciate Ligament Reconstruction: Where Are We in 2022?. Arthroscopy, sports medicine, and rehabilitation, 4(1), e77–e82. https://doi.org/10.1016/j.asmr.2021.10.025
🗓Kotsifaki, R., Korakakis, V., King, E., Barbosa, O., Maree, D., Pantouveris, M., Bjerregaard, A., Luomajoki, J., Wilhelmsen, J., & Whiteley, R. (2023). Aspetar clinical practice guideline on rehabilitation after anterior cruciate ligament reconstruction. British journal of sports medicine, 57(9), 500–514. https://doi.org/10.1136/bjsports-2022-106158
🗓Šarabon, N., Kozinc, Ž., & Perman, M. (2021). Establishing Reference Values for Isometric Knee Extension and Flexion Strength. Frontiers in physiology, 12, 767941. https://doi.org/10.3389/fphys.2021.767941
