26/11/2025
Redakcja
2025-11-20PEDIATRIAMEDYCYNA RODZINNA
NAUKOWE SPOJRZENIE NA ODBIJANIE U NOWORODKÓW
📋 Wprowadzenie:
Odbijanie po karmieniu uchodzi za jedną z najbardziej rozpowszechnionych praktyk w opiece nad noworodkami. Rodzice i opiekunowie często stosują je intuicyjnie, zakładając, że zmniejsza dyskomfort i ogranicza kolkę. Mimo powszechności tego zachowania, jego zasady wywodzą się głównie z tradycji, a nie z mocnych dowodów naukowych.
🧠 Aerofagia i eruktacja – jak to działa?
Połykanie powietrza podczas karmienia jest zjawiskiem naturalnym u najmłodszych dzieci, szczególnie w okresie kształtowania się koordynacji ssania, połykania i oddychania. Odbijanie pozwala uwolnić nagromadzone powietrze z żołądka. Chociaż mechanizm wydaje się prosty, wpływ na komfort malucha nie jest jednoznacznie potwierdzony. Powszechne przekonania sugerują, że mniejsza ilość gazu w żołądku zmniejsza nacisk na przełyk i może ograniczać ulewania, jednak brak twardych danych potwierdzających takie działanie.
⚙️ Różnorodne metody bez jednolitych zasad
W różnych domach, kulturach i placówkach opieki funkcjonuje wiele sposobów na pomoc dziecku w odbiciu: pozycja pionowa na ramieniu, podparcie na kolanach czy delikatne kołysanie. Nie istnieje jednak uzgodniony, jednolity standard wskazujący, która technika, częstotliwość czy czas trwania są optymalne.
🧪 Co wynika z dotychczasowych badań?
Dostępne badania analizujące wpływ odbijania na kolkę i ulewania są nieliczne i nie dostarczają jednoznacznych rezultatów. W znanej pracy porównującej dzieci odbijane z dziećmi nieodbijanymi nie stwierdzono różnicy w częstotliwości kolki ani regurgitacji. Brakuje również dokładnych pomiarów ilości połkniętego powietrza, co utrudnia wyciąganie wniosków. Zauważalne są także ograniczenia badawcze: małe grupy uczestników, brak spójnych definicji objawów oraz różne sposoby oceny efektów.
🔍 Czy odbijanie niesie ryzyko?
Najczęściej stosowane, łagodne formy odbijania nie wydają się wiązać z istotnym zagrożeniem. Może jednak pojawić się ryzyko nadmiernej stymulacji, jeśli dziecko jest zbyt intensywnie przekładane i pobudzane lub długo utrzymywane w pionie bez potrzeby. Może to zakłócać momenty wyciszenia czy sen.
📉 Potrzeba dalszych badań
Obecny stan wiedzy wskazuje, że potrzeba starannie zaplanowanych badań, które pozwoliłyby ocenić, jak różne techniki wpływają na komfort i funkcjonowanie niemowląt, jaką rolę odgrywa sposób karmienia oraz czy możliwe jest precyzyjne określenie ilości połkniętego powietrza.
🧠 Podsumowujące spojrzenie
Odbijanie pozostaje elementem opieki nad dziećmi przede wszystkim z uwagi na tradycję i wieloletnie przyzwyczajenia. Dotychczasowe dane nie potwierdzają jednoznacznie jego skuteczności w redukcji kolki czy ulewań, jednak nie wskazują też na potrzebę rezygnacji z tej praktyki. Może być stosowane jako łagodna, instynktowna forma troski, ale nie należy traktować go jako niezbędnej procedury ani jedynego sposobu łagodzenia dolegliwości trawiennych.
