26/07/2022
Dostaję bardzo dużo wiadomości z pytaniem o bezpieczeństwo stosowania hormonalnej antykoncepcji w okresie laktacji. Dlatego napisałam na ten temat krótki artykuł - najpierw w Kwartalniku Laktacyjnym, a teraz także na blogu - gdzie opisuję ogólnie co wiemy o hormonalnej antykoncepcji w okresie laktacji.
Teraz skrót o antykoncepcji awaryjnej, na dole link do całego wpisu.
ANTYKONCEPCJA AWARYJNA
Czyli pigułka po stosunku
W wyjątkowych sytuacjach, gdy inne metody antykoncepcji zawiodły i jest ryzyko zajścia w ciążę, można rozważyć zastosowanie środków antykoncepcyjnych, które wykazują skuteczność zapobiegania ciąży po stosunku. Są to tabletki zawierające octan uliprystalu lub lewonorgestrel.
Ich zastosowanie wiąże się z ryzykiem i musi być omówione z lekarzem. Skuteczność tej metody jest najwyższa, gdy odstęp między stosunkiem a przyjęciem tabletki jest najmniejszy, skuteczność spada wraz z upływem czasu. U kobiet z wysokim BMI skuteczność może być mniejsza.
OCTAN ULIPRYSTALU (EllaOne)
Octan uliprystalu hamuje lub opóźnia owulację. Może zmniejszać skuteczność stosowanych podstawowych metod hormonalnej antykoncepcji, dlatego do wystąpienia krwawienia należy stosować dodatkowe, mechaniczne metody antykoncepcyjne oprócz tabletek, które stosuje się na co dzień. Skuteczność w zapobieganiu ciąży obserwuje się do 120 godzin (5 dni) po niezabezpieczonym stosunku.
Bezpieczeństwo podczas karmienia piersią
Octan uliprystalu jest substancją o budowie steroidowej i jego przenikanie do mleka jest bardzo ograniczone. Jest blokerem receptorów progesteronowych.
W badaniu nad 12 kobietami, które zażyły tabletkę z uliprystalem zebrano próbkę mleka po 24 godzinach od zażycia leku. Na podstawie badania określono, że niemowlę karmione piersią otrzyma dawkę 4,1 mcg/kg leku i jego metabolitu pierwszego dnia i 5,2 mcg/kg w sumie w ciągu pięciu kolejnych dni od zażycia dawki. Wynosi to 0,8% dawki matki w ciągu pierwszego dnia, a przez pięć dni 1% dawki matki.
Producent leku zaleca odczekać tydzień do następnego karmienia, część źródeł podaje wymagany odstęp 36 godzin – te informacje bazują na właściwościach farmakokinetycznych leku, którego czas półtrwania (czas, w którym połowa dawki jest usunięta z organizmu) wynosi 36 godzin. Jednak prof. Hale z InfantRiskCenter oraz prof. Newmann z MotherRisk nie widzą takiej potrzeby z uwagi na małe dawki, na jakie dziecko będzie miało ekspozycję, oraz fakt, że stosowanie tego leku jest jednorazowe.
Kiedy zachować ostrożność?
Gdy bierzesz inne leki, gdy chorujesz przewlekle, gdy Twój maluch karmiony piersią otrzymuje leki lub na coś choruje. Także, jeśli nie jesteś pewna, jak lek działa i jakie jest jego bezpieczeństwo. W takiej sytuacji zawsze warto poradzić się specjalisty.
LEWONORGESTREL (Escapelle)
Lewonorgestrel jest syntetycznym progesteronem, który hamuje owulację, zagęszcza śluz szyjkowy oraz stwarza niekorzystne warunki dla implantacji zarodka poprzez zmniejszenie grubości endometrium.
Jakie jest bezpieczeństwo stosowania lewonorgestrelu w okresie karmienia piersią?
Po podaniu mamie 1500mcg lewonorgestrelu lek nie osiąga stężenia we krwi wyższego, niż to, które pojawia się w fizjologicznej ciąży. Lewonorgestrel w niewielkim stopni przenika do mleka.
W badaniu 12 kobiet, które zażyły pojedynczą dawkę 1,5 mg lewonorgestrelu, pobrano próbki mleka i krwi. Szczytowe stężenie leku w mleku zaobserwowano po 3,9 godzinach od przyjęcia doustnego. Średnie stężenie w mleku wynosiło 1,7 mcg/L w pierwszym dniu, 0,4 mcg/L w drugim dniu i 0,2 mcg/L w trzecim dniu po zażyciu leku. Oszacowano, że niemowlę przyjmie 1,6 mcg lewonorgestrelu w pierwszej dobie od zażycia leku przez mamę, 0,3 mcg w drugiej i 0,2 mcg w trzeciej dobie.
U dzieci tych mam, które zastosowały lewonorgestrel jako antykoncepcję awaryjną i odczekały 8 godzin do następnego karmienia, nie zaobserwowano żadnych działań niepożądanych. Nie zaobserwowano zmiany w ilości produkowanego mleka. Producent leku zaleca utrzymać odstęp 8 godzin od zażycia dawki do karmienia. Inne ośrodki referencyjne mówią o 4 godzinach. Z uwagi na jednorazowe zastosowanie, jeśli dziecko nie jest wcześniakiem, noworodkiem i jest zdrowe, niektórzy badacze nie zalecają przerwy w ogóle.
Cały wpis dostępny jest tutaj: https://laktaceuta.pl/antykoncepcja-hormonalna-a-karmienie-piersia
