10/12/2025
Wstajesz rano. Jesz śniadanie. Uczysz się lub pracujesz. Robisz zakupy. Podejmujesz decyzje – małe, z pozoru nic nie znaczące, a także bardzo ważne, które mogą odmienić nie tylko twoje życie. Swobodnie wyrażasz opinie. Rozwijasz pasje. Odpoczywasz. Spędzasz czas z przyjaciółmi albo z rodziną. W wakacje podróżujesz. Idziesz do lekarza, gdy zachorujesz. W nocy zasypiasz spokojnie…
To elementy codzienności większości z nas. „Zwykłe” dni, które czasami wydają się nudne. Jednak to one tworzą naszą rzeczywistość, strukturę nadającą życiu stabilność. Dzięki nim możemy prawidłowo funkcjonować, czuć się bezpiecznie i rozwijać. Ich obecność w naszym życiu gwarantuje wiele aktów prawnych, wśród których fundamentalną rolę odgrywa Powszechna Deklaracja Praw Człowieka. Dokument uchwalony przez Zgromadzenie ONZ w dniu 10 grudnia 1948 r. wymienia nasze podstawowe prawa m.in. do odpowiedniego poziomu życia i opieki lekarskiej (art. 25), wolności opinii i wypowiedzi (art. 19), edukacji (art. 26), odpoczynku i czasu wolnego (art. 24).
Przyjęcie Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka upamiętnia Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka. W tym roku jest obchodzony pod hasłem "Our Everyday Essentials” [„Fundamenty naszej codzienności”]. Zwraca ono uwagę, że prawa człowieka nie są abstrakcyjnymi pojęciami czy politycznymi deklaracjami, lecz podstawą, na której budujemy codzienność. Kształtują nasze życie, choć często są niedostrzegane, a ich obecność przyjmujemy za oczywistość. Dlatego powinny zajmować centralne miejsce w świadomości społecznej, szczególnie dziś – w czasach globalnych kryzysów, konfliktów, narastających nierówności i podziałów oraz wielu innych zagrożeń. To od naszych decyzji, działań i postaw zaczyna się poszanowanie praw drugiego człowieka. Kierując się w codziennym życiu wartościami równości, sprawiedliwości, wolności i godności, leżącymi u podstaw praw człowieka, możemy uczynić nasze otoczenie lepszym zgodnie ze słowami Volkera Türka – Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka – który podkreśla, że "Prawa człowieka to wspólny projekt. Nasza siła tkwi w solidarnym działaniu”.
Magdalena Pawlak
Fundacja Autism Team
