03/12/2025
Wyobraź sobie, że każdy dźwięk jest zbyt głośny, każdy gest – zbyt trudny do odczytania, a świat bywa przytłaczający. A mimo to pragniesz być zrozumiany.
Europejski Tydzień Autyzmu 📅1–7 grudnia
Właśnie po to obchodzimy Europejski Tydzień Autyzmu – by lepiej zrozumieć tych, którzy świat odbierają inaczej. Od 1 do 7 grudnia przypominamy, że neuroróżnorodność jest częścią naszej codzienności, a osoby ze spektrum potrzebują przede wszystkim akceptacji, cierpliwości i wsparcia.
Czym jest autyzm?
Autyzm to zaburzenie neurorozwojowe, które wpływa na sposób przetwarzania bodźców, komunikacji i kontaktów społecznych. To nie choroba, lecz odmienna organizacja mózgu – dlatego każda osoba z ASD jest inna i ma swoje indywidualne potrzeby.
Przyczyny autyzmu nie są całkowicie poznane, ale znaczenie mają zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe. W diagnostyce coraz częściej wykorzystuje się też badania genetyczne.
Wczesne sygnały u najmłodszych
Pierwsze symptomy ASD mogą pojawić się już u niemowląt. Najczęściej są to:
▪️brak reakcji na głos i imię,
▪️brak uśmiechu w odpowiedzi na kontakt,
▪️niechęć do tulenia,
▪️opóźnienia ruchowe,
▪️mała mimika,
▪️unikanie kontaktu wzrokowego,
▪️mała wokalizacja, brak gaworzenia.
To nie pojedynczy objaw decyduje o diagnozie — znaczenie ma ich nagromadzenie i intensywność.
Starsze dzieci – różne oblicza autyzmu
Wraz z wiekiem widoczne mogą być m.in.:
▪️duża potrzeba powtarzalności i rutyny,
▪️trudności w zabawie z rówieśnikami,
▪️zawężone, niezwykle intensywne zainteresowania,
▪️nadwrażliwość na bodźce,
▪️nietypowy sposób komunikowania się,
▪️problemy z koncentracją lub funkcjonowaniem w grupie,
▪️unikanie kontaktu wzrokowego.
Autyzmu nie można wyleczyć, ale można skutecznie wspierać rozwój dziecka, zmniejszyć trudności i pomóc mu funkcjonować w świecie na własnych zasadach.
Codzienność dziecka ze spektrum
Dla wielu dzieci z ASD zwykłe sytuacje bywają wyzwaniem.
Hałas odkurzacza może boleć.
Zmiana planu – wywołać panikę.
Tłum – przytłoczyć.
Często obserwujemy:
wycofanie,
unikanie kontaktu,
przeciążenie sensoryczne,
trudności z zachowaniem bezpieczeństwa,
lęki i frustrację.
Nie wynikają one ze złej woli – lecz z innego przetwarzania bodźców i emocji.
Autyzm to spektrum, nie jedna historia
U wielu osób ASD współwystępują:
ADHD,
epilepsja,
zaburzenia snu i odżywiania,
depresja i stany lękowe,
trudne zachowania lub autoagresja.
Statystyki wskazują, że 1 na 160 dzieci ma ASD, choć specjaliści podkreślają, że rzeczywista liczba może być większa.
Dlaczego wczesna pomoc jest tak ważna?
Dobrze prowadzona, wcześnie rozpoczęta terapia pozwala dziecku:
✅lepiej rozumieć świat,
✅rozwijać komunikację,
✅uczyć się relacji,
✅radzić sobie z emocjami,
✅budować samodzielność.
Każde dziecko powinno otrzymać wsparcie zgodne z indywidualnymi potrzebami.
Osoby z autyzmem częściej doświadczają wykluczenia, przemocy i braku zrozumienia.
To od nas – rodziców, nauczycieli, specjalistów, sąsiadów – zależy, czy będą mogły funkcjonować w świecie, który je wspiera, a nie ocenia.
Autyzm nie sprawia, że ktoś jest „gorszy” czy „trudniejszy”.
Autyzm sprawia, że świat odbiera inaczej.
A naszym zadaniem jest ten świat otworzyć, nie zamykać.
📷 Freepik
