24/01/2026
Twoje dziecko mało mówi?
Sprawdź, jak słuch wpływa na rozwój mowy 🌿
Czasem mowa jeszcze się nie pojawia.
Czasem jest jej bardzo mało.
Czasem dziecko bardzo chce coś powiedzieć,
a my bardzo chcemy je zrozumieć…
i nie zawsze się to udaje.
W takich momentach pojawiają się emocje:
🤍 złość dziecka,
🤍 frustracja,
🤍 napięcie po obu stronach,
🤍 trudność w porozumieniu się w domu i w przedszkolu.
To nie są „trudne zachowania”.
To bardzo często sygnał, że rozwój mowy potrzebuje wsparcia.
Mowa i słuch są ze sobą ściśle powiązane.🌿
Na rozwój mowy wpływa wiele czynników: ciało, układ nerwowy, emocje i doświadczenia dziecka.
Jednym z kluczowych fundamentów jest jednak to, jak dziecko słyszy i jak jego mózg porządkuje dźwięki.
Żeby mowa mogła się rozwijać, mózg dziecka musi:
🤍 dobrze słyszeć mowę,
🤍 rozróżniać dźwięki,
🤍 zapamiętywać ich kolejność,
🤍 łączyć je ze znaczeniem.
Jeśli ten proces jest zaburzony, mowa może:
🤍 nie pojawiać się wcale,
🤍 rozwijać się wolniej,
🤍 być niewyraźna lub chaotyczna.
Co może stać na przeszkodzie?🌿
Czasem są to bardzo „przyziemne”, ale ważne rzeczy:
🤍 nawracające infekcje,
🤍 wysiękowe zapalenie ucha,
🤍 przerost migdałka,
🤍 okresowy niedosłuch,
🤍 alergie,
🤍 przewlekły katar,
🤍 niedrożny nos.
Jeśli dziecko:
🤍 słyszy raz lepiej, raz gorzej,
🤍 ma uczucie „zatkanych uszu”,
🤍 oddycha przez usta,
to mózg nie dostaje czystego, stabilnego wzorca mowy.
A bez tego trudno o swobodny rozwój mowy.
Ale… nie zawsze chodzi tylko o ucho.🌿
Bywa, że:
🤍 badania laryngologiczne są w normie,
🤍 słuch „jest dobry”,
🤍 a mowa nadal się nie pojawia albo rozwija się bardzo wolno.
Bo słuch to nie tylko ucho.
To również sposób, w jaki mózg przetwarza dźwięki mowy.
U części dzieci trudność dotyczy:
🤍 analizy dźwięków,
🤍 ich różnicowania,
🤍 zapamiętywania,
🤍 rozumienia mowy (zwłaszcza w dłuższych wypowiedziach i w hałasie).
Może to być:
🤍 zaburzenie przetwarzania słuchowego (APD),
🤍 albo ryzyko takich trudności.
I bardzo często właśnie tutaj kryje się odpowiedź, dlaczego dziecko:
🤍 jeszcze nie mówi,
🤍 mówi bardzo mało,
🤍 szybko się męczy słuchaniem,
🤍 lepiej reaguje na gest niż na słowo.
Dlaczego profilaktyka ma tak duże znaczenie?🌿
Bo im wcześniej:
🤍 sprawdzimy słuch i drogi oddechowe,
🤍 skonsultujemy się z logopedą,
🤍 przyjrzymy się przetwarzaniu słuchowemu,
tym:
🤍 mniej frustracji dla dziecka,
🤍 mniej napięcia w relacji,
🤍 łatwiejszy start w przedszkolu i w szkole.
Profilaktyka nie polega na szukaniu problemu na siłę. Polega na uważności i reagowaniu na sygnały, zanim trudność urośnie.
Kiedy warto się zatrzymać i sprawdzić?🌿
Jeśli:
🤍 dziecko złości się, bo nie potrafi powiedzieć tego, co chce,
🤍 Tobie trudno się z nim porozumieć,
🤍 w przedszkolu pojawiają się trudności z rozumieniem poleceń,
🤍 mowa nie rozwija się tak, jak się spodziewaliście, to nie jest za wcześnie, by poszukać wsparcia.
Bardzo często to jest właśnie ten właściwy moment.
Jak możesz wspierać rozwój mowy na co dzień?
🤍 dbaj o dobre warunki do słyszenia (nos, uszy, oddychanie),
🤍 mów do dziecka wolniej i wyraźniej, prostymi zdaniami,
🤍 często nazywaj to, co dziecko widzi i robi („to jest auto”, „auto jedzie”),
🤍 powtarzaj poprawnie to, co dziecko mówi po swojemu,
🤍 zadawaj pytania, na które można odpowiedzieć jednym słowem lub gestem,
🤍 dawaj dziecku czas na odpowiedź - nie wyręczaj go od razu,
🤍 wspieraj komunikację gestem, mimiką i spojrzeniem,
🤍 ogranicz tło dźwiękowe (telewizor, radio), żeby dziecko mogło skupić się na mowie
Najlepsze efekty przynosi współpraca:🌿
🤍 laryngolog - sprawdza, czy dziecko ma dobre warunki do słyszenia,
🤍 logopeda - wspiera rozwój mowy i komunikacji,
🤍 terapeuta przetwarzania słuchowego - diagnozuje sposób przetwarzania dźwięków, prowadzi terapię słuchową,
🤍 terapeuta integracji sensorycznej - pomaga uporządkować pracę układu nerwowego i zmysłów, w tym słuchu.
Profilaktyka w rozwoju mowy to uważność i reagowanie na sygnały, a nie czekanie „aż samo przejdzie”.
Kiedy słuch jest zaopiekowany, a dziecko czuje się rozumiane, mowa ma dużo większą szansę rozwinąć się spokojnie i naturalnie 🤍
Jeśli zastanawiasz się, czy to może dotyczyć Twojego dziecka, warto porozmawiać ze specjalistą i przyjrzeć się temu spokojnie.
Czasem jedno spotkanie daje więcej ulgi niż długie czekanie.
Dbajcie o siebie ❤️
Agata Janich