PUERI Pracownia Wspierania Rozwoju

04/04/2026

02/04/2026

Uchylone drzwi

W spektrum światła
niektóre promienie są cichsze…
nie muszą krzyczeć,
żeby istnieć.

Świecą po swojemu
delikatnie,
własnym rytmem.

Czasem tylko uchylają drzwi.
Na chwilę.
Na tyle, na ile same chcą.
Na ile ciało pozwala.

Jestem obok.
Nie wchodzę za szybko.
Nie pytam za dużo.
Nie próbuję otwierać szerzej.

Słyszę szept:
„Zobacz mnie.
Taki jestem.”

A za tymi drzwiami
świat jest
bardziej czuły,
bardziej intensywny.

Pełen dźwięków,
które zostają w ciele.

Pełen odczuć,
które trudno nazwać.

To świat,
w którym wszystko jest bliżej.

Za głośne.
Za jasne.
Za szybkie.
Za dużo naraz.

Dziękuję,
że czasem uchylasz drzwi.

Dziękuję,
że zapraszasz mnie
do swojego świata.

Że pozwalasz mi zobaczyć,
jak pięknie świecisz. 🤍

2 kwietnia - Światowy Dzień Świadomości Autyzmu 💙

Przytulam Was. 🍀
Agata Janich

30/03/2026

💡Kiedy zwykłe codzienne dźwięki stają się trudne do wytrzymania - o mizofonii.

Jeśli czytałeś mój ostatni post o nadwrażliwości słuchowej, wspomniałam tam, że istnieje jeszcze inny rodzaj trudności związanych z dźwiękiem
i dziś chcę Ci o nim troche więcej opowiedzieć.

🍽️ Wyobraź sobie taką zwykłą sytuację.

Siedzicie razem przy stole, ktoś je, słychać sztućce uderzające o talerz, czasem o zęby, ktoś przełyka, ktoś oddycha trochę głośniej. Dla Ciebie to po prostu codzienność, zwykły moment dnia, który nawet nie przyciąga uwagi.

A Twoje dziecko nagle się zmienia. Widzisz, jak jego ciało się napina, twarz się marszczy, pojawia się złość albo wycofanie. Czasem mówi "przestań”, czasem odchodzi od stołu, czasem reaguje tak mocno, że później samo nie bardzo rozumie, co się właściwie wydarzyło.

I wtedy pojawia się w Tobie pytanie: co tu się dzieje?

Mizofonia to rodzaj selektywnej nadwrażliwości,
w której niektóre bardzo konkretne dźwięki wywołują silną reakcję, nie tylko emocjonalną, ale też cielesną, mimo że bodziec obiektywnie nie jest groźny ani głośny. Dźwięk dociera do mózgu zupełnie normalnie, uszy działają prawidłowo.
Problem leży głębiej - w centralnym układzie nerwowym, gdzie dochodzi do nadmiernego wzmocnienia połączeń między dźwiękiem
a emocjami.

Najczęściej są to dźwięki bardzo zwyczajne: mlaskanie, chrupanie, oddech, przełykanie, pociąganie nosem, stukanie, klikanie, dźwięk sztućców uderzających o talerz czy zęby, czasem powtarzalne szuranie albo nawet kapanie. Zdarza się też, że sama obserwacja, na przykład patrzenie, jak ktoś je wywołuje podobną reakcję.

🤍 Kiedy spróbujesz wejść w to, co dzieje się wtedy w dziecku, to przestaje wyglądać jak zwykłe „nie lubię”. Bardziej jak moment, w którym w ciele nagle robi się za dużo i trudno to zatrzymać. Pojawia się złość, wstręt albo bardzo intensywne napięcie. W środku często pojawia się tylko jedno: „przestań” albo „nie wytrzymam”.

⚡ To jest reakcja układu nerwowego, którą nazywamy walcz, uciekaj albo zatrzymaj się. Dlatego dziecko reaguje tak, jak potrafi: złością, krzykiem albo ucieczką. Nie wynika to ze złej woli , to reakcja, nad którą w tym momencie dziecku trudno zapanować.

🧠 Bardzo często dziecko nie potrafi powiedzieć, co dokładnie je tak uruchamia. Czuje reakcję
w ciele, ale nie zawsze umie ją nazwać, co może budzić frustrację i poczucie zagubienia.
Z zewnątrz może to wyglądać jak przesada, ale jeśli spojrzysz głębiej, zobaczysz przeciążenie,
z którym dziecko próbuje sobie poradzić najlepiej, jak potrafi.

🏫 Z czasem zaczyna być to widoczne w różnych sytuacjach: w szkole, w domu, przy codziennych dźwiękach, na spotkaniach rodzinnych,
w restauracji, w podróży czy w kinie. Wszędzie tam, gdzie dźwięki są obecne i nie zawsze da się
je przewidzieć albo zatrzymać.

Wtedy może pojawiać się unikanie i narastające napięcie, a czasem także trudne emocje po obu stronach, u dziecka i u rodzica.

Możesz tego nie rozumieć, możesz mieć wrażenie, że to przesada. Możesz się złościć, frustrować, czuć bezradność. A dziecko w tym samym czasie czuje, że coś się z nim dzieje, ale nie potrafi tego zatrzymać ani wyjaśnić. Wtedy między Wami zaczyna robić się coraz trudniej.

W takiej sytuacji bardzo dużo zależy od tego, co zobaczysz jako dorosły. Czy zobaczysz problem, który trzeba „naprawić”, czy zobaczysz dziecko, które próbuje sobie poradzić z czymś, co je przerasta.

Dla dziecka to często bardzo samotne doświadczenie. Czuje, że "coś jest ze mną nie tak", bo inni nie reagują tak samo. Twoja akceptacja
i komunikacja „widzę, że to dla Ciebie naprawdę trudne” ma ogromną moc.

🌿 Dlatego wsparcie zaczyna się od prostych rzeczy.

✅️ Zobaczyć i uznać, że to jest dla niego trudne
✅️ Zatrzymać się, zamiast od razu reagować oceną
✅️ Uprzedzać, co się wydarzy i gdzie idziecie
✅️Pozwolić zrobić przerwę, kiedy robi się za dużo
✅️ Nie zmuszać do zostawania w sytuacji przeciążenia
✅️ Czasem pomocne mogą być też słuchawki wyciszające lub delikatny dźwięk w tle, np. biały szum, jako sposób na chwilowe odciążenie, kiedy robi się za dużo
✅️ Tworzyć „bezpieczne strefy” w domu
i planować posiłki w sposób bardziej elastyczny (np. dziecko może jeść przy stoliku obok z słuchawkami lub w swoim pokoju)
✅️ Ćwiczyć strategie regulacji emocji, gdy dziecko jest spokojne (nie w trakcie ataku)
✅️ Dbać o sen, ruch i ogólny poziom stresu obniża reaktywność układu nerwowego.

Unikanie trudnych sytuacji na początku jest zrozumiałe i potrzebne, żeby dziecko czuło się bezpiecznie. Długoterminowo warto stopniowo wprowadzać strategie radzenia sobie, żeby mizofonia mniej ograniczała życie.

🌿 Warto też wiedzieć, że nie trzeba z tym zostawać samemu. Można szukać wsparcia: rozmowy, konsultacji, spojrzenia z zewnątrz:

🧠 wsparcie psychologiczne
👂 konsultacje w kierunku przetwarzania słuchowego
🎧 treningi słuchowe
🌿 integracja sensoryczna
🧘‍♀️ praca z regulacją i wyciszeniem
🤝 kontakt z kimś, kto ma podobne doświadczenia

Nie ma jednego standardowego sposobu pracy. z mizofonią. To obszar, który nadal jest poznawany, dlatego najważniejsze jest indywidualne podejście i współpraca ze specjalistą.

🌿 Mizofonia może dotyczyć zarówno dzieci, jak
i dorosłych.

Być może zaczynasz widzieć coś takiego u siebie.
A może pamiętasz z dzieciństwa dźwięk, który wywoływał napięcie szybciej, niż byłeś w stanie to zatrzymać. Moment, w którym ciało reagowało pierwsze, a dopiero potem pojawiała się myśl.
Może ten ślad jest z Tobą do dziś. Może nauczyłeś się to omijać, wytrzymywać, jakoś sobie radzić.

Być może właśnie dzięki temu łatwiej możesz zobaczyć, co dzieje się teraz w Twoim dziecku.
Nie z poziomu „on przesadza”, tylko z miejsca:
„to naprawdę może być trudne”.

Jeśli potrzebujesz wsparcia, możesz do mnie napisać.

Dbajcie o siebie.❤️
Agata Janich

19/03/2026

🌿 „Mamo, Tato… jest za głośno.”
czyli o nadwrażliwości słuchowej u dzieci.

Jeśli jesteś rodzicem dziecka, które reaguje bardzo silnie na dźwięki, być może znasz takie sytuacje.

👂 Twoje dziecko zatyka uszy.
🔊 Nie lubi głośnych miejsc.
😣 Po dniu w przedszkolu albo w szkole jest bardzo zmęczone i rozdrażnione.

Może mówić:
„Tu jest za głośno.”
„Nie lubię tego dźwięku.”
„Chcę stąd wyjść.”

A Ty czasem słyszysz od innych:
„Przesadza.”
„Trzeba je przyzwyczaić.”
„Jest przewrażliwione.”

Tymczasem dla niektórych dzieci dźwięk naprawdę może być bardzo trudnym doświadczeniem.

To, co dla dorosłych jest zwykłym tłem dnia,
dla dziecka może być zbyt intensywne, nagłe,
a czasem nawet bolesne.Czasem warto wyobrazić sobie, że dla Twojego dziecka świat może brzmieć dużo głośniej niż dla Ciebie.

🎶 Tę zwiększoną wrażliwość na dźwięki nazywamy nadwrażliwością słuchową (hiperakuzją*).

🌿 Nadwrażliwość na dźwięki można zauważyć już u małych dzieci. Może się zdarzyć, że Twoje dziecko reaguje niepokojem na zabawki dźwiękowe, grzechotki, pozytywki czy grające zabawki. Może odwracać głowę, płakać, zatykać uszy albo szybko się wycofywać. To może być sygnał, że jego układ nerwowy jest szczególnie wrażliwy na bodźce dźwiękowe.

🌿 Jeśli spojrzysz na dzień swojego dziecka
w przedszkolu czy w szkole, zobaczysz, jak wiele dźwięków je otacza. Rozmowy dzieci, przesuwane krzesła, dzwonek🔔, pobyt na stołówce czy świetlicy, hałas na korytarzu.

Dla dziecka z nadwrażliwością to duża ilość bodźców, z którą jego układ nerwowy musi radzić sobie przez wiele godzin.

Dlatego takie dzieci często:
• szybciej się męczą
• mają trudności z koncentracją w hałasie
• unikają głośnych miejsc
• reagują napięciem, złością albo wycofaniem
• mogą mieć trudności w relacjach z rówieśnikami
• czasem pojawiają się trudności w nauce

I wtedy bywają odbierane jako:
„niegrzeczne”
„nadpobudliwe”
„dziwne”

🌿 W takich momentach warto pamiętać, że
silna reakcja na dźwięki jest sposobem, w jaki układ nerwowy🧠 radzi sobie z nadmiarem bodźców.

Nadwrażliwość słuchowa nie zawsze wygląda tak samo. Czasem dziecko jest szczególnie wrażliwe na nagłe, nieprzewidywalne dźwięki, na przykład kiedy:
• ktoś gwałtownie zamyka drzwi
• coś spada na podłogę
• ktoś klaszcze
• ktoś nagle podnosi głos
⚡ Dziecko może wtedy gwałtownie zareagować albo bardzo się napiąć.

🌿 Niektóre dzieci są również bardzo wrażliwe na konkretne dźwięki.

Na przykład:
• mlaskanie
• przełykanie
• dźwięk sztućców i talerzy 🍽️

Takie dźwięki mogą wywoływać silny dyskomfort, napięcie, a czasem nawet złość. U części osób wiąże się to ze zjawiskiem nazywanym mizofonią*.

Zdarza się też, że dziecko jest bardzo czujne na dźwięki w otoczeniu i szybciej zauważa odgłosy, których inni nawet nie rejestrują.Jeśli przez dłuższy czas funkcjonuje w środowisku, które jest dla niego zbyt głośne, jego układ nerwowy może pozostawać w stanie ciągłego napięcia.

🌿 Warto też wiedzieć, że nadwrażliwość słuchowa rzadko występuje całkowicie w izolacji.

Bardzo często u tych dzieci widzimy również:
• nadwrażliwość na dotyk
• trudności z niektórymi smakami lub fakturami jedzenia
• wrażliwość na zapachy
• napięcie w ciele

🌿 Czasami nadwrażliwość na dźwięki pojawia
się także u dzieci, które mają trudności
z przetwarzaniem słuchowym.👂🎧

W praktyce oznacza to, że mózg dziecka może mieć trudność z filtrowaniem dźwięków. W hałasie wszystko dociera naraz: rozmowy, szum, ruch i dźwięki z otoczenia. To może sprawiać, że dziecku trudniej jest skupić się na tym, co najważniejsze.

Zdarza się też, że w badaniach nadwrażliwość nie jest wyraźnie widoczna, a dziecko mimo to bardzo silnie reaguje na dźwięki. Ale, bywa również odwrotnie - w badaniach widoczna jest obniżona tolerancja na dźwięki, a dziecko w codziennym funkcjonowaniu radzi sobie całkiem dobrze.

Dlatego zawsze patrzymy na cały obraz funkcjonowania dziecka, a nie tylko na wynik testu.

🌿 Jak możesz pomóc swojemu dziecku w domu?

Po dniu w przedszkolu lub szkole układ nerwowy dziecka bywa zmęczony nadmiarem bodźców.

Pomocne mogą być:
• spokojne, ciche miejsce w domu, gdzie dziecko może się wyciszyć
• chwila odpoczynku po powrocie z przedszkola lub szkoły
• słuchawki wyciszające 🎧 w trudnych sytuacjach
• uprzedzanie dziecka o głośnych dźwiękach, które mogą się pojawić
• zrozumienie, że pewne miejsca mogą być dla dziecka zbyt intensywne.

Niektórym dzieciom pomaga także wyciszenie poprzez kontakt z ciałem: przytulenie, spokojny masaż czy chwila relaksu.

U wielu dzieci wsparciem mogą być również treningi słuchowe 🎧🎶 oparte na specjalnie dobranej muzyce, które wspierają regulację układu słuchowego i zwiększają tolerancję na dźwięki.

🌿 W szkole lub przedszkolu warto zadbać o:

• możliwość krótkiej przerwy od źródła hałasu
• spokojniejsze miejsce w klasie (np. dalej od drzwi, okien, ciągów komunikacyjnych)
• wsparcie nauczyciela w przekazywaniu poleceń (krótsze komunikaty, upewnienie się, że dziecko zrozumiało)
• słuchawki wyciszające

🫶 Twoje dziecko przede wszystkim potrzebuje zrozumienia, regulacji i wsparcia układu nerwowego.

Jeśli czujesz jako rodzic, że reakcje Twojego dziecka na dźwięki są inne niż u rówieśników, zaufaj swojej obserwacji.

Czasem już samo zobaczenie tego jest pierwszym krokiem do lepszego zrozumienia potrzeb dziecka i zapewnienia mu potrzebnego wsparcia.

Przytulam Was ❤️
Agata Janich

13/03/2026

🌿 Dlaczego w przetwarzaniu słuchowym tak ważne jest prawe ucho?
..o roli dominacji ucha w rozumieniu mowy.

💬 Czy zdarza się, że Twoje dziecko potrzebuje chwili, aby odpowiedzieć na pytanie?
💬 Albo że prosisz je o coś, a ono reaguje dopiero po pewnym czasie, jakby potrzebowało chwili, aby „przetworzyć” to, co usłyszało?

W takich momentach wielu rodziców zaczyna się zastanawiać:
czy moje dziecko dobrze słyszy,
czy może nie zrozumiało polecenia,
a czasem nawet czy po prostu mnie nie słucha
i nie robi tego specjalnie.

To bardzo naturalne pytania.
Czasami jednak przyczyną takich sytuacji nie jest ani brak słuchu, ani brak chęci, ale sposób, w jaki mózg przetwarza dźwięki.

W rozwoju mowy i uczeniu się równie ważne jest nie tylko to, czy dziecko słyszy, ale także jaką drogą dźwięk trafia do jego mózgu.

Jednym z ważnych elementów tego procesu jest lateralizacja uszna czyli to, które ucho częściej odbiera mowę jako pierwsze.

Dominacja ucha nie pojawia się od razu, kształtuje się stopniowo w rozwoju dziecka i zwykle stabilizuje się w pierwszych latach nauki szkolnej.

👂 Jak dźwięk trafia do mózgu?

Dźwięk dociera do ucha zewnętrznego, przechodzi przez ucho środkowe, a w ślimaku ucha wewnętrznego zamienia się w impulsy nerwowe. Następnie sygnał biegnie nerwem słuchowym do pnia mózgu i dalej do kory słuchowej.Już na tym etapie sygnał zaczyna być rozdzielany do obu półkul mózgu.

Układ słuchowy działa jednak głównie kontralateralnie, czyli na zasadzie skrzyżowania.

Oznacza to, że:
• prawe ucho przekazuje dźwięk silniej do lewej półkuli mózgu
• lewe ucho przekazuje dźwięk silniej do prawej półkuli

Jednocześnie każde ucho wysyła też część informacji do półkuli po tej samej stronie, dlatego mózg zawsze łączy dane z obu uszu.

🗣 Dlaczego prawe ucho ma znaczenie dla mowy?

U większości ludzi obszary odpowiedzialne za język znajdują się w lewej półkuli mózgu.

To tam analizowane są:
• znaczenie słów
• dźwięki mowy
• struktura zdań
• proces czytania i pisania

Dlatego w odbiorze mowy często obserwuje się zjawisko nazywane w literaturze Right Ear Advantage - przewagę prawego ucha dla mowy.

W praktyce oznacza to, że informacje słyszane prawym uchem często są łatwiej analizowane przez mózg podczas rozumienia języka.

🔄 Co dzieje się, gdy dominuje lewe ucho?

Gdy informacja trafia zazwyczaj przez lewe ucho, jej droga jest nieco dłuższa.

Sygnał:
• trafia najpierw do prawej półkuli mózgu
• następnie przechodzi przez ciało modzelowate, które łączy półkule
• dopiero potem dociera do lewej półkuli, gdzie analizowana jest mowa.

Ta dodatkowa droga nie jest problemem sama
w sobie, ale oznacza większy wysiłek dla systemu przetwarzania słuchowego.

🧒 Jak może to wyglądać w codziennym funkcjonowaniu dziecka?

U części dzieci może się to przejawiać w różnych sytuacjach:
• potrzebują chwili więcej, aby odpowiedzieć na pytanie
• trudniej rozumieją polecenia w hałasie
• szybciej męczą się słuchaniem w klasie
• gubią wieloetapowe instrukcje
• łatwiej funkcjonują w spokojnej rozmowie jeden na jeden.

To nie jest uniwersalny schemat, ponieważ każde dziecko jest inne, ale takie sygnały mogą zachęcić do przyjrzenia się przetwarzaniu słuchowemu bliżej.

🔎 Co możesz zauważyć w domu?

Czasami dzieci spontanicznie pokazują swoją preferencję słuchową. Możesz zwrócić uwagę,
czy Twoje dziecko:

• częściej nadstawia jedno ucho, gdy chce coś lepiej usłyszeć
• przechyla głowę w jedną stronę podczas słuchania
• szybciej reaguje, gdy mówisz z konkretnej strony

💡Możesz też spróbować prostej obserwacji.
Stań za dzieckiem i wypowiedz cicho krótkie sylaby lub liczby, raz z lewej, raz z prawej strony
i sprawdź, z której strony reakcja jest szybsza.

Taka próba nie jest diagnozą, ale może być wskazówką.

🧪 Jak bada się to profesjonalnie?

Lateralizację słuchową i funkcje przetwarzania dźwięków ocenia się podczas:

• diagnostyki przetwarzania słuchowego (APD / CAPD)
• specjalistycznych testów słuchowych, m.in. testów dychotycznych
• szczegółowego wywiadu dotyczącego funkcjonowania dziecka

Badania są nieinwazyjne, a często pomagają zrozumieć, skąd biorą się trudności w nauce
i koncentracji.

🎧 Czy można wpłynąć na organizację przetwarzania słuchowego?

Mózg ma zdolność uczenia się i reorganizacji. Nazywamy to neuroplastycznością.

Dlatego w terapii stosuje się różne formy treningu słuchowego, które wspierają:

• organizację dróg słuchowych
• współpracę półkul mózgu
• uwagę słuchową
• efektywność przetwarzania mowy

W wielu treningach słuchowych zwraca się szczególną uwagę na stymulację prawego ucha, nie dlatego, że lewe jest mniej ważne, ale dlatego, że to właśnie droga z prawego ucha najczęściej wspiera analizę dźwięków mowy.

🎒 Mała wskazówka dla szkoły

Dzieci z trudnościami w przetwarzaniu słuchowym często lepiej radzą sobie, gdy:

• siedzą bliżej nauczyciela
• ich prawe ucho jest skierowane w stronę osoby mówiącej

Dzięki temu sygnał mowy trafia łatwiej do systemów odpowiedzialnych za rozumienie języka.

🌿 Słuchanie to coś więcej niż odbiór dźwięku.

To proces, w którym mózg musi:
• rozpoznać dźwięki mowy
• nadać im znaczenie
• połączyć je w sensowną informację.

Dlatego w przetwarzaniu słuchowym patrzymy nie tylko na to, czy dziecko słyszy, ale jak jego mózg organizuje drogę dźwięku.

Zozumienie tego mechanizmu często pomaga spojrzeć na trudności dziecka z większym spokojem i znaleźć właściwe wsparcie.

❓ A czy Ty zauważasz, które ucho Twoje dziecko częściej nadstawia, gdy próbuje coś lepiej usłyszeć?

Przytulam Was.❤️
Agata Janich

28/02/2026

Emocje zmieniają sposób, w jaki dziecko słyszy
i przetwarza dźwięki 🌿

Dlaczego w jednych warunkach dziecko funkcjonuje sprawniej, a w innych nagle pojawia się zacinanie, gubienie poleceń i większa męczliwość?

Dlaczego czasem reaguje szybko i adekwatnie,
a w sytuacji większego obciążenia ma trudność
z przypomnieniem sobie odpowiedzi?

Dlaczego w spokojniejszym okresie czytanie przebiega płynniej, a gdy rośnie tempo lub presja, objawy się nasilają? 🤍

Może właśnie teraz zadajesz sobie jedno z tych pytań.

Chcę Ci powiedzieć, że to nie zawsze jest
kwestia wiedzy czy motywacji.
Czasem to kwestia stanu, w jakim jego układ nerwowy próbuje dziś funkcjonować. 🤍
I właśnie o tym jest ten post.

🧠 Przetwarzanie słuchowe to sposób, w jaki mózg organizuje i rozumie dźwięki.
Dźwięk musi zostać nie tylko usłyszany, ale rozróżniony, uporządkowany, zrozumiany
i zapisany w pamięci.

Ucho może działać prawidłowo. Ale w napięciu mózg ma trudniej, żeby wyłowić mowę z hałasu
i złożyć ją w znaczenie.

W stanie stresu zmienia się nie tylko koncentracja.
Dźwięki mogą być odbierane jako ostrzejsze, bardziej intensywne i szybciej męczące, nawet jeśli ich głośność się nie zmienia.
Mózg trudniej oddziela głos od tła, bo najpierw skanuje, czy coś nie zagraża.

Choć diagnoza oraz trening słuchowy są niezwykle ważne, przetwarzanie nie odbywa się w oderwaniu od życia dziecka.

To, co aktualnie przeżywa, w jakim stanie funkcjonuje, jakie ma relacje i wymagania wokół siebie, realnie wpływa na to, jak jego mózg pracuje.

Nie każde dziecko z APD reaguje tak samo.
U części trudności są stałe. U innych nasilają się wraz ze wzrostem obciążenia.

W spokojniejszych warunkach funkcje poznawcze pracują stabilniej.Gdy rośnie presja: uwaga się zawęża, skraca się pamięć robocza, spada precyzja przetwarzania.

Badania nad stresem pokazują, że przewlekłe napięcie wpływa na uwagę i pamięć roboczą,
czyli dokładnie te funkcje, które są potrzebne do przetwarzania mowy.

Dlatego:
🤍 w domu, w ciszy, bez presji, dziecko potrafi.
🤍 w szkole, w hałasie, pod spojrzeniami, nagle „nie może”.
🤍 wczoraj umiało, dziś nie pamięta.
🤍 przy tablicy pojawia się pustka w głowie.

W takich warunkach pojawia się tzw. wysiłek słuchowy, mózg zużywa więcej energii, by zrozumieć mowę i utrzymać ją w pamięci.
Dlatego szybciej pojawia się zmęczenie
i „wyłączanie”.

Mózg reaguje nie tylko na dźwięki.
Dziecko słyszy więcej, niż nam się wydaje.
Nie tylko treść lekcji i polecenia, ale też ton głosu, pośpiech, napięcie między dorosłymi, rozczarowanie.

Słyszy komunikaty:

„przecież to takie proste”,
„znowu nie słuchałeś”,
„stać cię na więcej”,
„musisz się bardziej starać”.

Słowa mogą działać jak wsparcie. Ale mogą
też działać jak alarm.Jeśli sygnałów alarmowych jest dużo, organizm reaguje: nadwrażliwością, trudnością w koncentracji, czasem „wyłączeniem”.

Teoria poliwagalna pozwala zrozumieć, jak stan układu nerwowego wpływa na uczenie się
i przetwarzanie bodźców.

➡️ W stanie bezpieczeństwa dziecko ma dostęp do relacji i uczenia się. Łatwiej filtruje hałas, lepiej pamięta, szybciej wydobywa odpowiedź.

➡️ W mobilizacji rośnie czujność, a precyzja przetwarzania spada. System słuchowy staje się bardziej wyczulony na nagłe i silne bodźce, a mniej na subtelne zmiany mowy.

➡️ W zamrożeniu dziecko może sprawiać wrażenie nieobecnego, patrzy, ale nie przetwarza sensu.

Bez poczucia bezpieczeństwa nie ma stabilnego przetwarzania.🤍

🔎 W codziennej pracy terapeutycznej korzystam także z perspektywy Totalnej Biologii, dzięki której traktuję objawy słuchowe jako biologiczny sygnał o przeciążeniu emocjonalnym czegoś, czego dziecko nie chce/nie może znieść usłyszeć, albo czegoś ważnego, co nie dociera.

Dlatego oprócz diagnozy funkcjonalnej zadaję też inne pytania:

• Czego jest teraz za dużo w życiu dziecka, jakich bodźców, napięcia, słów?
• Jakich dźwięków, słów nie może już znieść, co sprawia, że chce „wyłączyć słyszenie”?
• Czego bardzo potrzebuje usłyszeć, a tego brakuje lub dociera za mało?
• Jakie słowa kojarzą się z utratą bliskości lub separacją?

Te pytania nie zastępują diagnozy ani terapii przetwarzania słuchowego, ale ją pogłebiają, pomagają obniżyć napięcie i wprowadzić zmiany, gdy uświadomimy sobie, co naprawdę dzieje się
w życiu dziecka. ❤️

Co możesz zrobić już dziś, by obniżyć napięcie
i przywrócić poczucie bezpieczeństwa?

🔅Mów spokojniej, wolniej i niższym tonem, to naturalnie uspokaja układ nerwowy.
🔅Zaczynaj od krótkich, jasnych poleceń.
🔅Dodawaj słowa wsparcia: „Widzę, że teraz jest Ci ciężko, jestem z Tobą".
🔅Wprowadź 3 - 5 minut ciszy lub przytulenia przed trudniejszym zadaniem.

Trudności w przetwarzaniu słuchowym to nie tylko wynik badania. To informacja o tym, w jakich warunkach dziś funkcjonuje dziecko.

Dlatego kiedy raz widzisz, że Twoje dziecko potrafi, a innym razem jakby nie mogło, nie pytaj:
„Dlaczego dziś nie wychodzi tak jak wcześniej"?
Zapytaj:
Jakie ma dziś zasoby?
Co się zmieniło w jego otoczeniu?

Pełne wsparcie zaczyna się wtedy, gdy widzimy całe dziecko, nie tylko objaw.

To moja codzienna praktyka. 🍀

Przytulam Was.❤️
Agata Janich

25/02/2026

🤔 Jak to możliwe, że słuchanie specjalnie przygotowanej muzyki może pomóc mojemu dziecku?

To pytanie słyszę bardzo często w gabinecie.
Najczęściej w momencie, kiedy po diagnozie przetwarzania słuchowego rozmawiamy
o możliwościach wsparcia i pojawia się propozycja treningu słuchowego metodą
Johansena IAS, opartego na słuchaniu indywidualnie przygotowanej muzyki.

I to jest bardzo zasadne pytanie.
Bo na pierwszy rzut oka muzyka i trudności
w mowie, czytaniu czy koncentracji wydają się zupełnie niezwiązane.

A jednak wszystko zaczyna się dużo wcześniej,
niż myślimy.🙂

Niemowlę, zanim zacznie rozumieć słowa, reaguje na melodię głosu, rytm i intonację. Najpierw odbiera brzmienie, dopiero później znaczenie.

Układ słuchowy dziecka uczy się języka poprzez analizę dźwięku, jego wysokości, długości, natężenia i kolejności. To właśnie ta analiza pozwala później odróżnić głoski, wychwycić końcówki wyrazów, zrozumieć tempo mowy i dzielić słowa na sylaby.

To dlatego jedne dzieci słyszą wyraźne granice między słowami, a inne mają wrażenie, że wszystko zlewa się w jedną całość.

Czytanie to zamiana liter na dźwięki i szybkie łączenie ich w słowa.
Pisanie to zapis tego, co słyszymy.

Jeżeli sposób słyszenia dźwięków jest niestabilny, dziecko może mylić podobne głoski, mieć trudność z dzieleniem na sylaby i głoski, czytać wolno i z dużym wysiłkiem oraz przestawiać litery lub gubić końcówki w pisaniu.

🎶 Co łączy muzykę i mowę❓️

Badania pokazują, że mowa i muzyka korzystają
z tych samych mechanizmów analizy dźwięku
w mózgu.

Obie wymagają:
- analizy częstotliwości,
- przetwarzania zmian w czasie,
- rytmu i sekwencji.

W mowie istotne informacje mieszczą się w określonych zakresach częstotliwości. To w nich ukryte są różnice między głoskami, które decydują o tym, czy „b” brzmi jak „b”, a nie jak „p”, czy końcówka wyrazu jest wyraźna.
Jeżeli mózg reaguje na te zakresy zbyt słabo, różnice między dźwiękami zaczynają się zacierać.

To oznacza, że kiedy system słuchowy ćwiczy rytm, tempo i kolejność dźwięków w muzyce, jednocześnie wzmacnia precyzję odbioru mowy,
a to jest podstawą płynnego czytania, rozumienia zdań i budowania wypowiedzi.

I to właśnie na tym mechanizmie opiera się
trening Johansena. Muzyka nie jest tu tłem.
Jest narzędziem do systematycznego trenowania
tych parametrów dźwięku, które są kluczowe
dla języka.

Układ słuchowy jest silnie powiązany z uwagą
i regulacją reakcji na bodźce. Jeśli nie potrafi oddzielić głosu nauczyciela od szumu klasy, zużywa dużo energii na samo filtrowanie dźwięków. Dziecko szybciej się męczy, traci skupienie i nie nadąża za poleceniami.

Jeżeli reaguje zbyt intensywnie na dźwięki, może pojawiać się nadwrażliwość: zatykanie uszu, napięcie w głośnym otoczeniu, unikanie hałasu.

Gdy system słuchowy zaczyna lepiej porządkować dźwięki, u części dzieci reakcja staje się spokojniejsza i bardziej adekwatna.

Rodzice często mówią wtedy, że dziecko:
- rzadziej prosi o powtórzenie,
- lepiej rozumie polecenia,
- mniej się męczy w klasie,
- łatwiej skupia się na zadaniu,
- zaczyna mówić wyraźniej i budować dłuższe wypowiedzi.

Efekty są bardzo indywidualne, u jednych zmiany widać szybko i wyraźnie, u innych postęp jest wolniejszy, ale stały. Dlatego tak ważna jest cierpliwość i regularność.

👂 W treningu słuchowym nie wykorzystujemy dowolnej muzyki. To starannie przygotowany materiał dźwiękowy, dobierany indywidualnie na podstawie diagnozy, wyników badań i potrzeb dziecka.

Każde dziecko ma inny profil przetwarzania.
U jednego trudność dotyczy określonych
zakresów częstotliwości, u innego organizacji
w czasie, u jeszcze innego integracji obuusznej.

🌱 Rozwijający się system nerwowy jest plastyczny. Oznacza to, że może zmieniać się
pod wpływem doświadczenia. Gdy regularnie otrzymuje dobrze dobraną stymulację, zaczyna lepiej rozróżniać i porządkować dźwięki.

A kiedy dźwięki mowy są wyraźniej rozróżniane
i porządkowane, dziecku łatwiej:
- mówić wyraźniej,
- płynniej czytać i pisać,
- lepiej radzić sobie w hałasie,
- dłużej utrzymywać koncentrację.

Dlatego kiedy w gabinecie pojawia się propozycja treningu słuchowego opartego na specjalnie przygotowanej muzyce, nie jest to rezygnacja
z pracy nad mową czy czytaniem.

To sposób dotarcia głębiej do tego, jak Twoje dziecko słyszy, porządkuje i przetwarza dźwięki.

Ten trening nie zastępuje terapii logopedycznej, pedagogicznej ani ćwiczeń językowych.

On wzmacnia fundament, na którym te umiejętności się budują. 💛🎵

Dbajcie o siebie. ❤️
Agata Janich

18/02/2026

🌿 Rodzicu,

jeśli ta grafika zwróciła Twoją uwagę, możliwe,
że od pewnego czasu coś funkcjonowaniu Twojego dziecka Cię zastanawia.

Czy wiesz, że dziecko może słyszeć prawidłowo,
a mimo to mieć trudność z rozumieniem
mowy w hałasie, skupieniem uwagi czy zapamiętywaniem poleceń?

To może przekładać się nie tylko na naukę czytania i pisania, ale też na codzienne funkcjonowanie, relacje z rówieśnikami, aktywność w grupie i radzenie sobie
w przedszkolu czy szkole.

🧠 Przetwarzanie słuchowe to sposób, w jaki mózg odbiera i interpretuje dźwięki.

Gdy ten obszar nie działa wystarczająco sprawnie, dziecko może szybciej się męczyć, wycofywać lub reagować z opóźnieniem.

Jeśli zastanawiasz się, czy to może dotyczyć
także Twojego dziecka, warto przyjrzeć się temu spokojnie i bez pośpiechu.

W Pracowni Wspierania Rozwoju PUERI 🍀wspieram dzieci i ich rodziców w lepszym rozumieniu trudności związanych
z przetwarzaniem słuchowym.

Prowadzę konsultacje, diagnozę przetwarzania słuchowego (APD/CAPD) oraz terapię i treningi słuchowe dla dzieci w wieku przedszkolnym
i szkolnym.

Podczas spotkania w spokojnej, bezpiecznej atmosferze sprawdzamy, jak dziecko odbiera
i rozumie dźwięki i czy potrzebuje
dodatkowego wsparcia.

Jeśli masz wątpliwości, możesz napisać
lub zadzwonić. ☎️
Odpowiem na Twoje pytania i wspólnie zastanowimy się, co będzie najlepsze
dla Twojego dziecka.

Agata Janich
Pracownia Wspierania Rozwoju PUERI 🍀
Tomaszów Mazowiecki I Opoczno

16/02/2026

🌿 Zaburzenia przetwarzania słuchowego (APD)
a integracja sensoryczna.

Jeśli jesteś ze mną w tej serii, wiesz już, czym jest APD i jak wygląda trudność w przetwarzaniu słuchowym. 👂

Dzisiaj chcę zatrzymać się przy obszarze, który bardzo często z APD współwystępuje - integracji sensorycznej.

W codziennej pracy z dziećmi często widzę, że te dwa obszary się spotykają. Trudności ze słuchaniem idą w parze z trudnościami w regulacji, równowadze, napięciu czy utrzymaniu uwagi.

Nie oznacza to, że każde dziecko z APD ma zaburzenia integracji sensorycznej.

Oba obszary mogą współwystępować, ale mogą też występować niezależnie od siebie.
Mimo to są ze sobą realnie powiązane i mogą na siebie wpływać.

Jednym z powodów jest to, że słuch i równowaga mają wspólne miejsce w ciele.
W obrębie ucha wewnętrznego znajdują się zarówno struktury odpowiedzialne za odbiór dźwięku, jak i za równowagę, czyli układ przedsionkowy 🧠

Integracja sensoryczna obejmuje przetwarzanie bodźców z różnych systemów:
• przedsionkowego (równowaga ⚖️)
• proprioceptywnego (czucie głębokie)
• dotykowego
• wzrokowego
• słuchowego 👂
• oraz koordynację między nimi

Kiedy któryś z tych systemów działa mniej stabilnie, pozostałe również mogą pracować z większym wysiłkiem.

Dlatego w codziennej pracy często widzimy, że trudności przetwarzania słuchowego idą w parze z wyzwaniami w regulacji ciała i napięcia.

🔎 Dlaczego tak się dzieje?

Aby dziecko mogło rozumieć mowę w hałasie, potrzebuje:

• stabilnej postawy
• odpowiedniego napięcia mięśniowego
• dobrej regulacji pobudzenia
• sprawnej współpracy półkul
• koordynacji słuchowo-ruchowej

Jeśli ciało jest niestabilne, układ nerwowy zużywa dużo energii na utrzymanie równowagi i napięcia.
Wtedy mniej zasobów zostaje na analizę i rozumienie informacji słuchowej.

Z drugiej strony, jeśli przetwarzanie słuchowe jest bardzo obciążające, dziecko szybciej się męczy, trudniej reguluje emocje i napięcie, może silniej reagować na hałas albo wręcz go poszukiwać.

W integracji sensorycznej mówimy wtedy o nadwrażliwości lub podwrażliwości słuchowej czyli o tym, jak organizm reaguje na bodziec.

W APD podobne zachowania mogą wynikać z trudności w analizie i porządkowaniu dźwięku.
Dziecko może zasłaniać uszy, unikać hałasu, reagować napięciem.
Może też mówić bardzo głośno, hałasować albo sprawiać wrażenie, że „nie słyszy”, gdy jest wołane.

Z zewnątrz te reakcje wyglądają podobnie.
Różnica jednak dotyczy mechanizmu, który za nimi stoi.

Dlatego w praktyce terapeutycznej często widzimy dzieci, które:

• szybko przeciążają się w środowisku szkolnym
• mają trudność z utrzymaniem postawy przy biurku
• wiercą się albo szukają ruchu
• reagują silnie na dźwięki
• albo potrzebują mocniejszych bodźców

🌱 Jak wspierać dziecko, gdy trudności się nakładają?

Kiedy widzimy, że trudności przetwarzania słuchowego i regulacji sensorycznej współwystępują, terapia nie powinna koncentrować się tylko na jednym obszarze.

Praca nad przetwarzaniem słuchowym może obejmować:

• różnicowanie dźwięków
• pamięć słuchową
• rozumienie mowy w hałasie
• lateralizację słuchową
• ćwiczenia łączące słuch z ruchem i rytmem
• a także specjalistyczne treningi oparte na odpowiednio dobranym materiale dźwiękowym 🎧

Odpowiednia stymulacja słuchowa wspiera także regulację i stabilność całego układu nerwowego.

Jednocześnie wsparcie integracji sensorycznej może obejmować:

• regulację przedsionkową ⚖️
• ćwiczenia czucia głębokiego
• stabilizację posturalną
• integrację bilateralną
• pracę nad koordynacją ruchową

W praktyce terapeutycznej często oznacza to łączenie ruchu z zadaniami słuchowymi.

Nie ćwiczymy jednego systemu oddzielnie.
Wspieramy współpracę między nimi.

Kiedy ciało jest stabilniejsze, dziecku łatwiej utrzymać uwagę i przetwarzać komunikaty słowne.

Kiedy analiza dźwięku staje się mniej obciążająca, organizm ma więcej zasobów na regulację.

🌿 Jeśli czujesz, że za trudnościami Twojego dziecka stoi więcej niż jeden obszar, to bardzo możliwe, że tak właśnie jest.

Słuch i ciało są ze sobą połączone.

Regulacja, równowaga i przetwarzanie dźwięku tworzą jeden system. 🧠

Kiedy zaczynamy wspierać je razem, funkcjonowanie dziecka często staje się bardziej spójne i mniej obciążające.

Dbajcie o siebie ❤️
Agata Janich