05/01/2026
Temat treningu na czczo od lat dzieli entuzjastów aktywności fizycznej. Czy pominięcie posiłku przed wysiłkiem to magiczny sposób na spalanie tłuszczu, czy może prosta droga do spadku formy? Przyjrzałam się badaniom naukowym, aby rozwiać te wątpliwości.
Zalety treningu na czczo
1. Zwiększone spalanie tłuszczu podczas wysiłku. Najsilniejszym argumentem przemawiającym za treningiem na czczo jest fizjologia. Metaanalizy potwierdzają, że wykonywanie ćwiczeń tlenowych (aerobowych) po nocnym poście prowadzi do wyższej oksydacji (spalania) tłuszczu w trakcie treningu w porównaniu do ćwiczeń po posiłku. Efekt ten zaobserwowano również w przypadku wieczornych treningów poprzedzonych kilkugodzinnym postem.
2. Potencjalnie mniejsze spożycie kalorii w ciągu dnia. Ciekawym odkryciem jest wpływ postu na bilans energetyczny. Badanie dotyczące wieczornych ćwiczeń wykazało, że osoby trenujące na czczo (7 godzin bez jedzenia) zjadły po treningu nieco więcej, ale w skali całego dnia dostarczyły organizmowi znacznie mniej kalorii (średnio o 443 kcal mniej) niż osoby, które zjadły posiłek przed wysiłkiem. Ominięcie posiłku nie zostało w pełni zrekompensowane później.
3. Korzystne adaptacje metaboliczne. Trening na czczo może stymulować korzystne zmiany na poziomie komórkowym. Wskazuje się na nasilenie szlaków sygnałowych odpowiedzialnych za adaptację mitochondriów oraz metabolizm paliw w mięśniach i tkance tłuszczowej, co może być stłumione przez spożycie posiłku przed treningiem.
4. Możliwe korzyści przy treningu oporowym. W przypadku treningu siłowego (oporowego), niektóre analizy sugerują, że ćwiczenie na czczo może wiązać się z większą redukcją masy tłuszczowej w porównaniu do stanu po posiłku, choć temat ten wymaga dalszych badań.
Wady i ograniczenia treningu na czczo
1. Brak przewagi w długoterminowej utracie wagi (przy diecie redukcyjnej). To kluczowy punkt: choć na treningu spalamy więcej tłuszczu, nie zawsze przekłada się to na sylwetkę. Badanie przeprowadzone na kobietach będących na diecie redukcyjnej wykazało, że po 4 tygodniach obie grupy (na czczo i po posiłku) straciły tyle samo masy ciała i tkanki tłuszczowej. Jeśli bilans kalorii jest wyrównany, stan nasycenia może nie mieć znaczenia dla kompozycji sylwetki w przypadku ćwiczeń aerobowych.
2. Gorsza wydajność w dłuższych wysiłkach. Jedzenie przed treningiem ma sens, jeśli zależy Ci na wyniku. Spożycie posiłku poprawia wydajność w trakcie długotrwałych ćwiczeń tlenowych. Z kolei trening na czczo (szczególnie wieczorem) może skutkować mniejszą objętością wykonanej pracy, niższą motywacją, gorszym samopoczuciem i mniejszą przyjemnością z ćwiczeń. Warto jednak dodać, że w przypadku krótszych wysiłków tlenowych różnica ta zaciera się.
3. Gorsza kontrola cukru u osób z hiperglikemią. Dla osób zmagających się z podwyższonym poziomem cukru, trening po posiłku może być zdrowszy. Badania wykazały, że umiarkowany wysiłek wykonany po śniadaniu skuteczniej obniżał wahania glukozy i jej szczytowe stężenia w ciągu kolejnych 22 godzin niż ten sam wysiłek wykonany na czczo.
4. Brak wpływu na budowę mięśni. Jeśli Twoim celem jest budowa siły lub masy mięśniowej (hipertrofia), badania wskazują, że trening na czczo nie daje żadnych dodatkowych korzyści w porównaniu do treningu po posiłku – efekty są zbliżone.
Podsumowanie
Decyzja o treningu na czczo powinna zależeć od Twoich celów i preferencji:
• Wybierz trening na czczo, jeśli zależy Ci na maksymalizacji spalania tłuszczu podczas samej sesji lub jeśli pomaga Ci to kontrolować dzienną podaż kalorii.
• Zjedz posiłek przed, jeśli planujesz długi trening wytrzymałościowy, chcesz czerpać większą przyjemność z ćwiczeń lub zależy Ci na lepszej kontroli glikemii po posiłku.
Pamiętaj, że w długim okresie najważniejszy jest ogólny bilans energetyczny i regularność treningów.