VERSO Śląskie Studium Psychoterapii Psychoanalitycznej Instytut Zdrowia

09/01/2026

💎 ZADANIE CZŁOWIEKA

"Najpilniejszym zadaniem człowieka jest wskrzesić w sobie to, co unicestwił w reakcji obronnej. To, co wyparł - odtworzyć; to, co przemieścił - przywrócić na dawne miejsce, a to, co rozdzielił - powtórnie połączyć."

~ Anna Freud

Foto: Logan Zillmer

08/01/2026

💎 Wściekły chłopiec, mały wkurzony chłopiec – „Sinnataggen” czyli przeżyj pytania teraz…

Nagi chłopiec uchwycony w chwili gniewu: zaciśnięte pięści, napięte ciało, uniesiona noga, jakby właśnie tupnął ze złości.

To moment, który każdy z nas zna, zanim nauczył się, że „nie wypada”, że „trzeba się uspokoić”, że „złość jest zła”.

Rzeźba pokazuje emocję w jej najbardziej pierwotnej, dziecięcej formie: szczerą, niekontrolowaną, prawdziwą. Patrząc na „Sinnataggena”, łatwo zobaczyć nie tylko dziecko, ale i siebie. Tę część nas, która kiedyś miała prawo czuć wszystko: gniew, frustrację, bezradność, która miała prawo wyrażać to całym ciałem.

Z czasem – w drodze do dorosłego życia – uczymy się tę ekspresję powstrzymywać. Często z lęku, z potrzeby przetrwania, dlatego, że za emocje spotykała nas kara, wstyd albo ośmieszenie. A jednak ta złość nigdzie nie znika, zostaje w nas, często cicho, głęboko.

Chłopiec z mostu w Vigeland Parku przypomina, że emocje same w sobie nie są ani dobre, ani złe. Są informacją. Są ruchem, który chce się wydarzyć, potrzebuje się wyrazić. W jego gniewie nie ma agresji wobec świata, jest raczej wołanie o uwagę, o granice, o bycie zobaczonym. To bardzo ludzki gest. „Sinnataggen” od lat porusza ludzi z całego świata. Może dlatego, że pozwala nam na chwilę zatrzymać się przy tej części siebie, która nadal chce tupnąć nogą. I może wyszeptać: „mam prawo tak się czuć”.

I ten nadal pokutujący w społecznej narracji podział dzieci na grzeczne i niegrzeczne dzieci. Wiele dzieci już na starcie dowiaduje się, jakie uczucia może czuć, aby otrzymać status dziecka grzecznego, a jakich nie może czuć. Wielu z nas nauczyło się, że na miłość można zasłużyć pokazując wybrane, pożądane emocje a chowając te "szkodliwe"…

Dziecko jest najbardziej wiarygodnym, wyraźnym, krystalicznym wręcz odbiciem tego, co przeżywają jego rodzice, najbliżsi. Pokazuje to całym swoim ciałem, ruchem, ekspresją twarzy, głosem, później słowami i zachowaniami. Jak zaczyna w tym być wyraźne, często rodzice uznają, że dziecko jest niegrzeczne, że jest z nim kłopot, że to ono wymaga pomocy.

I kilka inspiracji w nawiązaniu… Patrząc na tę rzeźbę, nie sposób nie pamiętać Alice Miller, która na różne sposoby pokazywała nam, jak bardzo zakazane emocje nie przestają istnieć. Pokazywała, jak tłumione uczucia wobec najbliższych mogą obrócić się przeciwko dziecku. Ten słynny cytat o tym, jak dziecko nie przestaje kochać rodziców, kiedy doświadcza z ich strony krzywdy, ono przestaje kochać siebie… Czy Donald Winnicott, który wiele czasu poświęcił dzieciom, zabawie, ich emocjonalności. Jeśli dziecko będzie miało prawo do odczuwania swojej emocjonalności, wtedy będzie mogło czuć, że jest prawdziwe, żywe.

💛 To, co nie zostało przeżyte w dzieciństwie, powraca do nas później, w innej, często dużo dramatyczniejszej formie 💛

🌿 Gustav Vigeland, Vigelandsparken, Oslo

Foto: JR

VERSO integruje życie, aby każdego dnia lepiej kochać, pracować i żyć. Inspirujemy myślenie w dobrej przestrzeni.

07/01/2026

💎 "Gdy ktoś mnie pyta, co ma zrobić, odpowiadam, że nie wiem. Albo mówię mu, by robił to, co robi, ale bardziej świadomie. Zalecanie zachowania, które w danej chwili jest nieobecne, nie daje żadnego efektu, jest niepotrzebne, a może nawet być niebezpieczne".

~ Arnold Mindell

07/01/2026

💎 Refleksja na koniec urlopu, po świętach…

W jednym z artykułów Cezara Żechowskiego z 2024 r. („Powłoka ciszy”) czytamy:

„Dwa światy. Świat wojny, niewyobrażalnego cierpienia, egzekucji, tortur, gwałtów, uprowadzonych dzieci i śmierci. Tuż obok świat pokoju i względnego dobrobytu, spacerujących par, otwartych kawiarni i kin, starszych osób odpoczywających na ławce i dzieci bawiących się w ogrodzie. Obydwa światy oddziela wąska, nieoczywista granica. I ludzie, którzy przemieszczają się między jednym a drugim światem. Ucieczki, powroty, migracje, rozstania, miłości, narodziny, zdrady, pogrzeby. Ludzie, którzy niosą w sobie niewidoczny, ukryty, własny, ten drugi świat”.

🔹 Koniec świątecznego czasu i powrót do codzienności często przypomina nam, jak cienka bywa granica między światem spokoju a realnymi wyzwaniami życia. Nawet w dni pełne radości i odpoczynku trudno zapomnieć o trudach, cierpieniu i problemach, które istnieją obok nas, czasem bardzo blisko, choć są niewidoczne. Początek stycznia jest momentem konfrontacji z rzeczywistością: to czas refleksji nad tym, co w naszym życiu jest prawdziwe, a co chwilowe, nad tym, jakie granice chcemy świadomie przekraczać, a z których powinniśmy się uczyć. Kontakt z codziennością po świętach może stać się okazją do zauważenia własnego „drugiego świata”, ukrytych emocji, potrzeb i wartości, które pomagają nam mądrze poruszać się między tym, co przyjemne, a tym, co trudne i wymagające odpowiedzialności.

Czy po świętach potrafimy dostrzec, które części naszego życia są iluzją komfortu, a które prawdziwym fundamentem? A może jest tak i tak?

📸 Oslo / JR, 2025

05/01/2026

💎 Mały, poruszający fragment historii… Freud nie jako pomnik teorii, lecz człowiek w ogrodzie, wśród bliskich i dzieci. Cenny zapis chwili, w której psychoanaliza spotyka codzienność.

🎞 „Ten rzadki film powstał podczas wizyty Freuda w Sanatorium Schloss Tegel i Psychoanalytische Klinik założonej przez Ernsta Simmela w Berlinie w 1927 roku. Budynek z 1906 roku został odnowiony przez Ernsta L. Freud, syn Freuda i architekt grający w mieście.

🎞 Freud uczęszczał do Tegel jako gość i obserwator eksperymentalnego sanatorium psychoanalitycznego, a także przebywa w nim podczas pobytu w Berlinie w celu leczenia raka szczęki i podniebienia. Zdjęcia pochodzą prawdopodobnie z jesieni 1928 roku”.

🎞 W filmie Freud pojawia się w ogrodach sanatoryjnych, pomagając dzieciom zbierać coś, co wygląda na kasztany. Wśród prezentów są Anna Freud, Ernst L. Freud i jego żona, Lucie Freud, plus księżniczka Marie Bonaparte.

📽 Kolekcja Archiwum Sigmunta Freuda (Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych, Waszyngton, D.C).

Źródło: Freud Explica

04/01/2026

💎 Tekst Edyta Łuców-Stepczyńska jest jak spokojny przystanek, nie goni za „nowym początkiem”, zatrzymuje przy tym, co trudne, takie nieuchwytne. Warto docenić, jak autorka łączy indywidualne doświadczenie z wymiarem społecznym i transgeneracyjnym. Pisze, że Nowy Rok to napięcie między znanym a nieznanym, porządkiem a chaosem wielu afektów. Błyskotliwe jest podkreślenie roli rytuałów i obrazów: nie są tylko dekoracją, są nośnikiem emocji. Po prostu przenikają naszą psychikę. Ten tekst mówi ciszą, a nie fajerwerkami 🙂 a nasz Nowy Rok działa właściwie jak lustro, odbija nie tylko nasze oczekiwania, ale też ukryte historie i emocje nas, innych, a świadomość tego może zmienić sposób, w jaki wchodzimy w relacje i wspólne doświadczenia.

Początek Nowego Roku rzadko bywa jedynie neutralnym kalendarzowym faktem. W sensie psychoanalitycznym jest to moment szczególnego zagęszczenia znaczeń, afektów i wyobrażeń, które wykraczają daleko poza indywidualne „tu i teraz”. To czas, w którym psychika styka się z granicą: między tym, co znane i oswojone, a tym, co jeszcze nieuformowane.

W ujęciu Biona przełom roku można rozumieć jako doświadczenie kontaktu z nieznanym – z tym, co wymyka się wcześniejszym kategoriom myślenia. Zawieszenie starego porządku uruchamia niepokój, który często staramy się uspokoić poprzez postanowienia, bilanse, narracje o „nowym początku”. Bionowskie wezwanie do „pozostawania bez pamięci i bez pragnienia” brzmi w tym kontekście szczególnie aktualnie: zamiast natychmiastowego domykania sensów, możliwe jest zatrzymanie się przy stanie niewiedzy, który – choć trudny – stanowi warunek pojawienia się nowego znaczenia. Nowy Rok staje się wówczas nie obietnicą zmiany, lecz próbą zdolności do myślenia i do znoszenia niepewności.

Antonello Correale przesuwa akcent z intrapsychicznego wymiaru tego doświadczenia na pole relacyjne i wspólnotowe. Pokazuje, jak szczególne momenty czasowe – święta, rytuały, przełomy – tworzą intensywne pole emocjonalne, w którym jednostka zanurza się w doświadczeniach zbiorowych. Obrazy Nowego Roku: światła, zegary, toasty, medialne narracje o nadziei i odnowie, działają jak nośniki afektów krążących między ludźmi. Nie są jedynie dekoracją, lecz strukturują przeżywanie, wzmacniając zarówno nadzieję, jak i poczucie straty, pustki czy wykluczenia.

Correale zwraca uwagę, że w takich momentach szczególnie aktywizuje się wymiar transgeneracyjny. Nowy Rok niesie ze sobą echa wcześniejszych przełomów, rodzinnych historii, niespełnionych obietnic i dawnych oczekiwań. Psychika nie wchodzi w „nowy czas” w sposób czysty; raczej przynosi ze sobą nagromadzone obrazy i afekty, które domagają się uznania. To, co zbiorowe, przenika indywidualne doświadczenie, często poza świadomością, nadając mu intensywność, której nie da się łatwo zracjonalizować.

Nowy Rok jawi się więc jako przestrzeń napięcia między potrzebą formy a koniecznością znoszenia bezkształtu. To moment, w którym obrazy i rytuały mogą albo usztywniać doświadczenie, chroniąc przed lękiem, albo stać się pojemnikiem umożliwiającym myślenie i emocjonalną transformację. Być może psychoanalityczne zaproszenie na ten czas nie polega na tworzeniu kolejnych narracji o zmianie, lecz na uważnym byciu w polu afektów – własnych i wspólnych – z gotowością na to, że sens pojawi się później.

W tym sensie Nowy Rok nie zaczyna się od postanowień, lecz od zdolności do pozostania w relacji z tym, co jeszcze nie zostało nazwane.

Edyta Łuców-Stepczyńska
Inspiracją do napisania przeze mnie tekstu były teoretyczne i kliniczne myśli W.R. Biona i A. Correale

Zdjęcie zrobiła AI

03/01/2026

💎 Nowość czyli psychoanalityczne refleksje na Nowy Rok – Lacan, Winnicott i Bion

🌠 „Wraz z nadejściem Nowego Roku wielu z nas odczuwa przypływ nowych możliwości – poczucie zaczynania od nowa, pozostawiania za sobą tego, co już nie służy, i otwierania się na to, co może się pojawić. Co jednak tak naprawdę oznacza spotkanie z nowością? W psychoanalizie koncepcja nowości jest daleka od powierzchowności; nie chodzi o postanowienia czy ponowne odkrycie w potocznym tego słowa znaczeniu. Zamiast tego, wiąże się z głębokim procesem stawania się”.

Wg Lacana: „Nowy rok, często otulony fantazjami o zmianie i spełnieniu, może uwypuklić luki między tym, czego myślimy, że chcemy, a tym, co naprawdę nas ożywia. Z perspektywy Lacana te luki nie są porażkami, lecz otwarciami (…) W procesie analitycznym, tak jak w życiu, mogą pojawić się chwile nowości, gdy pacjent natknie się na coś nieoczekiwanego w swojej mowie, ujawniając prawdę, której poszukiwania nie był świadomy”.

Wg Winnicotta: „Nowy rok, ze swoimi rytuałami i tradycjami, może służyć jako rodzaj przestrzeni potencjalnej – winnicottowska arena, gdzie świat wewnętrzny spotyka się z zewnętrznym, pozwalając nam wyobrażać sobie i eksperymentować z nowymi sposobami bycia. W terapii, tak jak w życiu, ta przestrzeń twórcza zależy od poczucia bezpieczeństwa i oparcia. Analityk, podobnie jak sam nowy rok, oferuje pacjentowi środowisko, w którym może on ostrożnie eksplorować nieznane”.

Wg Biona: „Nowy rok, często zapowiadany jako czas jasności i kierunku, może również wywoływać niepewność, lęk i konfrontację z tym, czego jeszcze nie wiemy. Koncepcja Biona „myśli bez myśliciela” przypomina nam, że te surowe, nieprzetworzone elementy doświadczenia nie są przeszkodami, lecz szansami. W analizie pojawienie się nowości oznacza tolerowanie okresów dezorientacji i „niewiedzy” jako niezbędnych kroków w kierunku transformacji”.

Na to wygląda zatem, że prawdziwym darem nowego roku nie tyle jest obietnica zmiany, lecz zaproszenie nas do ciągłego patrzenia na siebie, świat świeżym spojrzeniem. Mam poczucie, że to, do czego zaprasza nas autorka, to do głębokiej ciekawości, do otwierania umysłu, zapraszania do wspólnego myślenia, stwarzania przestrzeni na wspólne bycie, bez wykluczania, stygmatyzowania, eliminowania, bez zamykania ust, oczu i uszu…

💫 Dobrych połączeń między światem zewnętrznym a wewnętrznym życzymy na cały Nowy piękny, pełen przestrzeni Rok
~ Justyna Rutkowska

📖 Autorka artykułu: Anna Sergent
- Psychoanalytic Psychotherapist
London's East Village, Stratford E20 & Hackney

♾️ Link w komentarzu

📸 "Sztokholm" / JR, 2025

01/01/2026

💎 Bawmy się bez pamięci i róbmy to, na co mamy ochotę!

wśród fanów