25/01/2026
Błąd Kartezjusza
Emocje, Rozum i Ludzki Mózg
Antonio Damasio
Dość trudna lektura jak na publikację popularno-naukową. Mieszanka filozofii i medycyny - ze specjalizacją neurologii.
Autor poszukuje siedliska emocji - jak również tego, jak działają. Bardzo ciekawy wydźwięk - większość pozycji naukowych daje poczucie wykładu autorytetu, który mówi "jest tak i tak" a tutaj mamy bardzo wiele teorii, domysłów, przesłanek i filozofowania na podstawie wiedzy naukowej. Poniżej wrzucam kilka cytatów:
Gdy odtwarzamy z pamięci jakiś obiekt to nie otrzymujemy jego dokładnego obrazu, lecz tylko pewną interpretację, nowo utworzoną wersję oryginału. Co więcej wraz z naszym wiekiem i doświadczeniem kształt wersji tych samych obiektów ewoluuje. Żadne z tych zjawisk nie jest zgodne z koncepcją przechowywania w pamięci gotowych, niezmiennych kopii obiektów, co już kilkadziesiąt lat temu zauważył brytyjskie psycholog Fredrik Bartlett proponując koncepcję, w myśl której pamięć funkcjonuje głównie na zasadzie rekonstrukcji.
Reprezentacja dyspozycyjna składają się na całość naszej wiedzy, obejmując zarówno wiedzę wrodzoną, jak i nabytą poprzez oświadczenie. Wiedza wrodzona opiera się na reprezentacjach w pozycyjnych ulokowane w Podgórzu, pniu mózgu oraz układzie limbicznym. Kontrolują one liczne procesy, lecz nigdy nie przybierają form umysłowych obrazów. Dieta nabyta opiera się na reprezentacjach dyspozycyjnych w korze wyższego rzędu i w licznych jądrach podkorowych kropkach niektóre z tych reprezentacji zawierać mogą zapisy wiedzy, którą możemy zobrazować, a która wykorzystywana może być w poruszaniu się, rozumowaniu, panowaniu czy działaniach twórczych. Inne zawierają zbiory reguł i strategii, na podstawie których możemy na tych obrazach operować. Nabywaniu nowej wiedzy osiąga się poprzez całą modyfikację takich właśnie reprezentacji dyspozycyjnych.
Primigi polega na aktywowaniu reprezentacji w stopniu niepełnym lub aktywowaniu jej bez zwracania ku niej uwagi.
Po ożywionej rozmowie z udziałem kilku osób słowo lub zdanie przyczyny którego nie dosłyszeliśmy w czasie dyskusji, nagle wynurza się z głębin naszego umysłu. Utrwalały się one jednak w pamięci dyspozycyjnej.
