09/05/2026
🍃 Drugi dzień Polskiej Konwencji Jogi B.K.S. Iyengara i praktyki z Lois Steinberg
W metodzie Iyengara ustawienie pozycji służy widzeniu. Pozwala zobaczyć działanie, jego skutek oraz jakość uwagi obecnej w rychu lub w statyce. Asana staje się narzędziem obserwacji: pokazuje, jak ustawione jest ciało i czy świadomość pozostaje obecna w pozycji.
▫️ „Koryguj nie tylko ciało”
W asanie szukamy prawidłowej pozycji — prawidłowej pozycji ciała oraz prawidłowej pozycji świadomości.
Pozycję można ułatwić, na przykład przez podłożenie kostek pod dłonie w psie z głową w górę. Także wtedy pozycja ma pozostać poprawiona, polepszona, prawidłowo ustawiona. Łatwiejszy wariant prowadzi do większej poprawności, a nie jedynie do mniejszego wysiłku.
Zawsze powinniśmy wykonywać prawidłową pozycję asany.
Prawidłowość dotyczy ciała i świadomości. Można być w pozycji ciałem, a jednocześnie nie pozostawać w niej świadomością. Korekta w asanie obejmuje więc także świadomość: jej obecność, przytomność i pozostawanie razem z ciałem w pozycji.
▫️ „Czy uchwyciliście, o co chodzi?”
To pytanie dotyczy konkretnego rozpoznania w pozycji. W przykładzie Śirszasany chodziło o ustawienie barków. Gdy zostaje to uchwycone, wariant staje się czytelny. Gdy tego nie widzimy, można wykonywać zewnętrzny kształt pozycji, ale minąć się z jej sednem.
Jedną z antarāy, przeszkód w praktyce, jest bhrānti-darśana — błędne widzenie, błędne rozpoznanie. W praktyce asany można je rozumieć jako minięcie się z jej sednem.
Z tym łączy się citta vikṣepa — rozproszenie świadomości. Kiedy sedno umyka, świadomość oddala się od pozycji. Kiedy zostaje uchwycone, pojawia się citta prasādana — większa jasność świadomości.
▫️ Zaabsorbowanie i przytomność
W asanie umysł może stać się cichy i zaabsorbowany. Zaabsorbowanie oznacza obecność w danym momencie: w pozycji, w działaniu.
Świadomość jest przytomnością. Jest obecnością w tym, co właśnie się wydarza. Kiedy w Virabhadrasanie I bolą plecy, uwaga zostaje zabrana przez ból. Kiedy w pozycji pojawia się myśl o tym, co będzie na kolację, świadomość jest poza asaną.
Ale w praktyce mogą pojawić się momenty mające jakość bezczasowości — takie, w których świadomość pozostaje całkowicie obecna w pozycji. To jest przytomność, którą chcemy poszerzać.
W tym świetle można rozumieć przykład Urdhva Dhanurasany, mostka. Wygięcia same w sobie nie są lekarstwem na depresję. Chociaż w chwili wykonywania mostka świadomość może zostać tak całkowicie zaabsorbowana pozycją, że praktykujący nie utożsamia się w tym momencie ze stanem depresyjnym. Bo w tej jednej chwili świadomość pozostaje obecna, przytomna i pochłonięta asaną.
▫️”Wczorajsze maksimum powinno stać się dzisiejszym minimum.”
To zdanie mówi o ciągłości praktyki. To, co wczoraj było granicą możliwości, dziś może stać się punktem wyjścia. Nie chodzi wyłącznie o większy zakres ruchu, ale o dojrzewanie rozumienia: pozycji, działania i świadomości. Praktyka nie zatrzymuje się na jednorazowym osiągnięciu; to, co zostało rozpoznane, ma zostać włączone, utrwalone i stać się podstawą dalszej pracy.
Stowarzyszenie Jogi Iyengara w Polsce
Lois Steinberg
