18/12/2025
NOSTALGIA: jak przeszłość może wpływać na przyszłość ⏳
Pamiętacie, jak spędzaliście święta w dzieciństwie? Czy wracacie do momentu kończenia szkoły, wchodzenia w nowy etap życia albo wakacji z bliskimi? Czy warto zanurzać się w te wspomnienia i poddawać uczuciu nostalgii? 💭
Pierwotnie nostalgia była utożsamiana wyłącznie z tęsknotą za domem i miała negatywne konotacje. 🏡 Aktualnie wzbudza pozytywne emocje i definiowana jest jako sentymentalna tęsknota za przeszłością, która towarzyszy nam przy wspominaniu ważnych dla nas momentów w otoczeniu bliskich, a więc jest społecznym doświadczeniem emocjonalnym skoncentrowanym na własnej osobie, istotnych dla nas relacjach oraz ważnych wydarzeniach życiowych. ✨ Warto dodać, że nasze wspomnienia przepuszczone są przez pewien filtr i odtwarzamy je jako lepsze, a więc do nostalgicznego seanu zakładamy różowe okulary. 👓
Czy w takim razie jest to złe, że idealizujemy minione czasu? Niekoniecznie, ponieważ umiejętność przekształcania smutku i tęsknoty w uczucie nostalgii jest niezwykle cennym zasobem psychologicznym. 🙌 Nostalgia poprawia samopoczucie, wzmacnia poczucie sensu życia, skuteczność społeczną, zwiększa optymizm i inspiruje. Wynikiem tych zjawisk są pozytywne odczucia, które motywują do działania. 🫧
Choć nostalgia kojarzy nam się głównie z przeszłością, to być może ma swoją rolę w naszej przyszłości? Niektóre badania mówią, że nostalgia wpływa na orientację przyszłościową pod kątem:
🔹behawioralnym: nostalgia wywołuje potrzebę przebywania wśród innych oraz wzbudza zachowania prospołeczne, często jest to działanie pod wpływem inspiracji; optymizm zdrowotny wywołany nostalgią jest związany z motywacją do zdrowego odżywiania oraz aktywności fizycznej;
🔹neuropsychologicznym: badania EEG wykazały korelację między skłonnością do nostalgii a motywacją do unikania negatywnych emocji;
🔹poznawczym: nostalgia zwiększa znaczenie celu, jakim jest utrzymywanie kontaktów społecznych oraz rozwiązywanie konfliktów;
🔹społecznym: dzielenie się swoimi nostalgicznymi wspomnieniami ma na celu zawieranie nowych relacji lub utrzymywanie tych istniejących, a rozmawianie o wspólnych przeżyciach zacieśnienie tych więzi.
A może przypominając sobie o minionym poczuciu bycia młodymi, beztroskimi, kochanymi, związanymi z innymi, dążymy do tego, aby ponownie go doświadczyć? 🤔 Pomimo tego, że nostalgia jest trwale połączona z przeszłością, to również może pomagać nam w osiągnięciu przyszłych celów. 🎊 Warto pamiętać, że to, jak będziemy reagować i na ile będzie wzbudzać w nas pozytywną motywację, zależy też od naszego temperamentu i cech osobowości, a więc na każdego może wywierać większy bądź mniejszy wpływ. 📊
Autorstwo: Nadia Paszyńska
Redakcja: Kasia Pietrzak
Grafika: Wiktoria Dziewulska
Źródła:
FioRito, T. A., & Routledge, C. (2020). Is nostalgia a past or Future-Oriented experience? Affective, behavioral, social cognitive, and neuroscientific evidence. Frontiers in Psychology, 11, 1133. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.01133
Wildschut, T., & Sedikides, C. (2021). Psychology and nostalgia: towards a functional approach. In Policy Press eBooks (pp. 110–128). https://doi.org/10.1332/policypress/9781529214765.003.0006
