10/11/2025
Dr Magdalena Markowska: Źródło wiedzy ma ogromne znaczenie. Trzeba oceniać jego rzetelność i obiektywność. Czy prezentuje dane naukowe, czy osobiste opinie. Kto to mówi? Czy to ekspert? A może celebryta? Kiedy ktoś podaje się za eksperta, a sprzedaje cudowne rozwiązanie, warto podchodzić do takiego przekazu z dystansem. Wystrzegałabym się takich postów i informacji, które wzbudzają emocje. Jeżeli jakiś przekaz powoduje w nas skrajne emocje, takie jak lęk czy poczucie winy, to prawdopodobnie nie jest rzetelnym źródłem informacji. Budowanie poczucia winy, że jeśli nie skorzystam z oferty, to przez mnie moje dziecko straci szansę na to, by zacząć mówić, jest manipulacją. Rodzice, którzy dostają diagnozę, często czują presję, by znaleźć odpowiedź, rozwiązanie. Przez to stają się bardziej podatni na różne hasła typu: „mamy cudowny lek, cudowny suplement, olejek" . Gdy napiszesz w mediach społecznościowych, że twojemu dziecku coś dolega – nieważne, czy to autyzm, czy cokolwiek innego – zaraz pojawią się osoby, które w komentarzach czy w wiadomościach prywatnych będą ci wklejać linki do cudownej Omegi, która leczy autyzm. Albo do cudownych terapii, które mają jakieś tam „opinie” w internecie, a ich strona wygląda, jakby miała trzydzieści lat. Jako rodzic czujesz się przymuszony, by sprawdzić, kto to prowadzi, dlaczego ta terapia istnieje, jakie są powody, żeby zaufać.
Anna Pawlaczyk: Jak zatem sprawdzać fakty?
Dr Magdalena Markowska: Trzeba zadać sobie podstawowe pytania: kto mówi, co mówi i dlaczego to mówi. Czy jest to osoba z doświadczeniem, czy ma odpowiednie wykształcenie? I najważniejsze: czy czerpie korzyści finansowe z promowania konkretnej terapii, suplementów, olejków. Jeśli tak, to do danego komunikatu warto podejść z dystansem. Zdarza się, że osoby pracujące z dziećmi w spektrum wiedzą, gdzie szukać informacji, ale nie mają podstawowej wiedzy o samym autyzmie – nawet po wielu miesiącach współpracy z dzieckiem. Często podczas prowadzonych przeze mnie szkoleń ktoś mówi, że od pół roku pracuje z dzieckiem w spektrum, a gdy zadaję trzy podstawowe pytania dotyczące autyzmu, zapada cisza. To rodzi poważne pytania, dlaczego taka osoba w ogóle prowadzi terapię. Wymagamy etycznego zachowania od celebrytów czy influencerów wypowiadających się na temat neuroróżnorodności. Dlaczego nie pytamy o etykę zawodową specjalistów – terapeutów, nauczycieli, edukatorów – czyli tych, którzy mają bezpośredni wpływ na codzienność dziecka i jego rodziny.
Dr Magdalena Markowska, Anna Pawlaczyk, Autyzm bez lęku
Rozmowy mamy i psycholożki o diagnozie, terapii i codziennych wyzwaniach
Przewodnik dla rodziców i opiekunów dzieci w spektrum autyzmu
wydawnictwo Panda,
Premiera: 20 listopada