Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH - PIB

13/01/2026

📊 Nowy raport „Analiza potencjalnego zagrożenia zdrowia konsumentów wynikającego z pozostałości pestycydów w żywności dostępnej na polskim rynku w roku 2023”.

Zgodnie z wynikami uzyskanymi przez NIZP PZH-PIB pozostałości pestycydów w żywności dostępnej na krajowym rynku w 2023 r. nie stwarzały zagrożenia dla zdrowia konsumentów. Wartości szacowanego średniego dziennego pobrania pozostałości pestycydów były w 91,1% przypadków nie większe niż 1% odpowiedniej wartości akceptowanego dziennego pobrania (ADI). 98,1% spośród 6220 zbadanych próbek było zgodne z wartościami NDP, w tym w 46,7% nie stwierdzono obecności pozostałości pestycydów. Najczęściej wykrywanymi pestycydami były fungicydy: azoksystrobina, boskalid, fluopiram, fludioksonil, tebukonazol, kaptan i cyprodynil; insektycyd: acetamipryd oraz jon bromkowy.

Raport szczegółowo odpowiada również na pytania:
🔹czy żywność obecna na rynku polskim w 2023 roku była bezpieczna i czy stwierdzane w poszczególnych produktach poziomy pozostałości pestycydów stanowiły zagrożenie dla konsumentów?
🔹w jakich produktach najczęściej stwierdzano obecność pozostałości pestycydów?
🔹w jakich produktach stwierdzano niezgodności z wartościami NDP? Jakie pestycydy były ich przyczyną?

Całość można znaleźć tutaj 👉https://www.pzh.gov.pl/raport-analiza-potencjalnego-zagrozenia-zdrowia-konsumentow-wynikajacego-z-pozostalosci-pestycydow-w-zywnosci-dostepnej-na-polskim-rynku-w-roku-2023/

→ Pobierz raport Jedną z najpowszechniejszych i najskuteczniejszych metod ochrony roślin i produktów roślinnych przed działaniem organizmów szkodliwych (patogenów), które jednocześnie zwiększają wydajność plonowania i wpływają na dostępność i cenę produktów rolno-spożywczych j...

12/01/2026

📣
Zapraszamy do udziału w rekrutacji!
➡️ Główny Specjalista ds. zamówień publicznych/Kierownik Działu Zamówień Publicznych i Zaopatrzenia w NIZP PZH – PIB
✅ Link do ogłoszenia: https://lnkd.in/dDMn9GgJ

➡️ Główny Specjalista ds. monitorowania projektów i rozliczeń w Biurze Projektów w NIZP PZH – PIB
✅ Link do ogłoszenia: https://lnkd.in/d2uNfPdX

09/01/2026

🔻 Nowa piramida żywienia w USA a polskie zalecenia
W przestrzeni publicznej pojawiło się wiele komentarzy dotyczących nowych, amerykańskich zaleceń żywieniowych i porównań do dawnego modelu zdrowego żywienia w formie piramidy żywienia. Część z tych przekazów mocno upraszcza opisane przez Amerykanów zalecenia, co może prowadzić do dezinformacji.

Warto zaznaczyć, że:
🔹zarówno ,,stare'' piramidy, jak i obecnie obowiązujący ,,Talerz Zdrowego Żywienia'', podobnie jak nowe zalecenia USA podkreślają wartość nieprzetworzonej, odżywczej żywności w porównaniu do żywności wysokoprzetworzonej
🔹wszystkie wyżej wymienione rekomendacje wspominają o prozdrowotnym wpływie ograniczenia spożycia cukrów prostych oraz tłuszczów nasyconych w diecie
🔹zarówno nowe zalecenia amerykańskie, jak i polskie podkreślają rolę warzyw, owoców (jako jednego z najważniejszych elementów kształtujących wartość żywieniową posiłków), a także produktów pełnoziarnistych, zdrowych tłuszczów i źródeł białka
🔹kluczową różnicą jaką można zaobserwować jest ilość rekomendowanego białka; Amerykańska piramida nie indywidualizuje jednak czynników wpływających na jego zapotrzebowanie w odróżnieniu od polskich norm żywienia, które zostały ustalone dla naszego społeczeństwa na podstawie dowodów naukowych i metod zalecanych przez WHO/FAO/UNO.

Z perspektywy zdrowia publicznego warto podkreślić, że zaleceń żywieniowych nie można przenosić 1:1 między populacjami, zwłaszcza gdy różnią się one pod względem stylu życia, struktury chorób, poziomu aktywności fizycznej oraz dostępnej żywności. Dane dotyczące populacji amerykańskiej nie są adekwatne do sytuacji w Polsce.
Więcej na ten temat możesz przeczytać tutaj 👇
https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/normy-zywieniowe-2024/

🎙️ Już dzisiaj w audycji radiowej Jedynka - Program 1 Polskiego Radia jeden z naszych ekspertów - Marta Kielak odniesie się szerzej do opisywanego tematu. Zapraszamy do wysłuchania audycji i do świadomej, merytorycznej rozmowy o żywieniu.

07/01/2026

🐟 Ryba maślana to nie nazwa pojedynczego gatunku, ale nazwa handlowa obejmująca kilka z nich. Eskolar oraz kostropak, wchodzące w skład tej grupy, posiadają indywidualne wymagania dotyczące sprzedaży na terenie Unii Europejskiej.

Powodem jest zawartość estrów woskowych, które nie są trawione przez ludzi. W związku z czym nieodpowiednie spożycie tych ryb może powodować niepożądane skutki żołądkowo-jelitowe.

Wraz z Główny Inspektorat Sanitarny, Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz Państwowy Instytut Weterynaryjny / PIWet-PIB stworzyliśmy materiały informacyjne zarówno dla konsumentów jak i producentów ryby maślanej.

Ze stworzonych ulotek można dowiedzieć się m.in.
🔹jak przygotować rybę maślaną, aby zminimalizować jej negatywne oddziaływanie
🔹kto szczególnie powinien unikać ryby maślanej
🔹jakie objawy mogą wystąpić po spożyciu
🔹co zrobić, jeśli wystąpią niepożądane dolegliwości
🔹jakie są zasady sprzedaży ryb w UE

Z perspektywy zdrowia publicznego świadomy wybór żywności nie jest możliwy bez dostępu do rzetelnych źródeł informacji. Edukacja konsumentów oraz odpowiedzialne działanie produktów i sprzedawców to kluczowe elementy, które realnie kształtują bezpieczeństwo żywności i ochronę zdrowia.

Zachęcamy do zapoznania się z materiałami informacyjnymi i do podejmowania decyzji żywieniowych w oparciu o sprawdzone źródła wiedzy:
👉 https://lnkd.in/dpN4F3Y6

01/01/2026

✨ Witamy 2026 rok – Rok Profilaktyki Zdrowotnej ✨

Nowy Rok chcielibyśmy rozpocząć od ważnego przesłania. Troska o zdrowie nie powinna zaczynać się dopiero w momencie kiedy zachorujemy - fundamentami powinna być ochrona zdrowia w codziennym życiu i na każdym jego etapie w postaci profilaktyki.

Decyzją Sejmu RP rok 2026 został ustanowiony Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej jako odpowiedź na rosnące wyzwania zdrowotne (choroby cywilizacyjne, dietozależne, zaburzenia zdrowia psychicznego czy przedwczesne zgony).

Rok 2026 to szansa na:
🔹promocję zdrowego stylu życia
🔹wzmocnienie działań prewencyjnych i badań profilaktycznych
🔹poprawę równości w zdrowiu
🔹budowanie systemu wczesnego reagowania

Jest to również szansa do współpracy na rzecz poprawy sytuacji zdrowotnej Polaków.

Życzymy więc wszystkim nie tylko zdrowia, ale również odwagi i chęci do podejmowania działań profilaktycznych, które są najskuteczniejszą ochroną przeciw chorobom. Niech 2026 rok będzie impulsem do zmiany myślenia: z leczenia na zapobieganie, z chwilowej refleksji na świadome działanie.

Ministerstwo Zdrowia, NFZ, ZUS, NASK, Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, Główny Inspektorat Sanitarny, Instytut Matki i Dziecka, Pacjenci.pro , Akademia Rozwoju Organizacji Pacjentów, Twoja krew, moje życie, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej

31/12/2025

🎇Sylwester już dziś! Dla wielu osób grudzień to czas spotkań i wspólnego świętowania. Często kończy się on postanowieniami noworocznymi, które mają stanowić przeciwieństwo miesiąca pełnego ciężkostrawnych, wysokokalorycznych potraw.

Pamiętajmy jednak, że zdrowe, świadome wybory żywieniowe mogą być podejmowane już teraz. Aby wesprzeć swoje zdrowie i samopoczucie warto sięgać po proste, zbilansowane rozwiązania, które mogą stanowić alternatywę ,,niezdrowych'' przekąsek. Profilaktyka zaczyna się bowiem w codziennych wyborach, także tych podejmowanych przy wspólnym stole.

Dobrym przykładem są pasty kanapkowe — uniwersalna baza do wielu sylwestrowych propozycji: kanapek, wrapów, tortilli czy warzywnych przekąsek.

👉 Inspiracje i przepisy na pasty kanapkowe znajdziesz tutaj:
https://ncez.pzh.gov.pl/przepisy/pasty-kanapkowe/

Wśród propozycji na sylwestrowy stół warto uwzględnić także:
• pity i tortille, które łatwo podzielić na mniejsze porcje,
• lekkie sałatki na bazie warzyw i produktów pełnoziarnistych,
• proste desery, oparte na owocach i produktach mlecznych lub roślinnych.

Więcej przepisów można znaleźć na stronie https://ncez.pzh.gov.pl/ w zakładce Przepisy.

Zachęcamy również do zapisów na bezpłatne konsultacje dietetyczne w roku 2026, które mogą stanowić pierwszy krok do zmiany nawyków żywieniowych nie tylko na ten rok, lecz na całe lata https://ncez.pzh.gov.pl/poradnia/.

Strona główna/Przepisy/Pasty kanapkowe Pasty kanapkowe Pasta z pieczonego bakłażana Pasta z awokado Pasta z soczewicy czerwonej Pasta z pieczonych warzyw Pasta twarogowa z łososiem Twarożek z warzywami Pasta z awokado i jajka Paprykowa pasta z tofu i oliwek Pasta z białej fasoli Grzanki z twa...

29/12/2025

W najnowszej rozmowie Po pierwsze pacjent nasza ekspert - prof. Regina Wierzejska - zabiera głos w sprawie powszechnie spożywanej (choć czasem kontrowersyjnej) kawy.

👉 https://popierwszepacjent.pl/podcasty/kawa-nie-uzaleznia-profesor-obala-mity-ktore-powtarza-pol-polski-odcinek-119/

W odcinku pod tytułem „Kawa nie uzależnia? Profesor obala mity, które powtarza pół Polski” pojawiają się aktualne dowody naukowe odnośnie działania kofeiny, jej wpływu na organizm i bezpieczeństwa, a także wpływu picia kawy na zdrowie.

Zachęcamy do odsłuchania całego odcinka 🎧 oraz zapoznania się z najnowszymi artykułami Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) na temat kawy: https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/fakty-i-mity-na-temat-picia-kawy-cz-1/

Po pierwsze Pacjent · Episode

23/12/2025

22/12/2025

Znakowanie owoców i warzyw w świetle nowych przepisów w Unii Europejskiej

W 2020 r. Komisja Europejska zapowiedziała prace nad zmianą przepisów dotyczących znakowania żywności, które mają ułatwiać konsumentom dokonywanie świadomych i zrównoważonych wyborów żywieniowych.
W 2025 r. w całej Unii Europejskiej, również w Polsce, zaczął obowiązywać nowy akt prawny (rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2023/2429 z dnia 17 sierpnia 2023 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do norm handlowych dotyczących sektora owoców i warzyw, niektórych przetworów owocowych i warzywnych oraz sektora bananów (…), zgodnie z którym producenci muszą w oznakowaniu nie tylko świeżych, ale również suszonych owoców, w przejrzysty sposób informować konsumentów o kraju ich pochodzenia. Znikną z kolei z etykiet owoców i warzyw określenia typu „premium”.

19/12/2025

🎄 Święta i Nowy Rok coraz bliżej. Niejednokrotnie wśród pacjentów pojawiają się w tym czasie wątpliwości związane z procesem zmiany nawyków żywieniowych. Jedną z częstszych obaw jest to, że praca nad masą ciała czy przyzwyczajeniami ,,pójdzie na marne’’, jeśli nie zrezygnują całkowicie ze świątecznych potraw. Czasem uważają też, że po Sylwestrze konieczne jest przejście na tzw. ,,dietę cud’’ czy oczyszczanie organizmu. Ale czy na pewno zdrowe odżywianie jest niemożliwe bez wyrzutów sumienia i restrykcyjnych wyrzeczeń?

Na te i wiele innych pytań odpowiadają eksperci Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ), działającego w ramach NIZP PZH - PIB. W ostatnim czasie:

🔹4.12.2025 roku odbyło się czwarte posiedzenie Zespołu Parlamentarnego ds. Celiakii, w którym NCEŻ reprezentowała Monika Korólczyk-Kowalczyk,
🔹 16.12.2025 r. dietetyk Marta Kielak udzieliła eksperckiej wypowiedzi w programie ,,Jedynka'' Polskiego Radia,
🔹 19.12.2025 r. Monika Kaczorek prowadziła edukacyjny webinar dla Biura Rzecznik Praw Pacjenta,
🔹 23.12.2025 r. o godzinie 14:00 Baszar El-Helou wystąpi w Polskie Radio S.A.

Zapraszamy do śledzenia działań i strony NCEŻ, gdzie można znaleźć wiele merytorycznych materiałów (np.https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2021/03/przepisy-na-swieta-2019.pdf czy https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/jak-przezyc-swieta-bez-wyrzutow-sumienia/ ), a także do skorzystania z bezpłatnych, indywidualnych konsultacji online w https://ncez.pzh.gov.pl/poradnia/.

Święta Bożego Narodzenia są kulminacyjnym momentem każdego roku. Wyczekują na nie dzieci, skuszone wizją gwiazdkowych prezentów, a także dorośli, chcący odpocząć i spędzić czas z najbliższymi. Dlaczego więc wiele osób odczuwa niepokój, myśląc o zbliżającym się świętowaniu? ...

16/12/2025

„Obrazując lekooporność” („Sketching Antimicrobial Resistance”) 🎨 – kampania w ramach projektu EU-JAMRAI 2

🖌️https://eu-jamrai.eu/pl/obrazujac-lekoopornosc/

Rosnąca oporność drobnoustrojów na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) stanowi jedno z największych wyzwań zdrowia publicznego w obecnych czasach. Właśnie z tego powodu działamy w projektach takich jak EU-JAMRAI 2 (Joint Action on Antimicrobial Resistance and Healthcare-Associated Infections 2). Inicjatywa łączy ponad 30 krajów europejskich i 120 partnerów w celu przeciwdziałania lekooporności.

Celem projektu jest m.in.
🔹 wzmocnienie międzynarodowej współpracy w zakresie przeciwdziałania lekooporności drobnoustrojów
🔹 poprawa zdolności reagowania systemów opieki zdrowotnej na zagrożenia wynikające z AMR
🔹 propagowanie racjonalnego stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych (w tym antybiotyków)
🔹 edukacja społeczeństwa w zakresie przeciwdziałania lekooporności

Jedną z najnowszych elementów projektu jest kampania „Obrazując lekooporność”, która łączy sztukę z nauką w celu podniesienia świadomości na temat AMR. To 30 ilustracji z 30 krajów, które tworzą wspólną historię o tym, jak nasze codzienne wybory mogą wpływać na AMR.

🙏 Dziękujemy partnerom i wszystkim organizacjom zaangażowanym w projekt (w tym Narodowy Instytut Leków, Uniwersytet Medyczny w Lublinie - UMLub, SGGW / Warsaw University of Life Sciences). Zachęcamy do zapoznania się z kampanią i dzielenia się wiedzą o AMR – to problem, który dotyczy nas wszystkich.

10/12/2025

Dziś o godzinie 10:00 rozpocznie się konferencja ,,Zdrowie dzieci w Polsce 2021-2025 - wiedza, która zmienia praktykę'' organizowana przez Instytut Matki i Dziecka.

🎥 Transmisja online
wersja polska: https://lnkd.in/dZx-vTV2
wersja angielska: https://lnkd.in/dbR9b5-Q

Dyrektor NIZP PZH-PIB Bernard Waśko dołączy do debaty w temacie prawidłowego wykorzystywania danych z badań przekrojowych w celu skutecznego planowania interwencji zdrowotnych. Innymi poruszanymi podczas spotkania tematami będą:
🔹 nadwaga i otyłość dzieci w Polsce w zestawieniu z innymi krajami (na podstawie danych World Health Organization (WHO)
🔹 hipercholesterolemia rodzinna
🔹 genetyczne biomarkery otyłości
🔹 program profilaktyczny ,,Przybij piątkę!''

Podczas spotkania wystąpią reprezentanci instytucji takich jak: Instytut Matki i Dziecka, Ministerstwo Zdrowia, World Health Organization (WHO), NIZP PZH - PIB, Śląski Uniwersytet Medyczny, Centrum Zdrowia Dziecka, Gdański Uniwersytet Medyczny, Croatian Institute of Public Health (Hrvatski zavod za javno zdravstvo - HZJZ), Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, Akademia Wychowania Fizycznego im. Józefa Piłsudskiego w Warszawie, Ministerstwo Sportu i Turystyki