Witaj, znajdziesz tu wiedzę i wydarzenia związane z uważnością i dobrostanem psychologicznym. 🧘♀️
30/04/2026
👨👩👧👦 Poznaj swoją wewnętrzną rodzinę
Czasem kiedy niestety kłócę się z żoną, dosłownie czuje jak coś innego przejmuje nade mną kontrolę. Pierwsze, co zauważam, to duży przypływ złości. Staję się wtedy groźnym wilkiem, który za wszelką cenę chce pokonać przeciwnika.
Kiedy łapię trochę świadomości, okazuje się, że pod tym wilkiem kryje się małe przestraszone dziecko, które poczuło się dotknięte. A kiedy uświadamiam sobie, że nie jestem ani wilkiem, ani dzieckiem, tylko dorosłym mężczyzną próbującym porozumieć się z żoną, dużo łatwiej wrócić mi do dialogu.
Nie zawsze tak było. Dopiero przepracowując na terapii kilka swoich elementów, zobaczyłem, że są związane z doświadczeniami z przeszłości, a nie z tym, co dzieje się tu i teraz. Tak poznałem różne części siebie.
Brzmi to trochę schizofrenicznie?
Nie, to dość dobrze znana i powszechna teoria sub-osobowości. Zakłada ona, że nasza tożsamość nie jest litym monumentem, tylko składa się z wielu części. Korzysta z niej analiza transakcyjna, IFS, gestalt i psychologia jungowska. Można wyróżnić kilka uniwersalnych części:
1️⃣ Wewnętrzne dziecko
Nasza zabawność, kreatywność i wrażliwość, ale też zranione kawałki nas, które musieliśmy schować przed światem, by chronić siebie przed bólem.
2️⃣ Wewnętrzny krytyk
Zinternalizowany głos rodziców i autorytetów. Często z nim walczymy, a to ważna część ochronna, która w nieudolny sposób chce uchronić nas przed kolejnymi ranami.
3️⃣ Cień
Części wypchnięte ze świadomości. Łatwo je zobaczyć przez pytanie: kim na pewno nie jestem? Często nieprzyjemnie reagujemy na to, czego nie chcemy w sobie zauważyć.
4️⃣ Wewnętrzny rodzic
Krytyczny mówi "powinieneś", Opiekuńczy mówi "odpocznij, poradzisz sobie". Tę drugą część można świadomie rozwijać przez praktykę samowspółczucia.
5️⃣ Obrońcy
W IFS to Menedżerowie (perfekcjonizm, kontrola) i Strażacy (jedzenie, alkohol, ucieczka w pracę). Nie są wrogami, mają dobre intencje, tylko ich strategie są nieadekwatne.
I co zrobić z tymi wszystkimi częściami?
Tutaj wchodzi koncepcja Self (Jaźni). Centrum, które obserwuje wszystkie te części, ale samo żadną z nich nie jest. Spokój, ciekawość, współczucie, odwaga, łączność - to są jakości Self.
To z tej przestrzeni możemy zauważać, kiedy któraś część przejmuje stery, wchodzić z nią w dialog, dać współczucie wewnętrznemu dziecku, wytłumaczyć Krytykowi, że jego strategia jest przestarzała.
W pracy z częściami wyłaniają nam się też fundamentalne jakości i w terapii i w rozwoju osobistym.
Samo-świadomość.
Samo-akceptacja.
Samo-życzliwość.
Zdrowa psychika to nie taka, która jest jednolita. To taka, która jest różnorodna i bogata, w której elastycznie czerpiemy ze swoich wewnętrznych zasobów, z Self jako gospodarzem tego wewnętrznego domu.
Każda nasza część była kiedyś potrzebna i każda po coś tu jest. Wystarczy zacząć słuchać.
A Ty, jaką swoją część zauważasz najczęściej? Czy jest najtrudniejsza ?
Może warto z nimi spotkać się w refleksji, medytacji czy na terapii.
