03/11/2025
DIETA NA LISTOPAD
Listopad to czas zatrzymania się i zadumy. Spadają liście, słońce szybciej zachodzi, dzień staje się krótszy. Zapach przypraw korzennych, pieczonych jabłek i wdzięczność sprawiają, że jedzenie staje się ważnym elementem dnia w listopadzie. Możemy mieć więcej ochoty na spędzanie czasu w kuchni. Apetyt naturalnie wzrasta w listopadzie a nasze ciało powoli przygotowuje sie na zimę.
Czuć pierwszy rześki chłód, który napełnia zimową i orzeźwiającą witalnością. Widok dymu z pobliskiego domu przywołuje na myśl ciepły wieczór przy kominku.
Umysł
Krótsze dni sprawiają, że tęsknisz za przytulnymi wieczorami z bliskimi, czytaniem książki czy nadrobieniem spotkań z przyjaciółmi. Listopadowe serce cieszy się z dobrze upieczonej dyni czy szarlotki, zrobionej dokładnie tak, jak kiedyś robiła to Babcia.
Gdy dni stają się chłodniejsze, a noce przychodzą wcześniej, wtedy naturalnie nasza uwaga przenosi się do wewnątrz. Możesz odczuwać samotność i bardziej potrzebować spotkań towarzyskich. Uziemiające zapachy domowej zupy wypełniają powietrze, przypominając o wygodzie domowej. Nawet dynia ma działanie uspokajające.
Pogoda
Wkrótce pogoda będzie chłodniejsza. Wilgotne, deszczowe dni mogą przynieść głęboki chłód, który może przenikać nieprzyjemnie ciałem. Ziemia staje się surowa w swojej jałowej ekspozycji. Okna będą szczelnie zamknięte, podczas gdy termiczne ogrzewanie będzie pracować na wysokich obrotach. Oznacza to, że twój dom będzie wypełniony suchym powietrzem. Może być konieczne użycie nawilżacza, aby utrzymać wilgotność układu oddechowego. W przeciwnym razie istnieje ryzyko rozwoju suchego kaszlu, a nawet krwawienia z nosa z powodu suchych, podrażnionych kanałów nosowych.
Nawilżacz powietrza może być komfortowym sposobem przeciwdziałania suchemu ciepłu w pomieszczeniu. Możesz także skorzystać ze wsparcia dyfuzora olejków eterycznych. Olejki eteryczne, takie jak: cytryna, tymianek, lawenda i specjalna kompozycja On Guard oraz kompozycja Air firmy doTerra w połączeniu z odpowiednią sezonowo dietą, mogą wspierać prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego.
Ciało
Mroźne temperatury powodują zwężenie naczyń krwionośnych w kończynach i powierzchni skóry. O tej porze roku sok zatrzymuje się w drzewach, dokładnie odwrotnie niż w sezonie wiosennym. Krew, podobnie jak sok drzew, zostaje wepchnięty do rdzenia. Przekłada się to na utratę dopływu krwi do skóry i mięśni, powodując napięcie mięśni, suchość skóry oraz zimno rąk i stóp. Z drugiej strony, więcej krwi w rdzeniu oznacza zwiększony przepływ krwi do żołądka, co prowadzi do silniejszego apetytu.
Listopad to pora roku, kiedy twoje ciało chce dalej budować izolującą warstwę tkanki tłuszczowej. Dla wielu osób stosowanie diet odchudzających o tej porze roku może powodować poważny niedobór odporności, powodując przeziębienie. Zapotrzebowanie organizmu na tłuszcz zwiększa apetyt i zmniejsza pragnienie intensywnych ćwiczeń.
Osoby typu Vata
O tej porze roku możesz być szczególnie podatny na choroby, ponieważ ciało nie jest przygotowane na spadek temperatury. Nagły chłód stwarza idealne warunki do rozwoju wirusów oddechowych. Zgiełk sprawia, że ludzie z przewagą doszy Vata czują się wyczerpani, a rezerwy wystarczają na utrzymanie odporności. Częste przeziębienia rozprzestrzeniają się, zaczynając od objawów suchej skóry, zaparć, suchego śluzu i suchego kaszlu. Przestrzegaj ich jako ostrzeżenia i zacznij ubierać się w ciepłe, zimowe ubrania. Dosha Vata szczególnie jest wrażliwa na wiatr, dlatego ważne jest zasłanianie uszu w czasie nadmiernie wietrznej pogodzie.
Pamiętaj, aby pić dużo gorącej wody w ciągu dnia, aby pozostać nawodnionym i zachować jędrność skóry, dzięki regularnemu automasażowi z odżywczym olejem sezamowym. Silny wiatr za oknem może wywoływać bezsenność i uczucie braku uziemienia i niepokoju.
Typy Vata powinny nie omijać posiłków oraz jeść o tych samych porach w ciągu dnia. Obfite, ale łatwe do strawienia zupy i gulasze bogate w dobrej jakości oleje i białko roślinne lub zwierzęce karmią osoby typu Vata potrzebujące warstwy izolacyjnej tłuszczu zimowego.
Osoby typu Pitta i Kapha
Osoby Pitta i Kapha mają znacznie łatwiej w listopadzie. Typy Pitta chętnie przyjmują chłodne, suche powietrze, ale będą potrzebować cięższych pokarmów, aby zaspokoić swój żarłoczny apetyt.
Typy Kapha docenią lekki, suchy i ruchliwy charakter listopada, ale będą zmagać się z zimnem. Powinni się cieszyć ciepłym jedzeniem i napojami oraz ubierać się warstwowo. Sezonowe zaburzenia mocno uderzają w niektóre Kaphy - warto wyjdź na spacer i cieszyć się słońcem w południe. Długie noce, jak niedźwiedź gotowy do hibernacji, zwiększą skłonność Kapha do zasypiania. Czas spania watro ograniczyć do 6-8 godzin na noc.
Ajurwedyjska rutyna
W miarę upływu czasu światło słoneczne staje się rzadkim zasobem. Zaplanuj krótki spacer na zewnątrz podczas przerwy na lunch, aby rozkoszować się słońcem w cieplejsze dni.
Typy Vata i Pitta powinni unikać forsownych ćwiczeń, zamiast tego wybierają coś delikatniejszego i pielęgnującego. Poświęć co najmniej 30 minut rano, aby poświęcić się delikatnemu rozciąganiu, ćwiczeniom oddechowym i praktyce duchowej. Idź spać wcześniej np. około 22:00 i pozwól sobie na dodatkowy odpoczynek. Osoby Vata i Pitta mogą skorzystać z drzemki w ciągu dnia. Jedynie Kapha powinna unikać drzemek, gdyż podnosi to element Kaphy i osoba staję się bardziej letargiczna.
Regularny automasaż jest w tym czasie najważniejszy. Jeśli nie jest to możliwe codziennie, postaraj się go wykonywać dwa lub trzy razy w tygodniu. Masaż ciepłymi olejami (zwany abhyanga) pomoże utrzymać skórę w cieple, wzmocni odporność i pomoże ciału zbudować izolacyjną warstwę tłuszczu. Wybierz oleje odpowiednie dla twojej doszy. Te oleje pomogą Ci się zrelaksować i wspierają system odpornościowy.
Instrukcja do wykonania automasażu:
http://ajurweda.com/dinacharya-automasaz-abhyanga/
Miej pod ręką balsam do ust, aby uniknąć spierzchniętych ust.
Jedzenie
Ze względu na gwałtowny spadek temperatur listopad jest punktem kulminacyjnym jesiennego sposobu odżywiania, pory roku, w której apetyt na zdrowe tłuszcze jest największy. Jesienią ludzie Vata i Pitta mogą cieszyć się cięższą dietą bogatą w tłuszcze. Zanim nadejdzie listopad, prawdopodobnie będziesz pragnął dietetycznych tłuszczów, takich jak masło, ghee, oliwa z oliwek i orzechy.
Pszenicy i nabiał są również mile widziana jesienią. Listopad to czas na miękkie sery, takie jak feta, kozi ser, jogurt i przyprawione mleko. Ciężkie, pożywne i słodkie potrawy pomagają zachować zdrowie podczas mrozu.
Podstawową zasadą dla osób typu Kapha jest umiar. Oni też mogą cieszyć się cięższymi potrawami, ale muszą pamiętać o wielkości porcji. Będą nadal potrzebować gorzkich i ostrych przypraw, aby utrzymać żywy przepływ krwi i podnieść stan pogody ducha, gdy dni będą coraz krótsze. Przyprawy najlepsze w listopadzie: kurkuma, kumin, kolendra, imbir, czarny pieprz, szafran.
Jeśli jesienią twoje ciało stanie się suche, wychłodzone i odwodnione to zacznie pragnąć słodyczy zamiast zdrowych tłuszczów. Pragnienie cukru jest wołaniem twojego ciała o ciężkie, tłuste pokarmy, które odżywiają i izolują twoje ciało przed zimnem. Zbyt dużo rafinowanego cukru może powodować zapalenie przewodu pokarmowego i zwiększenie masy ciała. Zamiast tego, gdy poczujesz potrzebę zjedzenia czegoś słodkiego w listopadowy dzień, wybierz pokarmy, które są naturalnie bogate w tłuszcze i obfite, złożone węglowodany.
Jednym z najlepszych tłuszczów do odżywiania twojego ciała jest ghee. Chociaż ghee jest wytwarzany z masła, nie zawiera laktozy. Nawet osoby nietolerujące laktozy mogą używać ghee i korzystać z tego odżywczego olejku. Użyj ghee jako głównego oleju do smażenia, posmaruj tost, wrzuć łyżeczkę do płatków owsianych i zup. Smaczne ghee można zamówić na stronie www.palcelizac.co
Listopad to szczyt sezonu pieczenia. Domowe ciasta są doskonałym sposobem na cieszenie się słodkimi, tłustymi, bogatymi w błonnik potrawami, które wspierają ciało w listopadzie. Ciasta na bazie warzyw, takie jak ciasto z dyni lub z marchewki, są lepszym połączeniem pokarmowym niż ciasta owocowe. Udekoruj dużą ilością orzechów (migdały, orzechy włoskie, nerkowce, orzechy laskowe). Do tych bogatych smakołyków dodaj rozgrzewające przyprawy, takie jak cynamon, gałka muszkatołowa i goździki. Ciepłe przyprawy mogą pomóc w trawieniu obfitych potraw. Pokarmy, takie jak gotowana cebula, czosnek, indyk, mak, gałka muszkatołowa i dynia, pomagają ciału głębiej zapaść w zimową hibernację i mogą uspokoić rozproszony umysł - szczególnie w przypadku osób typów Vata. Naturalnie rozgrzewające orzechy, takie jak orzechy pekan, sezam i orzechy włoskie, wywołują uczucie ciepła w brzuchu, sprzyjając dobremu snu. Na przykład francuska zupa cebulowa lub ciasto z dyni to doskonała przysmak uspokajająca Vatę na senny listopadowy wieczór.
Wybieraj słodkie warzywa korzeniowe np. marchewka, ziemniaki, buraki czy słodkie ziemniaki. Upewnij się, że warzywa są dobrze ugotowane. Komosa ryżowa czy owsianka może być najlepszym pomysłem na śniadanie.
Unikaj cierpkich i gorzkich smaków. Ogranicz surowe, zimne potrawy np. sałatki, surówki, suszone owoce, rośliny strączkowe, prażona kukurydza i frytki. Unikaj środków moczopędnych, ponieważ twoje tkanki są już podatne na wysychanie. Stymulanty np. kawa lub czarna herbata są nadal zbyt wyczerpujące organizm. Unikaj jedzenia w drodze i pomijania śniadania. To czas spokoju i konsekwentnego odżywiania niezbędnego do zdrowego przejścia w okres zimowy.
Zioła ajurwedyjskie
Gdy temperatura spada zbyt szybko lub wiatr wisi zbyt mocno w listopadzie, możesz poczuć chłód. Twoje ciało wciąż dostosowuje się do zimna, przez co twój układ oddechowy jest szczególnie podatny na przeziębienia i grypę. Utrzymuj swoje ciało silne dzięki Chyavanprash. Energetyczne zioła zawarte w Chyavanprash wzmacniają układ odpornościowy i pomagają utrzymać zdrowie i dobre samopoczucie przez cały rok.
Krople do nosa Nasya https://prakriti.pl/produkt/olej-do-pielegnacji-nosa-nasya/ nawilża nozdrza, oczyszcza zatoki, wspiera koncentrację. Przydaje się także przy napięciu szyi i ramion oraz ospałości umysłowej. Olejek Nasya wspiera również przekrwienie zatok, odporność, ulgę w bólu głowy, jasność umysłu i skupienie. Zawiera energetyzującą mieszankę oleju sezamowego, ziół i olejków eterycznych.
Ajurweda zaleca mycie zatok codziennie rano używając specjalnego naczynia jala neti z wodą i odrobiną soli. Pomoże to usunąć nadmiar śluzu spowodowanego zatkaniem i usunąć nozdrza z pyłku i innych alergenów. Oczyszcza błony nosowe z kurzu, dymu lub innych zanieczyszczeń unoszących się w powietrzu i łagodzi suchość błony śluzowej nosa przy częstych podróżach samolotem.
Przyprawy najlepsze w listopadzie: kurkuma, kumin, kolendra, imbir, czarny pieprz, szafran.
Odporność
Korzystaj ze słodkich, ciężkich ziół, takich jak: vidari, ashwagandha i korzeń lukrecji. Vidari jest to odmładzające zioło, przydatne, gdy Vata jest wysoka. Tulsi pomaga w łagodzeniu kaszlu i usuwaniu śluzu. Jesienią tulsi można łączyć z rozgrzewającymi przyprawami (jak cynamon czy imbir). Kurkuma, jej nie może zabraknąć w jesiennej kuchni. Kurkumę, imbir i pieprz zalać ¾ filiżanki wrzątku, parzyć pod przykryciem 15 min. Wycisnąć sok z ½ cytryny, wlać do mieszanki i doprawić do smaku miodem. Wypić całość bez odcedzania.
Sen
Gałka muszkatołowa jest przydatna, jeśli nie możesz zasnąć. Dodaj dwie szczypce gałki muszkatołowej do jednej szklanki ciepłego mleka (może być roślinne) i popijaj godzinę przed snem.
Masuj olejem sezamowym lub olejem bhringaraj głowę i stopy przed snem, aby uspokoić umysł i wprowadzić ciało w zdrowy sen.
Niepokój
Ashwagandha uspokaja i przywraca obciążony system nerwowy. Ashwagandha, jeden z najpotężniejszych darów od natury, wspiera ciało w czasach stresu, zapewniając zarówno kojący, jak i energetyzujący wpływ na układ nerwowy.
Najważniejsze zasady w listopadzie:
Wstawaj przed wschodem słońca
Kładź się spać między 21.00-22.00
Masuj ciało ciepłym olejem sezamowym przed prysznicem
Wybieraj ciepłe posiłki, ocieplające przyprawy i napoje
Poruszaj się wolniej, mów wolniej, jedz wolniej :)
Życzę spokojnego listopada i wielu pięknych momentów z przyjaciółmi.
Zapraszam na konsultacje online
Wanda D'Onofrio: ayurwanda@gmail.com
