09/01/2026
STYCZEŃ – MIESIĄC NEUROLOGII 🧠
Styczeń jest miesiącem, w którym w środowisku medycznym i akademickim szczególnie podkreśla się znaczenie edukacji neurologicznej oraz budowania świadomości społecznej w zakresie chorób układu nerwowego. Neurologia obejmuje zaburzenia dotyczące mózgu, rdzenia kręgowego, nerwów obwodowych oraz połączeń nerwowo-mięśniowych, warunkujących mowę, funkcje poznawcze, koordynację ruchową, odbiór bodźców i regulację emocji.
Jednym z najpoważniejszych następstw uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego jest afazja – nabyte zaburzenie zdolności językowych, które najczęściej rozwija się w wyniku udaru mózgu lub urazu czaszkowo-mózgowego. Mechanizm afazji wynika z uszkodzenia obszarów korowych i podkorowych w półkuli dominującej dla mowy, zwykle lewej, prowadzącego do dezorganizacji sieci neuronalnych odpowiedzialnych za rozumienie i produkcję mowy. Afazja nie jest skutkiem obniżenia poziomu intelektualnego, lecz konsekwencją ogniskowego uszkodzenia struktur językowych.
W klasyfikacji klinicznej afazji wyróżnia się postacie o odmiennym profilu deficytów. Afazja niepłynna (ekspresyjna, ruchowa) przebiega z istotnym ograniczeniem możliwości formułowania wypowiedzi, przy względnie zachowanym rozumieniu mowy. Afazja płynna (recepcyjna, czuciowa) wiąże się z zaburzeniem rozumienia komunikatów językowych, przy zachowanej płynności wypowiedzi, które mogą być pozbawione logicznej treści. Afazja globalna stanowi najcięższy wariant, łączący głębokie deficyty ekspresji i percepcji mowy, zwykle będąc następstwem rozległego uszkodzenia kory mózgu w obszarze unaczynienia tętnicy środkowej mózgu.
Afazja znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie chorego, jego uczestnictwo w życiu społecznym i jakość komunikacji z otoczeniem. Z tego powodu kluczowe znaczenie ma wczesne rozpoznanie, szybkie włączenie rehabilitacji logopedycznej i neuropsychologicznej oraz stosowanie komunikacji wspierającej, dostosowanej do możliwości językowych pacjenta, z wykorzystaniem metod alternatywnych i wspomagających porozumiewanie się. Świadomość charakteru tego zaburzenia, zarówno wśród personelu medycznego, jak i społeczeństwa, sprzyja skuteczniejszemu wsparciu chorych i ich rodzin.
Budowanie empatii, cierpliwości komunikacyjnej i gotowości do dialogu – niezależnie od ograniczeń językowych – pozostaje integralną częścią opieki nad pacjentem neurologicznym.
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
Wydział Medyczny. Collegium Medicum, UKSW.
Monika Sadowska
Wydziałowa Rada Studentów WMCM UKSW
Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych CSK MSW
Ministerstwo Zdrowia
Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych
Pan Pielęgniarka
Pielęgniarka na Obcasach
