04/01/2026
🧑🧑🧒Nowy Rok to dobry moment, by zatrzymać się i zadać sobie ważne pytanie: jak dbamy o zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży?
🔅Zdrowie psychiczne jest jednym z fundamentalnych dóbr człowieka i stanowi integralną część ogólnego zdrowia. Nie oznacza wyłącznie braku choroby czy zaburzeń.
😁Zgodnie z definicją WHO to także potencjał psychiczny, który pozwala zaspokajać potrzeby, uczyć się, rozwijać, budować relacje, radzić sobie z trudnościami i czerpać satysfakcję z życia.
🔵U dzieci i młodzieży zdrowie psychiczne przejawia się m.in. w:
* zdolności do doświadczania i wyrażania emocji w sposób adekwatny i bezpieczny;
* poczuciu własnej wartości, bezpieczeństwa i zaufania do siebie oraz świata;
* umiejętności funkcjonowania w rodzinie, szkole i grupie rówieśniczej;
* zdolności do nawiązywania i podtrzymywania relacji oraz stopniowego uczenia się samodzielności.
📱Z jakimi trudnościami mierzą się dziś dzieci i nastolatki?
W praktyce diagnostycznej coraz częściej obserwujemy szerokie spektrum trudności psychicznych i rozwojowych.
🟣Najczęściej diagnozowane zaburzenia u dzieci i młodzieży, zgodnie z klasyfikacją ICD-10, obejmują:
* zaburzenia lękowe i nerwicowe związane ze stresem, w tym lęki, fobie, natrętne myśli i reakcje na przewlekłe przeciążenie
* zaburzenia nastroju, w tym depresję;
* zaburzenia rozwoju psychologicznego, takie jak spektrum autyzmu, trudności w komunikacji i relacjach społecznych;
* zaburzenia hiperkinetyczne (ADHD), obejmujące trudności z koncentracją uwagi, nadruchliwość i impulsywność;
* specyficzne trudności w uczeniu się - dysleksję, dysgrafię, dysortografię i dyskalkulię;
* zaburzenia zachowania i emocji rozpoczynające się w dzieciństwie i adolescencji.
🟢Równocześnie narasta liczba problemów charakterystycznych dla współczesnej młodzieży, takich jak:
* nadmierne korzystanie z internetu, gier komputerowych i mediów społecznościowych;
* cyberprzemoc;
* eksperymentowanie z używkami;
* zaburzenia odżywiania;
* trudności w relacjach rówieśniczych i szkolnych;
* presja otoczenia i przeciążenie wymaganiami.
👥 Kto jest kim w systemie pomocy?
🔹Psycholog dzieci i młodzieży zajmuje się diagnozą funkcjonowania dziecka lub nastolatka. Przeprowadza wywiad, stosuje testy psychologiczne, ocenia procesy poznawcze, emocjonalne i osobowościowe.
Udziela pomocy psychologicznej i wsparcia, pomaga zrozumieć trudności oraz w razie potrzeby kieruje do psychiatry lub psychoterapeuty.
Psycholog nie prowadzi leczenia farmakologicznego.
🔹Psychiatra jest lekarzem. Stawia diagnozę medyczną, ocenia stan psychiczny i somatyczny oraz ustala plan leczenia, w tym farmakologicznego.
Może skierować na psychoterapię, leczenie szpitalne lub do oddziału dziennego.
Do psychiatry warto zgłosić się przy dużym nasileniu objawów, takich jak myśli samobójcze, autoagresja, nasilona depresja czy inne poważne zaburzenia.
🔹Psychoterapeuta prowadzi psychoterapię według określonego nurtu i w ramach ustalonego planu leczenia. Pomaga przepracować trudności emocjonalne i psychiczne w dłuższym procesie.
Psychoterapia może mieć formę indywidualną, grupową lub rodzinną.
Psychoterapeutą nie zawsze jest psycholog, kluczowe są kwalifikacje, szkolenie i regularna superwizja.
❗️Dzieci i młodzież do 18. roku życia nie potrzebują skierowania do psychologa, psychiatry ani psychoterapeuty.
Plan pomocy i leczenia ustalany jest przez zespół specjalistów.
🌱Na koniec warto podkreślić jedno: proszenie o pomoc jest oznaką troski i odpowiedzialności, a nie słabości. Zarówno dla rodzica, jak i dla nastolatka.🌱
🔵Trudności psychiczne nie wybierają „złej pory” i nie mijają same tylko dlatego, że je ignorujemy.
Psychoedukacja, rozmowa i wczesna diagnoza dają realną szansę na zmianę.
Pozwalają lepiej zrozumieć siebie, swoje dziecko i mechanizmy, które stoją za zachowaniem czy emocjami.
Im wcześniej pojawi się wsparcie, tym większa przestrzeń na rozwój, ulgę i poprawę jakości życia.
🔴Jeśli coś Cię niepokoi, zatrzymaj się przy tym sygnale. Zapytaj, poszukaj informacji, skonsultuj się ze specjalistą. Nie trzeba mieć „pewności”, by zgłosić się po pomoc.
Wystarczy uważność i gotowość do zadbania o zdrowie psychiczne - swoje lub dziecka.
🌱Nie jesteście w tym sami! Pomoc istnieje, a rozmowa często jest pierwszym, najważniejszym krokiem.🌱