Dietetyk kliniczny Małgorzata Pastuszak

04/02/2026

08/01/2026

Administracja Trumpa ogłasza wytyczne dietetyczne dla Amerykanów na lata 2025-2030: REALFOOD.GOV
👏👏👏

02/01/2026

dietetyk-pastuszak.pl

19/12/2025

💉Obecnie najbardziej popularne analogi GLP-1, to: liraglutyd, semaglutyd oraz najnowszy tirzepatyd, podwójny agonista (działa na receptory GLP-1 i GIP).

💉Dla kogo te leki?

Dedykowane są dla osób z cukrzycą lub chorobą metaboliczną otyłościową.

💉Czy osoby z lekką nadwagą powinny je przyjmować gdy chcą schudnąć np. na wakacje?

nie - w zdecydowanej większości przypadków nie powinny.
Leki GLP-1 nie są narzędziem kosmetycznym ani sezonowym.
Przyjmowanie leków nie jest neutralne biologicznie.

GLP-1 działa tylko wtedy, gdy jest przyjmowany, nie zmienia metabolizmu na stałe.
U osoby z lekką nadwagą więcej mogą zepsuć niż pomóc. Nie warto.
Skutki uboczne podczas przyjmowania: objawy żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunki (u 20-50% osób), w skrajnych przypadkach zapalenie trzustki, kamica żółciowa, ubytek mięśniowej masy ciała.

💉Badania pokazują :
- po odstawieniu leków GLP-1 apetyt wraca
- masa ciała często wraca częściowo lub w całości
- im krócej lek stosowany, tym szybszy efekt powrotu
💉Najnowsze metaanalizy potwierdzają:
- Po odstawieniu agonistów receptora GLP-1 (np. semaglutyd, liraglutyd) dochodzi do ponownego przyrostu masy ciała.
- U osób, które brały liraglutyd, średni przyrost to ok. +2,2 kg po odstawieniu, a u tych, którzy byli na semaglutydzie/tirzepatydzie , średnio +9,7 kg.
💉 Inna analiza wykazała, że po odstawieniu następuje metaboliczny „rebound” - wzrost wagi, wzrost hemoglobiny glikowanej, powrót parametrów metabolicznych w kierunku wartości sprzed leczenia. Parametry metaboliczne, które poprawiły się na leku (ciśnienie, lipidogram), często pogarszają się, chociaż tempo jest indywidualne.

🤔Jak radzić sobie po odstawieniu?
- bardzo ważne jest utrzymanie zmiany stylu życia
- wsparcie dietetyczne oraz aktywność fizyczna
- w niektórych przypadkach rozważenie leczenia podtrzymującego lub innej terapii pod kontrolą lekarza
- monitorowanie parametrów metabolicznych.
Źródła:
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40186344/
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41399474/
www.theguardian.com/society/2025/may/14/people-who-stop-weight-loss-drugs-return-to-original-weight-within-year-analysis-finds

19/12/2025

Co robić aby naturalnie poprawić działanie GLP-1?

✅KROK 1. Uporządkuj POSIŁKI
- 3 posiłki
- odstępy 4–5 godzin
- brak ciągłego podjadania
✅KROK 2. ZMIEŃ KOLEJNOŚĆ jedzenia
Kolejność w posiłku:
1. warzywa
2. białko
3. tłuszcz
4. węglowodany skrobiowe
✅KROK 3. BIAŁKO w każdym posiłku
- jajka
- jogurt/skyr/kefir
- ryby, drób, mięso
-strączki
✅KROK 4. BŁONNIK ROZPUSZCZALNY
- otręby owsiane
- siemię lniane
- babka płesznik
- warzywa
- strączki
- jabłka, jagody
✅KROK 5. ZWOLNIJ JEDZENIE
czas posiłku: minimum 20 minut
pamiętaj o dokładnym gryzieniu
✅KROK 6. RUCH, ALE MĄDRY
Nie musi być intensywny. Najlepsze na start:
- spacer 10–20 min po posiłku
- trening oporowy 2–3 x na tydzień
✅KROK 7. SEN i STRES
7–8 godz. snu w stałych godzinach oraz redukcja wieczornego stresu
✅KROK 8. ODBUDUJ JELITA
- fermentowane produkty (kefir, jogurt, kiszonki)
- ogranicz wysokoprzetworzoną żywność
- uważaj na nadmiar słodzików.

18/12/2025

📕Czym jest naturalny GLP-1?

Naturalny GLP-1 to hormon jelitowy produkowany po jedzeniu, który pomaga obniżyć cukier we krwi, spowalnia trawienie i "mówi" mózgowi, że jesteśmy syci — ale działa bardzo krótko.

📗Kiedy się wydziela?

Wydziela się po jedzeniu, już kilka minut po rozpoczęciu jedzenia poziom GLP-1 rośnie.

📘Jak działa naturalny GLP-1?

Po wydzieleniu trafia do krwi i działa na kilka narządów:
- Trzustka: zwiększa wydzielanie insuliny (tylko gdy glukoza jest wysoka) i hamuje glukagon
- Żołądek: spowalnia jego opróżnianie - dłużej jesteśmy syci
- Mózg: zmniejsza apetyt i zwiększa uczucie sytości.

📙Jak długo działa naturalny GLP-1?
Bardzo krótko, jest rozkładany przez enzym DPP-4, a jego czas półtrwania to tylko 1–2 minuty, dlatego organizm musi go ciągle produkować po posiłkach.

📒Co powoduje słabe wydzielanie GLP-1 w jelitach?
- dieta wysokoprzetworzona, uboga w błonnik
- mało białka w posiłkach
- ciągłe podjadanie
- otyłość trzewna
- stan zapalny jelit
- zaburzona mikrobiota jelitowa

📕Czasami dochodzi do zbyt szybkiego rozkładu GLP-1, przez zwiększoną aktywność enzymu DPP-4, wtedy enzym DPP-4 bardzo szybko rozkłada GLP-1, który jest produkowany, ale znika niemal natychmiast. Zdarza się u osób z: insulinoopornością, cukrzycą typu 2, przewlekłym stanem zapalnym.

📔Przy tych chorobach może dochodzić do oporności na GLP-1, wtedy hormon jest produkowany, ale receptory na niego nie reagują.
📗Przewlekły stres, zaburzenia snu, depresja, nadaktywny kortyzol mogą powodować, że sygnał sytości nie dociera skutecznie do mózgu.
📙Szybkie opróżnianie żołądka, płynne, wysokocukrowe posiłki, napoje słodzone, brak błonnika i tłuszczu, jelito dostaje „chaotyczny sygnał”, co powoduje słabszą odpowiedź GLP-1.

16/12/2025

🧯Zespół metaboliczny to grupa współwystępujących zaburzeń metabolicznych, które razem znacznie zwiększają ryzyko:
- cukrzycy typu 2,
- chorób sercowo-naczyniowych (zawał, udar),
- stłuszczenia wątroby,
- nadciśnienia i miażdżycy.
Nie jest to jedna choroba, tylko zaistnienie problemów wynikających głównie z insulinooporności.

🧯Co składa się na zespół metaboliczny?
Rozpoznaje się go, gdy występują co najmniej 3 z 5 poniższych kryteriów:
- Otyłość brzuszna (kluczowa)
obwód talii: kobiety ≥ 80 cm, mężczyźni ≥ 94 cm
- Podwyższona glukoza na czczo
≥ 100 mg/dl (5,6 mmol/l)
- Podwyższone trójglicerydy
≥ 150 mg/dl (1,7 mmol/l)
- Obniżony cholesterol HDL
< 40 mg/dl u mężczyzn
< 50 mg/dl u kobiet
- Nadciśnienie tętnicze
≥ 130/85 mmHg

🧯Dlaczego to jest tak groźne?
Ponieważ zaburzenia te: długo mogą nie dawać żadnych objawów, wzajemnie się napędzają, prowadzą do powikłań sercowo-naczyniowych.
Osoba z zespołem metabolicznym ma wyższe ryzyko cukrzycy typu 2 oraz zawału i udaru.

🧯Główną przyczyną jest insulinooporność, często nasilana przez:
- przewlekły stres,
- siedzący tryb życia,
- wysoko przetworzone jedzenie,
- zaburzenia snu.

🧯Czy zespół metaboliczny można cofnąć?
Tak – we wczesnym etapie jest w pełni odwracalny, najważniejsze co zrobić:
- redukcja stresu i poprawa snu,
- regularny ruch (ćwiczenia siłowe + spacery),
- stabilizacja glikemii ,
- normalizacja masy ciała i obwodu talii.
www.dietetyk-pastuszak.pl

10/12/2025

Co to jest PPM ?

✨️Podstawowa przemiana materii (PPM) to ilość energii (kalorii), jakiej organizm potrzebuje do samego podtrzymania życia, kiedy jesteś w całkowitym spoczynku, innymi słowy, to minimum energii, które twoje ciało zużywa, nawet jeśli nic nie robisz.

✨️Na co idzie ta energia?
- na pracę serca
- na oddychanie
- na pracę mózgu i układu nerwowego
- na utrzymanie temperatury ciała
-na funkcjonowanie narządów (wątroby, nerek, jelit)
- na podstawowe procesy hormonalne i komórkowe

✨️ Nawet leżąc cały dzień w łóżku, organizm spala kalorie.

✨️Od czego zależy PPM?

- od wieku (spada z wiekiem)
- od płci (zwykle wyższa u mężczyzn)
- od masy i składu ciała (mięśnie zwiększają PPM)
- od wzrostu
- od hormonów (np. tarczycy)
- od stanu zdrowia

✨️PPM + codzienna aktywność, ćwiczenia, trawienie = CPM (całkowita przemiana materii)

✨️CPM - to jest Twoje realne dzienne zapotrzebowanie.

06/12/2025

Czy ketoza i kwasica ketonowa to jest to samo?

Kwasica ketonowa, to stan patologiczny zwykle wywołany cukrzycą typu 1.
Charakteryzuje się krytycznie wysokim poziomem ketonów (pow. 10 mmol/l) i hiperglikemią.
Przyczyną jest brak insuliny potrzebnej do regulacji poziomu glukozy we krwi. Organizm ma trudności z utrzymaniem homeostazy. Dochodzi do zakwaszenia organizmu. Jest to stan wymagający pilnej pomocy medycznej.

Natomiast ketoza jest stanem fizjologicznym, w którym organizm wykorzystuje tłuszcz jako źródło energii, zamiast glukozy.
Ketony produkowane są w kontrolowanych ilościach, a nadmiar wydalany głównie przez płuca i nerki. W takim przypadku poziom ketonów we krwi wynosi: 0,5 do 5-6 mmol/l.
Organizm , który często korzysta z ciał ketonowych, jest zaadaptowany do stanu ketozy, efektywniej wykorzystuje ciała ketonowe i zwykle nie produkuje przesadnie wysokiego poziomu ketonów.

06/12/2025

Co to są Ketony?

📍Organizm człowieka fizjologicznie posiada elastyczność metaboliczną.

📍Gdy brakuje glukozy, wątroba zamienia tłuszcz na ketony, które są alternatywnym źródłem energii dla naszego organizmu.

📍Ketony są to cząsteczki wytwarzane przez wątrobę z kwasów tłuszczowych, wtedy gdy zapasy glukozy we krwi oraz glikogenu wątrobowego zostały wykorzystane.

📍Dzieje się tak, np. przy diecie niskowęglowodanowej, podczas postu, głodowania, intensywnego wysiłku lub z powodu całkowitego braku insuliny w nieleczonej cukrzycy typu 1.

02/12/2025

O co chodzi z tą insulinoopornością?

📍O insulinooporności mówimy, gdy komórki przestają reagować na insulinę.
📍Dlaczego do tego dochodzi?
Gdy spożywasz posiłki zbyt często i dostarczasz zbyt dużo cukrów w różnych postaciach, organizm zaczyna reagować nieprawidłowo.
📍Organizm nie ma przerwy na odpoczynek.
Trzustka jest ciągle stymulowana do produkcji insuliny, żeby obniżyć często pojawiający się wysoki poziom cukru we krwi.
Komórki ciągle dostają sygnał : przyjmuj glukozę.
📍Dochodzi do nieprawidłowości w komórkach, a konkretnie receptory insulinowe nie reagują na insulinę i glukoza nie wchodzi dostatecznie efektywnie do komórki, mimo obecności insuliny i mimo wysokiego poziomu glukozy we krwi. We krwi pojawia się więcej insuliny niż powinno.
📍Powstaje błędne koło: poziom glukozy we krwi utrzymuje się dłużej ➡️trzustka zaczyna wydzielać jeszcze więcej insuliny, żeby wymusić reakcję ➡️ wysoki poziom insuliny dodatkowo nasila insulinooporność i sprzyja odkładaniu tłuszczu ➡️ co pogłębia problem metaboliczny.
📍Insulinooporność nie pojawia się nagle, to proces, który rozwija się po cichutku, przez lata, bez spektakularnych objawów.
📍Insulinooporność stanowi podłoże do rozwoju innych chorób: sercowo-naczyniowych, hormonalnych, metabolicznych.