12/06/2022
Widzę u mojego dziecka objawy depresji.
Czekać⏳ leczyć💊 konsultować👩👦?
Zdecydowanie: ❕L E C Z Y Ć ❕ konsultując dziecko ze specjalistą tak szybko jak się da!
🩺 Konsultacja nie zrobi nikomu krzywdy. Może jedynie uspokoić nas np. w tym, że objawy dziecka to zwyczajne oznaki dorastania i nie ma się czym martwić.
👧🧒 Podjęcie działań kiedy nas coś niepokoi, jest również nauką dla dziecka na przyszłość. Jeśli mi się coś dzieje – ważne by to sprawdzić, pytać, szukać informacji, nie zostawać z problemem samemu…
Pamiętajmy, że w depresji jak w każdej chorobie nie możemy sprawić, że objawy znikną przy użyciu siły umysłu lub silnej woli. 🦸🦸♂️
🦵 Nie powiemy złamanej nodze aby się sama poprawnie zrosła, nie puchła i od razu przestała boleć
🗣 Nie powiemy tarczycy z niedoczynnością/nadczynnością by produkowała więcej/mniej hormonów
🧠 Tak samo nie powiemy mózgowi by pozmieniał w swoim wnętrzu ilość tzw. neuroprzekaźników, których (w dużym uproszczeniu) deficyty powodują depresję
❗️❗️Najskuteczniejsza metoda leczenia depresji dzieci i młodzieży to połączenie farmakoterapii z psychoterapią ❗️❗️
[tak pokazuje wiele rzetelnych badań]
💊💊FARMAKOTERAPIA sprawi, że poprawie ulegnie nastrój, a dziecko będzie miało więcej siły do działania i wykonywania codziennych zadań, ALE samo to nie wystarczy!
🫂🗣 PSYCHOTERAPIA pomoże dziecku zrozumieć to co się w nim dzieje, pokaże jak nie zatapiać się w negatywne myślenie, konstruktywnie wyrażać przeżywane emocje zamiast kumulować je w sobie, wyposaży w narzędzia do rozwiązywania przeżywanych problemów,
👨👩👧👦👨👩👧👦👨👩👧👦
Oprócz powyższych jednym z kluczowych czynników zdrowienia jest to, czy Rodzice chorującego uznają depresję jako 🆘 C H O R O B Ę 🆘. Ważne jest więc zdobywanie rzetelnej wiedzy na temat tego, co dzieje się z moim dzieckiem i jak mogę mu w tym pomóc. Niestety wiedza potoczna 😞 i pochopnie wypowiadane opinie własne 😬robią w tym zakresie ogromny chaos informacyjny.
💔a przy okazji niestety robią krzywdę małoletnim pacjentom
Jeśli nasilenie depresji nie jest głębokie, a jego funkcjonowanie nie jest istotnie zaburzone możemy zacząć od samej psychoterapii. Jeśli objawy dają mocno o sobie znać, a dziecku trudno jest realizować swoje codzienne zadania zdecydowanie potrzebujemy sięgnąć po leki.
❗️❗️ W związku z tym, że temat zdążył już przesiąknąć wieloma nieprawdziwymi treściami, przedstawiam kilka F A K T Ó W i M I T Ó W związanych z farmakoterapią dzieci i młodzieży:
🔴 Leczenie dzieci i młodzieży ma krótszą, jednak już kilkudziesięcioletnią historię.
🔴 To prawda, że nie wszystkie leki stosowane u dorosłych mogą być stosowane u dzieci. Dzieje się tak ponieważ dzieci ważą mniej więc podawane im dawki powinny być zwyczajnie mniejsze, a ich organizm wciąż się rozwija.
* zasadniczo ta zasada nie różni się więc znacząco od leczenia innych chorób dzieci i młodzieży
🔴 Ze względu na to, że psychiatria jest dziedziną stosunkowo młodą, niechlubnie w leczeniu depresji u dzieci i młodzieży zapisały się dawniej stosowane leki trójcykliczne. Faktycznie miały one dość niską skuteczność 😕, wywoływały wiele objawów niepożądanych🤒, a różnica między dawkami leczącymi i szkodzącymi była niewielka, stąd ich stosowanie mogło być niebezpieczne 😬.
❗️❗️ Obecnie lekami stosowanymi w depresji dzieci i młodzieży są tzw. selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny tzw. SSRI. Są to leki, których mechanizm działania (oraz skład) jest zupełnie inny od opisywanych przeze mnie powyżej. ❗️❗️
Przede wszystkim:
🩹 działają one na tzw. układ serotonergiczny, układ ten w naszym rozwoju dojrzewa stosunkowo szybko dlatego działamy na coś, co jest już w dużej mierze ukształtowane – stąd leczenie SSRI jest obecnie leczeniem najbezpieczniejszym i najbardziej skutecznym
🧠 osłabionemu układowi nerwowemu dają dodatkowe wsparcie w postaci dostarczania serotoniny (tu znów duże uproszczenie, bo nasz mózg ma wiele zawiłości) – uczą, jak organizm na poziomie biologicznym może sam to wsparcie wytwarzać
☕️ tak, zgadza się - leki SSRI działają na mózg, ale na mózg działają też: kawa, herbata, napar z dziurawca….
🍎 mają zdecydowanie mniej działań ubocznych od swoich poprzedników; zazwyczaj są one przejściowe i powiązane z układem pokarmowym (dzieje się tak dlatego, że wiele tzw. receptorów serotoniny znajduje się nie tylko w mózgu ale właśnie w układzie pokarmowym)
😊 nie trzeba ich brać do końca życia oraz leki te nie mają potencjału uzależniającego czyli po ich odstawieniu nie mamy objawów abstynencyjnych ALE (i tu fakt!) jeśli zbyt wcześnie je odstawimy to nastolatkowi może być trudno przyzwyczaić się do ich braku (dlatego tak ważne jest odstawienie ich w porozumieniu z lekarzem oraz równoległe podjęcie psychoterapii)
👽 leki te nie sprawią, że nastolatek będzie funkcjonował jak Zombie, przestanie myśleć, będzie jak roślina… - jeśli natomiast tak by się stało, ważna jest szybki kontakt z lekarzem psychiatrą, w celu zmniejszenia dawki leków lub rozważenia zmiany na inny,
❗️❗️ Pamiętajmy, że nie zawsze pierwszy dobrany lek z grupy SSRI przyniesie efekty ❗️❗️
Stąd szczególnie na początku leczenia ważny jest stały i regularny kontakt z psychiatrą. Lekarz oceni jak organizm reaguje na dany lek, czy poprawa jest adekwatna do założeń. Niektóre osoby zwyczajnie szybko metabolizują leki (taka uroda ich organizmu) dlatego przez dłuższy czas nie widać efektów. I tutaj znów – nie jest to powód do stwierdzenia „leki nie działają” oraz rezygnacji z leczenia, a raczej kolejnej konsultacji psychiatrycznej w celu omówienia braku działania.
⌚️⏳ Pamiętajmy też, że leki SSRI muszą być przyjmowane przez dłuższy czas, by można było ocenić, czy są skuteczne [mniej więcej po 4 tygodniach powinny dawać już odczuwalne efekty]. Potrzebują po prostu dłuższego czasu na rozkręcenie się w organizmie.
Co jest częstą przyczyną tego, że leki „nie działają” 🔎🔎🔎
🔴 Za szybko je odstawiamy. Po uzyskaniu poprawy leki w celu trwałego „zapisania” efektów na dysku twardym 💾 naszego organizmu kontynuacja przyjmowania leków powinna trwać od ❕ 6 do 12 ❕miesięcy od uzyskania poprawy. Niestety zbyt wczesne ich odstawienie jest częstą przyczyną nawrotów
😞 i w konsekwencji mylnego wniosku, że „farmakoterapia nie działa”...
🗣 Odstawiamy lek nagle, bez konsultacji z psychiatrą, zamiast robić to stopniowo, zgodnie z zaleceniami.
💊 Nie dbamy o regularność i bierzemy leki „kiedy mi się przypomni”.
📣📣📣 Na koniec – zasada, która sprawdza się w każdej dziedzinie medycyny – nie tylko psychiatrii (bo KAŻDY lek ma na nas wpływ, może powodować skutki uboczne)
🆘🆘 L E P I E J Z A P O B I E G A Ć N I Ż L E C Z Y Ć 🆘🆘
Im szybciej zauważysz, że z dzieckiem dzieje się „coś nie tak”. Im szybciej skonsultujesz to ze specjalistą, tym większe szanse, że farmakoterapia może nie być jeszcze potrzebna, a dziecku pomogą spotkania z psychologiem lub psychoterapeutą.
