Agnieszka Rychter • Psychoterapia w Centrum Uwagi

02/06/2025

Niejednoznaczna strata.

Niejednoznaczna strata to termin psychologiczny opisujący szczególny rodzaj straty, której nie sposób jednoznacznie opisać, przeżyć czy zakończyć. Taki, który pozostawia ludzi w zawieszeniu, między nadzieją a rezygnacją. Autorką tej koncepcji jest prof. Pauline Boss z University of Minnesota.
◾▪️
Czasem trudno stwierdzić co dokładnie się stało. Nie było wybuchu. Nikt nie trzasnął drzwiami. Nikt nie ogłosił końca, nie powiedział "to już wszystko". A jednak coś przestało istnieć. I to coś obejmuje jakąś dziwną, trudną do zdefiniowania stratę, na tyle niejednoznaczną, że skreśla ona możliwość tradycyjnego, konwencjonalnego przeżycia żałoby. Ten szczególny rodzaj straty pozostawia ludzi w zawieszeniu, gdzieś pomiędzy nadzieją i rezygnacją.
⚖️⛓️‍💥
Niejednoznaczna strata może mieć charakter zbiorowy, może dotykać całych społeczności. Gdy bowiem wspólne symbole, obietnice oraz relacje międzyludzkie tracą spójność, albo gdy zmienia się krajobraz społeczny i kulturowy, wówczas pozostaje dziwne milczące uczucie, które tak trudno uchwycić w garść. To zjawisko bywa również określane jako kolektywna dezorientacja i stanowi przedmiot analiz psychologii społecznej. Wyniki badań nad tożsamością narodową, pamięcią zbiorową i narracją historyczną wskazują, że tego typu momenty często prowadzą do jeszcze większej polaryzacji, dezorganizacji emocjonalnej, a nawet swego rodzaju apatii społecznej. Czasami ludzie przestają wierzyć, że ich działania mają sens. Albo - wręcz przeciwnie – reagują złością, która jednak nie zawsze ma konkretny cel.
💢🍃
Psychologowie podkreślają, że w leczeniu niejednoznacznej straty nie chodzi o samo odzyskanie "normalności", ale o swego rodzaju rozwinięcie psychicznej elastyczności, czyli o wyrobienie w sobie umiejętności życia z tym, co istnieje (i próby nadania temu sensu) oraz przyjęcia niepewności jako pewnej stałej.
W obliczu niejednoznacznych strat kluczowe jest wiec zrozumienie, że brak zakończenia nie oznacza braku możliwości adaptacji. Poprzez uznanie straty, rozwijanie elastyczności oraz wspólne wsparcie, dotknięci stratą mogą znaleźć drogę do nowej równowagi, mimo tego, że początkowo wydaje się to być nierealne.



/Boss, Pauline. 1999. Ambiguous Loss: Learning to Live with Unresolved Grief. Cambridge, MA: Harvard University Press/

03/06/2024

Bliskie relacje -z Drugim, to to, co daje nam poczucie spełnienia, satysfakcji i szczęścia. Wpis udostępniam od Joanna Maciejewska-psycholog, razem przemierzałyśmy meandry psychologii na Uniwersytecie SWPS w Warszawie, nasze drogi przecinały się wielokrotnie przez lata, to co nas łączyło zawsze, to relacja. Myśląc o Asi czuję w sercu ciepło, Asiu, wszystkiego dobrego na nowej drodze zawodowej 🧡

Prawdziwe szczęście wydaje się nam czymś odległym, dlatego często jego źródeł upatrujemy w rzeczach materialnych, które są poza naszym zasięgiem. Naukowcy z Harvardu doszli do zupełnie przeciwnych wniosków. Trwające 85 lat badanie dowiodło, że ani pieniądze, ani luksusowe przedmiot...

16/09/2023

Agata Szymków, jedna z superwizorek naszego trzyosobowego zespołu Superwizje Gestalt, napisała wnikliwą recenzję książki [Nie]Obecność Kasi Rejniak, całościowo podejmującej temat uzależnień. Obecność, przynależność, relacja, to to, co nas leczy, co daje siłę i poczucie bycia w pełni i nie prowadzi ku szukaniu relacji z 'czymś', co może nami zawładnąć. Dlatego, warto rozmawiać, być w dialogu. Rekomenduję lekturę Wszystkim 🧡

Dziś chcę się z Wami podzielić wrażeniami po lekturze książki Katarzyny Rejniak "[Nie]Obecność. Uzależnienia w kulturze kryzysu przynależności", wydanej w Warszawie, w 2023 roku, przez Oficyna Związek Otwarty / OZO.

Tę książkę czytałam długo, etapami i będę do niej wracać nie raz – daje wiele cennych przemyśleń, inspiracji, poruszających wglądów. Autorka, Kasia Rejniak, zaprasza czytelnika do dialogu z Nią, z samym sobą, ze współczesnymi terapeutami i autorami, których cytuje, i z których wiedzy czerpie. Jako praktykująca od lat terapeutka uzależnień i terapeutka Gestalt czerpie również z bogactwa własnego doświadczenia pracy terapeutycznej. Książka traktuje temat uzależnień jako nasz wspólny problem, któremu możemy zaradzić jeśli zajmiemy się również naszym otoczeniem, samotnością, przepracowaniem, duchowością, bliskością i tęsknotą za nią. Rejniak pisze o „narcystycznym świecie doskonałości” i zamieszkujących go „głodnych duchach”, o społecznej desensytyzacji, która skutkuje zanikiem więzi a uzależnienia, paradoksalnie, stają się próbą jej odzyskania. Znajdziemy w niej spojrzenie na uzależnienia w kontekście społecznym, kulturowym, ekologicznym, z perspektywy terapii uzależnień, terapii traumy i teorii przywiązania, neuronauki oraz teorii terapii Gestalt.

Jako czytelnicy będziemy zapraszani do przyjrzenia się samym sobie i temu, jak nasze przekonania i codzienne funkcjonowanie wpływają na postrzeganie osób uzależnionych, włączając w to nas samych, z własnymi uzależnieniami. Pytania, które wprost i celnie zadaje Autorka, tworzą pole do filozoficzno-egzystencjalnego dialogu ze światem. Warto też podkreślić, jak zauważyła to jedna z koleżanek po fachu, że jest to pierwsza publikacja Gestalt na polskim rynku napisana przez polską terapeutkę Gestalt, nie będąca przekładem z innego języka. Przemyślany i jasny układ rozdziałów oraz zawarte w każdym rozdziale pytania i ćwiczenia „do zastanowienia” czynią z książki Kasi Rejniak świetny podręcznik i narzędzie pracy dla psychoterapeutów.

Kasia Rejniak gorzko pisze o „świecie, w którym niepokój, gdy się pojawia, zalewany jest szklanką alkoholu, tłumiony magiczną tabletką czy innym chemicznym substytutem odwagi, gdyż szukanie oparcia w Innym nie jest w nim czymś naturalnym.” Chciałabym aby „[Nie]Obecność. Uzależnienia w kulturze kryzysu przynależności” czytali terapeuci, lekarze, nauczyciele, socjologowie, psychologowie, ekolodzy, pracownicy opieki społecznej, politycy i decydenci oraz, przede wszystkim, rodzice. Po to aby na każdym polu mogli czerpać natchnienie, wiedzę i siłę do tworzenia wspierającego i bezpiecznego świata, w którym uzależnienia nie są stygmatem jednostek a sygnałem do szerokiej zmiany.

Przeczytajcie sami i podzielcie się Waszymi wrażeniami :)
Agata

zdjęcie: AS

06/08/2023

By lepiej zrozumieć...

Na neurotyczną potrzebę miłości mogą wskazywać:
• poczucie, że gdy kocham, mniej się boję – w końcu jej zadaniem jest uśmierzyć lęk przed światem i zatopić się w czyichś ramionach w poszukiwaniu bezpieczeństwa
• kurczowe trzymanie się kogoś dla zaspokojenia własnych potrzeb – czasem walka o pozostanie w związku jest tak silna, że osoba może ponosić mnóstwo strat, upokorzeń, odrzuceń, ale jej postanowienie trwania w związku nie zmienia się; im bardziej ucieka przed własnym lękiem, tym bardziej kurczowo musi trzymać się kogoś, kogo postrzega jako wybawiciela
• natychmiastowa zmiana reakcji i uczuć wobec obiektu miłości, gdy nie zaspokaja potrzeby bezpieczeństwa, akceptacji, miłości; u neurotyków, takie niezaspokojenie może budzić gniew, rozczarowanie, zwątpienie, a uczucie bezgranicznej miłości, wdzięczności i oddania znika jak kamfora – brakuje wtedy kluczowego czynnika miłości, czyli stałości uczuć
• lekceważenie pragnień i potrzeb drugiego człowieka i niemożność pogodzenia się z jego wadami, żądanie od partnera/ki doskonałości – często przejawia się narzekaniem lub złośliwością, gdy partner/ka spotyka się ze swoimi znajomymi, realizuje swoje własne potrzeby lub nie spełnia (często niewypowiedzianych) oczekiwań – neurotycy żyją w przekonaniu, że jeśli ktoś naprawdę kocha, zrezygnuje z siebie i poświęci się w całości zaspokajaniu jego potrzeb; jak widać w takim układzie nie ma miejsca na wzajemność
• brak umiejętności przyjmowania miłości – posłużę się tutaj cytatem: „Każdy przejaw miłości może pozornie uspokoić neurotyka czy dać mu nawet poczucie szczęścia, ale w rzeczywistości wywołuje u niego niedowierzanie i nieufność, a nawet strach. Nie wierzy w miłość, bo jest głęboko przekonany, że nikt nie mógłby go pokochać. I to uczucie, że jest się niegodnym miłości, ma często charakter świadomego przekonania, którego nie mogą podważyć żadne dowody świadczące o czymś przeciwnym”.
• przeżywanie silnego lęku, podejrzliwości czy wręcz przerażenia w sytuacjach gdy ktoś okazuje im sympatię czy pozytywne intencje; częste interpretowanie neutralnych działań jako próby zdominowania lub krytyki
• brak tolerancji na samotność i pojawianie się panicznego strachu przed pozostawaniem samemu – kontakt z drugim człowiekiem u neurotyków ma za zadanie przede wszystkim przynosić ulgę i zaspokajać potrzebę bezpieczeństwa, a nie budować bliskość czy dawać obu osobom radość z bycia ze sobą
• zdobycie miłości dla neurotyka jest sprawą najwyższej wagi, jest gotów ponieść każdą cenę (np. uległość lub zależność emocjonalną), aby nie stracić obiektu miłości
• nienasycenie, zachłanność, niecierpliwość, żądanie poświęceń, czasu, rad , pomocy, itp. – najczęściej i tak mają poczucie, że partner/-ka dają za mało, co budzi w nich rozczarowanie, gniew i utwierdza w przekonaniu, że to inni odmawiają im tego, co im się należy
• nadwrażliwość na jakiekolwiek objawy odrzucenia – każda sytuacja w której nie są spełnione oczekiwania neurotyka (na jego własnych warunkach) jest odbierana jako odrzucenie, oznaka poniżenia, co wyzwala z kolei złość na partnera/-kę
K. Horney „Neurotyczna osobowość naszych czasów”

22/07/2023

Od przeszło roku oprócz codziennej pracy psychoterapeuty rozwijam warsztat superwizora w psychoterapii w Szkole Superwizorów Gestalt pod okiem Carmen Vazquez Bandin, Jean Marie Robine i Micheli Gecele. Z ekscytacją podejmuję nowe wyzwania związane z superwizowaniem.

Teraz, wraz z Asia Tworek i Agata Szymków stworzyłyśmy nową przestrzeń rozwoju dla psychoterapeutów Superwizje Gestalt. Zapraszam do polubienia naszej strony wszystkich zainteresowanych 🧡

Mamy ogromną przyjemność powitać Was wszystkich na oficjalnej stronie projektu Superwizje Gestalt! 🥳😊

Superwizje Gestalt to inicjatywa, która powstała z naszej pasji do terapii i superwizji Gestalt. Oferujemy Wam superwizję indywidualną i grupową, również online. Naszym kolejnym celem jest stworzenie przestrzeni w której praktycy terapii Gestalt oraz innych modalności będą mogli się spotkać, dyskutować i tworzyć grupy interwizyjne.

Zapraszamy Was do aktywnego udziału na naszej stronie, komentowanie postów i udostępnianie ich szerszemu gronu zainteresowanych. Razem możemy stworzyć miejsce, które będzie służyć wzrostowi naszych umiejętności oraz promowaniu superwizji Gestalt jako skutecznego narzędzia do transformacji i rozwoju zawodowego psychoterapeutów.

Zapraszamy Was do polubienia naszej strony i dołączenia do społeczności. Czekają na Was ciekawe treści i możliwość spotkania innych pasjonatów superwizji i terapii Gestalt.

Zapraszamy! 😊
Agata Szymków
Agnieszka Rychter
Joanna Tworek

13/06/2023

Od niedzieli 18 czerwca tramwaje do i z Leśnicy będą jeździć objazdem przez Długą i Popowicką. Rozpocznie się remont torowiska na Legnickiej, który ma potrwać do 3 miesięcy.
Najważniejsze zmiany dla Leśnicy:
➡Tramwaje linii 3 od placu Jana Pawła II zostaną skierowane objazdem w obu kierunkach przez Most Sikorskiego, ulicę Jagiełły, Długą, Popowicką i Milenijną do ulicy Lotniczej.
➡Tramwaje linii 10 od ulicy Kazimierza Wielkiego zostaną skierowane objazdem w obu kierunkach przez ulicę Nowy Świat, Mosty Pomorskie, ulicę Dubois, Długą, Popowicką i Milenijną do ulicy Lotniczej.
➡Tramwaje linii 20 od placu Orląt Lwowskich zostaną skierowane objazdem w obu kierunkach przez plac Jana Pawła II, Most Sikorskiego, ulicę Jagiełły, Długą, Popowicką i Milenijną do ulicy Lotniczej.
➡Na trasie pl. Jana Pawła II - Legnicka - Pilczyce zostaną uruchomione kursy okresowej linii autobusowej nr 733.
Szczegóły na stronie: https://mpk.wroc.pl/komunikat/448/2023-09-18-18062023r-remont-torowiska-na-ulicy-legnickiej

08/04/2023

Warto wiedzieć. Neuronauka na rzecz psychoterapii 🧡

Spożywanie pokarmów o wysokiej zawartości cukru i tłuszczu zmienia nasz mózg, a konkretnie układ nagrody, w sposób, który powoduje, że w przyszłości mamy jeszcze większą skłonność do sięgania po tego typu pokarmy.

26/03/2023

Lepiej nie czekać tak długo z realizacją tego, o czym mówi Anthony Hopkins 🧡 Jego profil FB chętnie odwiedzam i niejednokrotnie inspiruję tym, czym się dzieli z nami 😊

"Zapytałem przyjaciela, który przekroczył 70 i zbliża się do 80, jakie zmiany odczuwa w sobie.

Przysłał mi następujące informacje

1. Po pokochaniu moich rodziców, rodzeństwa, żony, dzieci i przyjaciół, teraz zacząłem kochać siebie.

2. Uświadomiłem sobie, że nie jestem Atlasem.. Świat nie spoczywa na moich barkach.

3. Przestałem targować się ze sprzedawcami owoców i warzyw. Parę centów więcej mnie nie złamie, ale może pomóc biedakowi zaoszczędzić na czesne dla córki.

4. Zostawiam mojej kelnerce duży napiwek. Te dodatkowe pieniądze mogą wywołać uśmiech na jej twarzy. Ona pracuje na swoje utrzymanie znacznie ciężej niż ja.

5. Przestałem mówić starszym ludziom, że już wiele razy opowiadali tę historię. Ta historia sprawia, że idą w dół alei pamięci i ponownie przeżywają swoją przeszłość

6. Nauczyłem się nie poprawiać ludzi, nawet jeśli wiem, że się mylą. Ciężar uczynienia wszystkich doskonałymi nie spoczywa na mnie. Świat jest bardziej wartościowy niż doskonałość.

7. Obdarzam komplementami swobodnie i hojnie. Komplementy podnoszą nastrój nie tylko odbiorcy, ale i mnie. I mała rada dla odbiorcy komplementu - nigdy, NIGDY nie odmawiaj, po prostu powiedz: "Dziękuję".

8. Nauczyłem się ignorować zagniecenie lub plamę na koszuli. Osobowość przemawia głośniej niż wygląd.

9. Odchodzę od ludzi, którzy mnie nie cenią. Oni mogą nie znać mojej wartości, ale ja znam.

10. Zachowuję zimną krew, gdy ktoś gra nieczysto, aby pokonać mnie w wyścigu szczurów. Nie jestem szczurem i nie należę do żadnej rasy.

11. Uczę się nie wstydzić swoich emocji. Moje emocje czynią mnie człowiekiem.

12. Nauczyłem się, że lepiej jest porzucić Ego niż zerwać związek. Moje ego będzie mnie oddalać, natomiast w związku nigdy nie będę sam.

13. Nauczyłem się żyć każdym dniem tak, jakby był moim ostatnim. Ponieważ może być ostatnim.

14. Robię to, co czyni mnie szczęśliwym. Jestem odpowiedzialny za swoje szczęście i jestem je sobie winien. Szczęście to wybór. Możesz być szczęśliwy w każdej chwili, po prostu wybierz, że chcesz być!"

Sir Anthony Hopkins

25/03/2023

To my sami musimy zadbać o siebie. Jak przepracować własne deficyty z dzieciństwa – wyjaśnia psycholożka i psychoterapeutka Monika Wasilewska.

To my sami musimy zadbać o siebie. Czyli o to, żeby nasz wewnętrzny rodzic nauczył się dobrze karmić nasze wewnętrzne dziecko. Biologiczni rodzice już tego nie zrobią. Psycholożka i psychoterapeutka Monika Wasilewska wyjaśnia, jak przepracować własne deficyty z dzieciństwa.