31/01/2026
Nawiązując do tytułu III Sympozjum Bionowskiego, zostawiamy Państwa (i siebie) w poczuciu, że sympozjum się zakończyło, ale namysł i doświadczanie tego, o czym była na nim mowa się nie kończy…
Niemniej, na cytacie o Mitach Negatywnych jako Zniekształconych Kontenerach, z wykładu Pani Agnes Szajcz, kończymy podsumowanie tego intensywnego i ważnego wydarzenia psychoanalitycznego.
„(…) Jeśli zaobserwujemy, w oparciu o mit negatywny - taki jak klątwa rodzinna, głęboko zakorzenione zbiorowe uprzedzenie albo teoria spiskowa - że kontener jest zniekształcony, powykręcany, to powinniśmy się spodziewać, że zdolność symboliczna jest ograniczona lub dysfunkcyjna. Jeśli kontener nie może pełnić swoich funkcji przekształcających, musimy uwzględnić to, co Bion nazwałby negatywnym rozwojem, który w Siatce oznacza regresję od form bardziej abstrakcyjnych ku konkretnym, mniej symbolicznym; albo może to prowadzić do zjawiska „ataków na łączenie", które wiąże się z zaprzeczaniem znaczeniu (Vermote, 2018). Jak zauważa Bergstein (w rękopisie) „zniekształcenie', "zwapnienie' albo odwrócenie się od rzeczywistości wydaje się leżeć u podstaw wszelkiego bólu, cierpienia i choroby (…)
Myślę, że mity negatywne dostarczają też rodzaj nazywania bezimiennego strachu, poprzez stworzenie iluzji posiadania wiedzy, a nie jej szukania. Według Biona (1963), zarówno unikanie wiedzy, jak i szukanie jej za wszelką cenę, skutkują - K.
A jednak, jak przypomina nam Bergstein (w rękopisie), „Obserwowalna rzeczywistość zmysłowa wydaje się być bardzo niewielką częścią całej rzeczywistości. Tak naprawdę, duża część rzeczywistości pozostaje nieznana - i być może niepoznawalna!" Mity negatywne pokrywają ten ogrom nieznanego fałszywą pewnością.
Co więcej, Bergstein czerpie z koncepcji Biona (za cytatem w rękopisie Bergsteina), gdy zauważa, że przeszłość, włącznie z tym, co znane i z naszymi interpretacjami, szybko traci na znaczeniu, podczas gdy teraźniejszość i przyszłość, które jeszcze się nie wydarzyły, są tym, co naprawdę się liczy. Mity negatywne odwracają nas jednak od otwartości przyszłości, kusząc nas zamiast tego sztywnymi odpowiedziami.
Moim zdaniem, to nieuniknione, że dla przetrwania psychicznego zanurzamy się w mity negatywne, przez jakiś czas zaczynając wierzyć na przykład w teorie spiskowe czy uprzedzenia. W podobny sposób polegamy na zaprzeczeniu w chwilach wielkiej straty (…)”
Zdjęcie pochodzi ze strony III Sympozjum Bionowskiego PTPa