przytulpsyche

15/04/2026

Moc wdzięczności i małych kroków

Małe nawyki = duża zmiana
Często szukamy wielkich przełomów… a zmiana zaczyna się od małych rzeczy.
Badania z zakresu psychologii zdrowia pokazują, że to właśnie codzienne mikronawyki (sen, ruch, nawodnienie, oddech) mają największy wpływ na nasze samopoczucie i poziom energii.
To nie brak wiedzy jest problemem.
Problemem jest brak regularności.

Nie musisz robić wszystkiego.

❓ Co dziś wybierasz jako swój „mały krok”?



____________________________________________
📃
Lally, P., van Jaarsveld, C. H., Potts, H. W., Wardle, J. (2010). How are habits formed. European Journal of Social Psychology, 40(6), 998–1009.

01/04/2026

Kwiecień – Miesiąc Świadomości Autyzmu

Kwiecień to czas, w którym szczególnie zwracamy uwagę na spektrum autyzmu. Świadomość to coś więcej niż wiedza – to sposób, w jaki patrzymy na drugiego człowieka.

🧠 Autyzm to nie choroba. To inny sposób odbierania świata.
Dla niektórych to większa wrażliwość na dźwięki, dla innych trudność w relacjach społecznych, a dla jeszcze innych – niezwykła zdolność skupienia.

Coraz częściej mówi się o neuroróżnorodności – czyli o tym, że różnice w funkcjonowaniu mózgu są naturalną częścią ludzkiej populacji, a nie czymś, co trzeba „naprawić”.

Świadomość to pierwszy krok, ale za nią powinno iść coś więcej:
✔️ akceptacja,
✔️ zrozumienie,
✔️ dostosowanie środowiska.

Bo pytanie nie brzmi: „co jest nie tak?”
👉 tylko: „czego ta osoba potrzebuje, żeby czuć się dobrze?”

Małe rzeczy mają znaczenie:
– cierpliwość w komunikacji,
– brak oceniania,
– otwartość na różnice.

W tym miesiącu zatrzymaj się na chwilę i pomyśl:
Czy potrafię zrobić przestrzeń na czyjąś różnorodność?



____________________________________________
📃
American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders.

Lord, C., Elsabbagh, M., Baird, G., Veenstra-VanderWeele, J. (2018). Autism spectrum disorder. The Lancet, 392(10146), 508–520.

Singer, J. (2017). Neurodiversity: The birth of an idea.

31/03/2026

30/03/2026

Dlaczego odkładamy rzeczy na później?
„Zrobię to jutro” – brzmi znajomo?
Prokrastynacja rzadko ma coś wspólnego z lenistwem. Najczęściej jest próbą uniknięcia trudnych emocji: lęku przed porażką, perfekcjonizmu czy przeciążenia.
Kiedy odkładamy zadanie, chwilowo czujemy ulgę – ale później pojawia się stres i poczucie winy. To błędne koło.

👉 Spróbuj dziś: zamiast „muszę to zrobić”, powiedz „zrobię pierwszy mały krok”.

Pytanie do Ciebie: co najczęściej odkładasz – i dlaczego?



____________________________________________
📃
Sirois, F. M., Pychyl, T. A. (2013). Procrastination and the priority of short-term mood regulation. European Psychologist, 18(1), 1–9.

22/03/2026

Na zakończenie Tygodnia mózgu - kilka powielanych mitów o 🧠 z wyjaśnieniem.

21/03/2026

🌸 21 marca – wyjątkowy dzień! 🌸
Dziś świętujemy nie tylko pierwszy dzień wiosny, ale także Światowy Dzień Zespołu Downa.

📅 Data nie jest przypadkowa – 21.03 symbolizuje trisomię 21. chromosomu, czyli obecność dodatkowej kopii chromosomu 21, która powoduje zespół Downa.

🧬 Z naukowego punktu widzenia zespół Downa to naturalna zmienność genetyczna. Osoby z tym zespołem mają dodatkowy materiał genetyczny, który wpływa na rozwój, ale nie definiuje ich możliwości ani wartości jako ludzi. Badania pokazują, że dzięki odpowiedniemu wsparciu edukacyjnemu, medycznemu i społecznemu mogą prowadzić aktywne, satysfakcjonujące życie.

🌱 A pierwszy dzień wiosny? To symbol odnowy, wzrostu i nowych początków – dokładnie tak jak rozwój każdego człowieka, który przebiega w swoim własnym tempie.

Współczesna nauka podkreśla znaczenie wczesnej interwencji (np. terapii logopedycznej czy fizjoterapii), które wspierają rozwój poznawczy i motoryczny dzieci z zespołem Downa. Coraz więcej badań wskazuje także na ogromną rolę akceptacji społecznej w jakości życia tych osób (ale nie tylko - dotyczy to każdej osoby).

💛 Dziś warto przypomnieć: akceptacja i wsparcie są bardzo ważne, a dla osób zmagających się z wszelkimi trudnościami - szczególnie.



____________________________________________
📃
Antonarakis, S. E. i in. (2020). Down syndrome. Nature Reviews Disease Primers, 6(1), 9. https://doi.org/10.1038/s41572-019-0143-7

Bull, M. J. (2020). Down syndrome. The New England Journal of Medicine, 382(24), 2344–2352. https://doi.org/10.1056/NEJMra1706537

World Health Organization. (2023). Down syndrome. https://www.who.int

Roizen, N. J., Patterson, D. (2003). Down’s syndrome. The Lancet, 361(9365), 1281–1289. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(03)12987-X

21/03/2026

20/03/2026

🧠


____________________________________________
📃
Erickson, K. I. i in. (2011). Exercise training increases size of hippocampus and improves memory. Proceedings of the National Academy of Sciences, 108(7), 3017–3022.

McEwen, B. S. (2017). Neurobiological effects of stress. Neuron, 96(1), 38–55.
Raichle, M. E. (2015). The brain’s default mode network. Annual Review of Neuroscience, 38, 433–447.

Ophir, E., Nass, C., Wagner, A. D. (2009). Cognitive control in media multitaskers. Proceedings of the National Academy of Sciences, 106(37), 15583–15587.

Diekelmann, S., Born, J. (2010). The memory function of sleep. Nature Reviews Neuroscience, 11, 114–126.

Cacioppo, J. T., Cacioppo, S. (2014). Social relationships and health. American Psychologist, 69(8), 836–845.

20/03/2026

To zjawisko nazywa się neuroplastycznością.
Oznacza to, że mózg może:
• tworzyć nowe połączenia neuronalne,
• reorganizować swoje sieci,
• uczyć się nowych rzeczy nawet w dorosłości.
Każde doświadczenie – nauka, rozmowa, emocja – zostawia w mózgu ślad biologiczny.

____________________________________________
📃
Doidge, N. (2007). The brain that changes itself. Viking.

Kolb, B., Whishaw, I. Q. (1998). Brain plasticity and behavior. Annual Review of Psychology, 49, 43–64.

19/03/2026

Mózg rozwija się najintensywniej aż do ok. 25 roku życia.

Najdłużej rozwija się kora przedczołowa, która odpowiada za:
• podejmowanie decyzji,
• kontrolę impulsów,
• planowanie.

Dlatego intensywne emocje i impulsywność w okresie dojrzewania mają neurobiologiczne podstawy.

____________________________________________
📃
Casey, B. J., Jones, R. M., Hare, T. A. (2008). The adolescent brain. Annals of the New York Academy of Sciences, 1124, 111–126.

Steinberg, L. (2014). Age of opportunity. Houghton Mifflin Harcourt.

16/03/2026

🧠 Mózg nie odpoczywa… nawet kiedy nic nie robisz
Kiedy wydaje się, że „nic nie robimy”, mózg wcale nie jest wyłączony.
W tym czasie aktywna jest tzw. sieć stanu spoczynkowego (default mode network).

To właśnie wtedy mózg:
• porządkuje wspomnienia,
• integruje doświadczenia,
• przetwarza emocje.

Badania pokazują, że momenty „nicnierobienia” są ważne dla kreatywności i regulacji emocji.
Dlatego czasem najlepszą rzeczą dla mózgu jest…
chwila przerwy.

____________________________________________
📃
Raichle, M. E. (2015). The brain’s default mode network. Annual Review of Neuroscience, 38, 433–447.

Immordino-Yang, M. H., Christodoulou, J. A., Singh, V. (2012). Rest is not idleness. Perspectives on Psychological Science, 7(4), 352–364.

13/03/2026

W terapii dzieci bardzo często mówi się o pracy z dzieckiem.
Ale prawda jest taka, że jedną z najważniejszych osób w procesie terapeutycznym jest… rodzic.
Badania z zakresu psychologii rozwojowej i terapii dzieci pokazują, że im młodsze dziecko, tym większą rolę w skuteczności terapii odgrywa zaangażowanie opiekunów. To właśnie rodzice są dla dziecka najważniejszym środowiskiem uczenia się emocji, relacji i sposobów radzenia sobie z trudnościami.
Gabinet terapeutyczny to często tylko jedna godzina w tygodniu.
Codzienne życie dziecka – rozmowy, reakcje, bliskość i sposób reagowania na emocje – dzieje się jednak przede wszystkim w domu.
Dlatego w pracy terapeutycznej tak ważna jest współpraca z rodzicami:
rozmowy, psychoedukacja, wspólne szukanie rozwiązań i zmiana drobnych rzeczy w codziennym funkcjonowaniu.
Bo kiedy zmienia się otoczenie dziecka, zmiana ma szansę naprawdę się utrwalić.
A terapia staje się nie tylko spotkaniem w gabinecie –
ale procesem, który dzieje się także między spotkaniami.