10/09/2025
Waa Maxay Sifeynta Dhiigga (Dialysis)?
★Sifeynta dhiigga, oo afka qalaad lagu yiraahdo dialysis, waa hab daaweyn ah oo lagaga saaro dhiigga sunta, milixda iyo dheecaannada xad-dhaafka ah marka kelyuhu aysan awoodin inay qabtaan shaqadooda. Kelyaha caafimaadka qaba waxay si joogto ah u shaandheeyaan dhiigga, laakiin marka ay shaqada gabbaan, qashinka halista ah ayaa ku ururi kara jirka. Sifeynta dhiiggu waxay u shaqeysaa sidii kelyo macmal ah si loo ilaaliyo dheelitirka jirka.
Habkan daaweynta ah ma bogsiinayo cudurka kelyaha, laakiin wuxuu caawiyaa in qofku uu ku noolaado nolol caadi ah isagoo ka hortagaya in sunta ay ku korto dhiigga.
>Goorma Ayaa Loo Baahdaa Sifeynta Dhiigga?
●Dhakhaatiirtu waxay kugula talinayaan in la bilaabo sifeynta dhiigga marka kelyuhu ay lumiyaan inta badan awooddooda shaqo, taasoo badanaa dhacda marka ay gaaraan heerka ugu dambeeya ee cudurka kelyaha ee raaga (end-stage renal disease). Waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa xaaladaha degdegga ah ee kelyuhu si lama filaan ah u istaagaan (acute kidney injury).
●Noocyada Sifeynta Dhiigga
Waxaa jira laba nooc oo waaweyn oo ah sifeynta dhiigga.
1: Hemodialysis (Sifeynta Dhiigga ee Mashiinka): Kani waa nooca ugu badan ee sifeynta. Waxaa lagu sameeyaa iyadoo dhiigga bukaanka la mariyo mashiin shaandheyn ah oo loo yaqaan dialyzer. Mashiinku wuxuu ka saaraa qashinka iyo dheecaanka dheeraadka ah, ka dibna dhiiggii la sifeeyay ayaa dib loogu celiyaa jirka bukaanka. Caadi ahaan, bukaanleyda waxay aadaan isbitaal ama xarun caafimaad oo gaar ah saddex jeer toddobaadkii, waxaana qalliinku qaataa dhowr saacadood.
2: Peritoneal Dialysis (Sifeynta Dhiigga ee Caloosha): Noocan, xuubka caloosha (peritoneum) ayaa loo isticmaalaa sidii shaandho dabiici ah. Dheecaan gaar ah oo la yiraahdo dialysate ayaa la geliyaa caloosha iyadoo la isticmaalayo tuubo yar. Dheecaankani wuxuu soo nuugaa qashinka iyo dheecaanka xad-dhaafka ah ee dhiigga, ka dibna waa laga soo saaraa jirka. Habkan waxaa lagu samayn karaa guriga, xitaa inta uu qofku hurdo, taasoo siinaysa bukaan-socodka xorriyad dheeraad ah.
● Sidee u Shaqeysaa Sifeynta Dhiiggu?
>Habka shaqo ee sifeynta dhiiggu wuxuu ku saleysan yahay mabda'a kala-shaandheynta. Dhiigga bukaanka waxaa la keenaa dhinac ka mid ah xuub khafiif ah (semipermeable membrane), halka dhinaca kalena la mariyo dheecaanka sifeynta. Maaddaama uu qashinku ku badan yahay dhiigga, wuxuu si dabiici ah ugu gudbayaa dheecaanka sifeynta. Sidoo kale, dheecaanka xad-dhaafka ah ee dhiigga ku jira ayaa lagu saaraa cadaadis. Ugu dambeyntii, dhiig nadiif ah ayaa ku soo haraya.
GUNAANAD
[Sifeynta dhiiggu waa daaweyn muhiim u ah dadka qaba kelyo-gabka. In kasta oo ay tahay hab nolol-beddel ah, haddana waxay u suurtagelisaa malaayiin qof oo adduunka ah inay sii wataan noloshooda inkastoo ay kelyahoodu shaqeynayn. Nooca sifeynta ee ku habboon qofka waxaa go'aamiya dhakhtar ku takhasusay cudurrada kelyaha, iyadoo la eegayo xaaladda caafimaad ee bukaanka iyo qaab nololeedkiisa]
