Dr fadma Abdi

02/06/2025

#@ Dabiiciga Ah Looga Yareeyo Xanuunka Caadada”

Xanuunka caadada waa dhibaato ay la kulmaan haween badan, laakiin mar walba dawo uma baahnid. Talooyinkan dabiiciga ah ayaa kaa caawin kara:

---

🔸 1. Biyo Kulul Isticmaal

Ku qabo caloosha hoose biyo kulul ama biyo kululeeye. Waxay dejisaa murqaha oo waxay yareysaa xanuunka.

🔸 2. Shaah Dabiici Ah Cab

Shaaha ginger-ka, liin-dhanaanta ama cambe-caddeyda waxay dejin karaan xanuunka iyo bararka.

🔸 3. Jimicsi Fudud Samee

Socod ama foorarsiga fudud waxay kordhiyaan wareegga dhiigga waxayna yareeyaan xanuunka.

🔸 4. Cuntooyinka Bararka Joojiya Cun

Cuntooyinka sida khudradda cagaaran, mooska, kaluunka salmon-ka, lowska, iyo turmeric-ga waxay yareeyaan bararka. Ka fogow cunto dufan leh iyo sokor badan.

🔸 5. Cab Biyo Badan

Biyaha waxay yareeyaan bararka waxayna caawiyaan in muruqyadaadu deggaan.

🔸 6. Cabitaan Saliid Dabiici ah Ku Duug Caloosha

31/05/2025

13/05/2025

Cuntada Ay Tahay Inaad Ka Fogaato Inta Lagu Jiro Caadada

Caadadu waa xilli jidhka haweeneydu isbedbedelayo. Dhiig baxa, hormoonnada isbedelaya, xanuunka caloosha, iyo daalka waxay saameeyaan dareenka iyo caafimaadka guud. Cuntada aad cunto xilligan waxay door weyn ku leedahay sida aad u dareemayso. Waxaa jira cuntooyin ka sii dari kara xaaladda, markaa waxaa muhiim ah inaad ogaato waxa laga fogaado.

1. Cuntooyinka Saliidda iyo Dufanka Badan

– Saliidda shiilan iyo cuntooyinka dufan badan (sida suugada shiilan, digaaga shiilan, iyo burger-ka) waxay keeni karaan barar iyo calool xanuun.
– Waxay sidoo kale keeni karaan caajis iyo culays dheeraad ah oo jidhka saaran.

2. Sonkorta Badan

– Sonkorta badan waxay keentaa isbeddel degdeg ah oo ku yimaada heerka sonkorta dhiigga, taasoo sababi karta murugo, xanaaq, iyo daal badan.
– Macmacaanka la warshadeeyey sida keega, buskudka, iyo cabitaanada fudud (soft drinks) waa in laga fogaadaa.

3. Kafeega Badan (Kafeen)

– Kafeega badan wuxuu kicin karaa murqaha minka, wuxuuna keeni karaa xanuun dheeraad ah oo caadada ah.
– Waxa kale oo uu sababi karaa hurdo la'aan iyo niyad jab.

4. Cuntooyinka Milixda Badan

– Milix badan waxay keentaa in jidhku biyo kaydiyo, taasoo keenta barar iyo dareen culus.
– Chips, suugada macmacaanka leh, iyo cuntada diyaarka ah waxay ka mid yihiin kuwa milixda badan leh.

5. Cuntooyinka Hawo Galiya Caloosha (Gas Producing Foods)

– Cuntooyinka sida digirta, kaabajka, iyo broccoli waxay keeni karaan calool buuran iyo matag.
– Waxaa fiican in la yareeyo inta lagu jiro caadada, gaar ahaan haddii aad dareento calool barar.

10/05/2025

“5 Khalad Oo Dumarku Sameeyaan Inta Lagu Jiro Caadada”

Qoraalkani wuxuu dadka dumarka ah u iftiiminayaa khaladaadka caafimaad ee ay si aan ula kac ahayn u sameeyaan marka ay ku jiraan caadada (dhiigga xilliga bil kasta yimaada). Ujeedada maqaalku waa in la wacyi geliyo dumarka si ay u daryeelaan jirkooda si caafimaad leh marka ay caadada ku jiraan.

1. Isticmaalka cadar ama saabuun gudaha xubinta taranka

Qaar baa isticmaala cadar gudaha si aysan ur u yeelan, laakiin tani waa khalad weyn.

Xubinta taranka dumarka waxay leedahay nidaam is-nadiifin u gaar ah.

Cadar iyo saabuun xoog leh waxay dhaawacaan dheelitirka bakteeriyada caafimaadka leh, taasoo keeni karta infekshan, cun-cun, iyo dareere aan caadi ahayn.

2. Ismaydhis xad dhaaf ah ama biyo aad u kulul

Dumarka qaar waxay isdhaqdaan marar badan ama si xoogleh, waxayna isticmaalaan biyo kulul.

Tani waxay keeni kartaa maqaarka in uu gubo ama dhaawacmo, sidoo kale waxay carqaladayn kartaa dheelitirka gudaha.

Ismaydhista saxda ah waa mid dibadda ah, oo leh biyo qabow ama diirran, mar 1–2 jeer maalintii.

3. Inaan la beddelin marada caadada wakhtigeeda

Haddii marada (pad-ka) lagu dhaganaado in muddo ah (in ka badan 6 saac), waxay keeni kartaa:

Ur xun

Bakteeriyo

Cuncun iyo finan maqaarka ah

Xitaa haddii dhiiggu yaryahay, marada waa in si joogto ah loo beddelaa.

4. Dhaqdhaqaaq la’aan

Dumar badan ayaa fadhiista maalmo badan marka ay caadadu ku jirto.

Laakiin dhaqdhaqaaq fudud sida socod ama jimicsi sahlan wuxuu caawiyaa:

In xanuunka caloosha yaraado

In dhiiggu si fiican u socdo

In maanka iyo maskaxduba yara nastaan

5. Cunto khaldan (sonkor, saliid badan, kafeega badan)

Cuntooyinka qaar waxay kordhiyaan bararka iyo xanuunka caadada.

Kafeega badan wuxuu sababi karaa xanaaq iyo hurdo la’aan.

Cuntooyinka saliidda badan ama aadka u macaan waxay sii kordhin karaan xanuunka caadada.

28/05/2022

Pelvic inflammatory disease (PID)
Waa infection kudhaca xubnah taranka haweenka waxa keyno bacteria taas kufaafta saxaha (vaginal) haweeynka iyo makanka iyo tubooyinka ugxaan sidayasha bada wuxuu kugudbaa cudurkan galmada
Calamadah cudurkan waa
Muxug xanuun
Dhabar xanuun
Qoyan saxaha ah oo ur leh
Xanuun ay darento xilig sariirta
Kadiida oo ku gubta
Waxad kalo isku arki kartaa qandho jir xanuun
Waxaa sababo
Bacteria loyaqaano gonorrhoea ama chlamydia infection
Xanuunka hadad iska daweyn wuxu kuu keyni kara
Dhalma la,an
Wareega oo waqti kasto kuxanuuna
Tuboyinka ugxaan sidayasha oo xirmo ama infection qaado
Hadaba xanuunkan hadad isku argto nala soxariir si aan kagala talino

27/05/2022

Asc page waxan uga hadlidoona waxkasto oo kusaabsan cafimaadka haweenka uurka kahor iyo uurka kadib waxan kusiin doona talooyin cafimaad xanuunka kahor waxa fiican kahortag inaa sameyso
hooyo latasho dhaqtarka