31/05/2026
สรุปบทความ: Diagnosing ALS: the Gold Coast criteria and the role of EMG โดย Prof. Martin R. Turner, UK MND Clinical Studies Group (Pract Neurol 2022) -- https://doi.org/10.1136/practneurol-2021-003256
ทำไมต้องมี Gold Coast Criteria?
เกณฑ์วินิจฉัย ALS แบบเดิม ได้แก่
- El Escorial (1990)
- Airlie House (1998)
- Awaji (2006)
ถูกออกแบบมาเพื่อการคัดเลือกผู้ป่วยเข้าวิจัยเป็นหลัก แต่ในทางปฏิบัติมีปัญหาหลายอย่าง เช่น
- ซับซ้อน
- แบ่งผู้ป่วยเป็น "possible", "probable", "definite" ALS
- ทำให้ผู้ป่วยเข้าใจว่าหมอยังไม่มั่นใจในการวินิจฉัย ทั้งที่จริงอาจมั่นใจแล้ว
- ผู้ป่วยจำนวนมากเสียชีวิตโดยไม่เคยถูกจัดเป็น "definite ALS"
- ผู้ป่วยบางรายถูกตัดสิทธิ์จาก clinical trial เพียงเพราะมี UMN sign ไม่ครบตามเกณฑ์
ดังนั้นจึงมีการพัฒนา "Gold Coast Criteria (2019)" เพื่อให้การวินิจฉัยง่ายขึ้นและสะท้อนการดูแลผู้ป่วยจริงมากขึ้น
แนวคิดสำคัญของ Gold Coast Criteria
- มีแค่ ใช่ หรือ ไม่ใช่ ALS
- ไม่เน้นการแบ่งระดับ possible/probable/definite อีกต่อไป
ต้องมี 3 องค์ประกอบ
1. Progressive motor impairment
มีอาการอ่อนแรงที่ค่อย ๆ แย่ลง และก่อนหน้านั้นการทำงานของระบบการเคลื่อนไหวปกติ
2. มี UMN และ LMN dysfunction อย่างน้อย 1 body region
หรือ LMN dysfunction ≥ 2 body regions
3. ตรวจแล้วไม่พบโรคอื่นที่อธิบายอาการได้ดีกว่า
Gold Coast Criteria นิยาม LMN dysfunction อย่างไร?
LMN involvement สามารถยืนยันได้จาก
Clinical examination
- Muscle weakness
- Muscle wasting
หรือ
EMG ต้องมีทั้ง
Chronic neurogenic change เช่น
- Large motor unit potentials
- Increased duration
- Increased amplitude
- Polyphasia
และ
Active denervation เช่น
- Fibrillation/Positive sharp waves
- Fasciculation
EMG มีประโยชน์มาก เพราะสามารถตรวจพบ "subclinical LMN involvement" ที่ยังตรวจร่างกายไม่พบได้
แต่อย่างไรก็ตาม EMG ไม่ใช่ Gold Standard
ข้อจำกัดสำคัญคือ
- ไม่ไว 100%
- ขึ้นกับความชำนาญของผู้ตรวจ
- อาจให้ผลลบปลอมได้ โดยเฉพาะ UMN-predominant และ Bulbar-onset ALS
ซึ่งบางราย ไม่มี tongue EMG abnormality หรือ limb EMG abnormality ในระยะแรก แม้ว่าจะเป็น ALS จริงก็ตาม
ผู้เขียนเตือนว่า
- การพึ่ง EMG มากเกินไป อาจทำให้การวินิจฉัย ALS ล่าช้า โดยเฉพาะในผู้ป่วย bulbar-onset ALS ที่ EMG อาจยังปกติ
ผลเสียคือ
- การวางแผนดูแลล่าช้า
- การใส่ gastrostomy ช้าลง
- การเริ่มยา riluzole ช้าลง
- พลาดโอกาสเข้าร่วม clinical trial
อนาคตของการวินิจฉัย ALS
Gold Coast Criteria เปิดทางให้ใช้ biomarkers ใหม่ ๆ ร่วมกับการวินิจฉัย เช่น
- Blood neurofilament
- Diffusion tensor imaging (DTI)
- Transcranial magnetic stimulation (TMS)
- Muscle ultrasound สำหรับตรวจ fasciculation
และในอนาคตอาจมี biomarker ที่ตรวจ TDP-43 ได้โดยตรง
Take-home message
✅ Gold Coast Criteria ทำให้การวินิจฉัย ALS ง่ายขึ้น
✅ ยกเลิกแนวคิด possible/probable/definite ALS
✅ ALS เป็นการวินิจฉัยทางคลินิกเป็นหลัก
✅ EMG เป็นเพียง "adjunctive test" ไม่ใช่ตัวตัดสินการวินิจฉัยทั้งหมด
✅ EMG ปกติ ไม่ได้ตัด ALS ออก โดยเฉพาะใน UMN-predominant และ bulbar-onset ALS
✅ ควรมองผู้ป่วยแบบ "ใช่ ALS หรือ ไม่ใช่ ALS" มากกว่าพยายามจัดเข้าหมวดหมู่ต่าง ๆ
ปล1. ภาพนำมาจาก von Quednow E, Husain N, Łajczak P, Linha Secco G, Koppanatham A. Diagnostic accuracy of the Gold Coast Criteria for amyotrophic lateral sclerosis: a systematic review and meta-analysis. Clin Neurophysiol. 2025;179:2111005. doi:10.1016/j.clinph.2025.2111005
ปล2. Admin's opinoin - การเปลี่ยน Diagnostic criteria มาเป็น Gold Coast จะเพิ่มความไว แต่ต้องแลกด้วยความจำเพาะที่น้อยลง ซึ่งงานวิจัยของประเทศจีน https://doi.org/10.1186/s40035-021-00253-2 ก็ support ความเห็นนี้
