BPK9 International Hospital- Cambodia

27/12/2025

#បូសអន្ទង់៖ កុំធ្វេសប្រហែស! ផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរដល់អាយុជីវិត និង វិធីតែមួយគត់ដែលព្យាបាលជំងឺបូសអន្ទុងជា។
ជំងឺបូសអន្ទង់ ជាជំងឺមួយកើតឡើងលើរន្ធបាត ក្រៅពីជំងឺឫសដូងបាត បូសអន្ទង់ស៊ីចាក់រូងកកើតជាខ្ទុះ អាចជាអាប់សែ ហើយអាចកើតឡើងម្តងហើយម្តងទៀត។
ជំងឺបូសអន្ទង់បណ្ដាលមកពីការស្ទះរន្ធនៃក្រពេញបញ្ចេញទឹករម្អិលនៅតំបន់រន្ធគូទ ដែលបង្កឲ្យមានខ្ទុះស៊ីចាក់រូងចេញមកខាងក្រៅ មិនមែនមកពីការរួមភេទតាមរន្ធគូទ ការលាងគូទមិនបានស្អាតនោះទេ នេះបើតាមការបញ្ជាក់លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឯកទេសផ្នែកជំងឺក្រពះ ពោះវៀន ថ្លើម និងរន្ធបាត ។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបានបន្តថា វិធីព្យាបាលបូសអន្ទង់ដែលមានប្រសិទ្ធភាពមានតែមួយមុខគត់ គឺការព្យាបាលដោយវះកាត់ ឯការព្យាបាលដោយប្រើថ្នាំអង់ទីប៊ីយូទិក ឬថ្នាំផ្សះ គ្រាន់តែបានជួយសម្រួលបញ្ហាអាប់សែ ឬបញ្ហាហូរខ្ទុះក្នុងរយៈពេលខ្លីតែប៉ុណ្ណោះ។
ងាកទៅការព្យាបាលដោយឱសថបុរាណ ឬការធ្វើវិធីផ្សេងៗក្រៅពីវះកាត់ដើម្បីព្យាបាលបូសអន្ទង់ ដូចជាត្រាំទឹកថ្នាំ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតថា ក៏មិនអាចព្យាបាលបូសអន្ទង់ឲ្យជាបានដែរ។
កើតបូសអន្ទង់អាចធ្វើឲ្យស្លាប់ទេ? ចម្លើយអាស្រ័យទៅលើលក្ខខណ្ឌសុខភាព និងវ័យរបស់អ្នកជំងឺ បើសិនជាបូសអន្ទង់កើតលើមនុស្សពេញវ័យ មានសុខភាពល្អមិនស្លាប់នោះទេ ប៉ុន្តែបើកើតមនុស្សដែលមានជំងឺប្រចាំកាយ ដូចជាទឹកនោមផ្អែម មហារីក រលាកសន្លាក់រ៉ាំរ៉ៃ អាចមានហានិភ័យខ្ពស់៕
បូសអន្ទង់៖ កុំធ្វេសប្រហែស! ផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរដល់អាយុជីវិត
បូសអន្ទង់ មិនមែនជាបញ្ហាតូចតាចដែលអ្នកអាចមើលរំលងបានឡើយ! ការពន្យារពេលព្យាបាល ឬការលេបថ្នាំអូសបន្លាយតែឯង ដោយមិនបានវះកាត់បង្ហូរខ្ទុះចេញ និងកាត់ផ្ដាច់ប្រភពដើម អាចនាំឱ្យមានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងររហូតដល់ គ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិត។
៣ ផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរនៃបូសអន្ទង់ដែលមិនបានព្យាបាលត្រឹមត្រូវ ។
១. ហានិភ័យឆ្លងមេរោគក្នុងឈាម និងការស្លាប់ ។
ប្រសិនបើបូសបន្តហើមឈឺ ហើយមិនបានវះបង្ហូរខ្ទុះចេញទាន់ពេល វានឹងរាលដាលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ការរាលដាលនេះអាចបង្កឱ្យមានស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់បំផុតដែលហៅថា Gangrène de Fournier (ការស្លោកពេញតំបន់បាត) និងបណ្តាលឱ្យ ឆ្លងមេរោគចូលក្នុងឈាម (Septicémie) ដែលអាចនាំទៅដល់ការស្លាប់បាន។
ហានិភ័យខ្ពស់ចំពោះ: អ្នកដែលមានប្រព័ន្ធការពាររាងកាយខ្សោយ ដូចជា មនុស្សចាស់ជរា និង អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជាដើម។
២. ការលាប់ឡើងវិញជាច្រើនសា
បូសអន្ទង់មានលក្ខណៈពិសេសត្រង់ថា វាតែងតែមាន ផ្លូវរូង និង ប្រភពដើម ស្ថិតនៅខាងក្នុងរន្ធបាត។ ប្រសិនបើគ្រូពេទ្យមិនបានធ្វើការវះកាត់ដើម្បី កាត់ផ្ដាច់ផ្លូវរូង និងប្រភពដើម នេះទេ បូសអន្ទង់នឹង លាប់ឡើងវិញចុះឡើង មិនចេះចប់។
៣. បញ្ហារំខានរ៉ាំរ៉ៃ
ទោះមិនទាន់ឈានដល់ដំណាក់កាលធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយ បូសអន្ទង់ដែលមិនបានព្យាបាល នាំឱ្យមានការឈឺចាប់ ការរមាស់ និងការ ហូរខ្ទុះជាប្រចាំ ដែលបង្កភាពរំខានយ៉ាងខ្លាំងដល់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និងប៉ះពាល់ដល់គុណភាពជីវិតរបស់អ្នក។
ប្រសិនបើលោកអ្នកសង្ស័យថាមានបញ្ហា ឬមានរោគសញ្ញានៃបូសអន្ទង់ដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ ប្រញាប់ទៅពិគ្រោះជាមួយក្រុមគ្រូពេទ្យឯកទេស ដើម្បីទទួលបាននូវរោគវិនិច្ឆ័យច្បាស់លាស់ និងវិធីសាស្ត្រព្យាបាលដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ទាន់ពេលវេលា៕

24/12/2025

#នេះជារឿងសំខាន់ចំនួនប្រាំដែលត្រូវដឹងអំពីជំងឺរើមនិងវ៉ាក់សាំងជំងឺរើម កាត់បន្ថយហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរដល់អាយុជីវិត៖
1. បង្កឡើងដោយមេរោគ Varicella-Zoster Virus (VZV)៖ ជំងឺរើមគឺជាការឆ្លងមេរោគដែលបង្កឡើងដោយវីរុសដូចគ្នាដែលបណ្តាលឱ្យកើតជំងឺអុតស្វាយ ឬហៅថា Varicella-Zoster Virus។
2. រោគសញ្ញា៖ រោគសញ្ញាទូទៅបំផុតនៃជំងឺរើមគឺជាកន្ទួលឈឺចាប់ដែលជាធម្មតាលេចឡើងជាពងបែកតែមួយនៅផ្នែកម្ខាងនៃរាងកាយ ដែលជារឿយៗរុំជុំវិញដងខ្លួន។ រោគសញ្ញាផ្សេងទៀតអាចរួមមាន រមាស់ ញាក់ ក្តៅខ្លួន និងឈឺក្បាល។
3. កត្តាហានិភ័យ៖ អ្នកដែលមានជំងឺអុតស្វាយអាចកើតជំងឺរើម ប៉ុន្តែវាច្រើនកើតមានចំពោះមនុស្សចាស់ និងបុគ្គលដែលមានប្រព័ន្ធការពាររាងកាយចុះខ្សោយ។ ភាពតានតឹង ការប្រើថ្នាំមួយចំនួន និងស្ថានភាពសុខភាពមូលដ្ឋានក៏អាចបង្កើនហានិភ័យផងដែរ។
4. ការចម្លងរោគ៖ ខណៈពេលដែលជំងឺរើមខ្លួនឯងមិនអាចឆ្លងពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សបាន មេរោគអាចឆ្លងតាមរយៈការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ជាមួយសារធាតុរាវចេញពីពងបែករបស់អ្នកដែលមានជំងឺរើមសកម្ម។ នេះអាចនាំឱ្យមានការវិវត្តនៃជំងឺអុតស្វាយចំពោះបុគ្គលដែលមិនធ្លាប់មានជំងឺនេះ។
5. ការការពារ និងការព្យាបាល៖ ការចាក់វ៉ាក់សាំង គឺជាមធ្យោបាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងការការពារជំងឺរើម។ មានវ៉ាក់សាំងចំនួនពីរគឺ Zostavax និង Shingrix ។ ឱសថប្រឆាំងមេរោគអាចជួយបន្ថយរយៈពេល និងភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺរើម ប្រសិនបើបានប្រើនៅដំណាក់កាលដំបូងនៃជំងឺ។ យុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងការឈឺចាប់ ដូចជាថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ដោយគ្មានវេជ្ជបញ្ជា និងថ្នាំលាប ក៏អាចជួយបន្ថយភាពមិនស្រួលផងដែរ។
តើវ៉ាក់សាំងជំងឺរើមគឺជាអ្វី?
វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺរើមមិនរស់ Recombinant Subunit Zoster Vaccine (RZV) ប្រើប្រូតេអ៊ីនមេរោគជាក់លាក់មួយហៅថា glycoprotein E. ស័ក្តិសមសម្រាប់អ្នកដែលមានប្រព័ន្ធការពារខ្សោយ ឬចុះខ្សោយ ព្រោះមិនមានមេរោគរស់ទេ វាមានប្រសិទ្ធភាពការពារជំងឺរើមបានរហូតដល់ 97.2% ចំពោះមនុស្សដែលមានអាយុចាប់ពី 50 ឆ្នាំឡើងទៅ និង 91.3% ចំពោះមនុស្សដែលមានអាយុចាប់ពី 70 ឆ្នាំឡើងទៅ វាក៏អាចការពារការឈឺចាប់ក្នុងផងដែរ។ សរសៃប្រសាទ (PHN) គឺ 91.2% និង 88.2% ចំពោះមនុស្សដែលមានអាយុចាប់ពី 50 ឆ្នាំឡើងទៅ និងមនុស្សដែលមានអាយុចាប់ពី 70 ឆ្នាំឡើងទៅ។
តើ​ត្រូវ​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​ជំងឺ​រើម​ប៉ុន្មាន?
វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺរើម Recombinant Subunit Zoster Vaccine (RZV) ត្រូវការការចាក់ចំនួន 2 ចូលទៅក្នុងសាច់ដុំដៃខាងលើ។
មនុស្សដែលមានអាយុចាប់ពី 50 ឆ្នាំឡើងទៅគួរតែចាក់ថ្នាំរបស់ពួកគេពី 2 ទៅ 6 ខែ។
មនុស្សដែលមានអាយុលើសពី 18 ឆ្នាំដែលមានប្រព័ន្ធការពារខ្សោយ លេបថ្នាំស្តេរ៉ូអ៊ីត ឬអ្នកជំងឺមហារីកដែលទទួលការព្យាបាលដោយគីមី ការ​ចាក់​ថ្នាំ​ត្រូវ​ប្រើ​ចន្លោះ​ពី ១ ទៅ ២ ខែ។
តើអ្នកណាគួរចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺរើម?
មនុស្សពេញវ័យដែលមានអាយុចាប់ពី 50 ឆ្នាំឡើងទៅ
មនុស្សដែលមានអាយុចាប់ពី 18 ឆ្នាំឡើងទៅ និងមានហានិភ័យនៃប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ ឬមានភាពស៊ាំទាប។
ផលរំខានពីថ្នាំបង្ការជំងឺរើម
រមាស់ ឈឺ ហើម ឡើងក្រហមនៅកន្លែងចាក់ថ្នាំ
ឈឺក្បាល ឈឺសាច់ដុំ ញាក់ ក្តៅខ្លួន
ឈឺពោះ, ចង្អោរ
ប្រសិនបើអ្នកមានកន្ទួលកហម និងហើមនៅលើមុខ និងករបស់អ្នក។ បេះដូងលោតញាប់ វិលមុខ ខ្សោយ ពិបាកដកដង្ហើម អ្នកគួរទៅជួបគ្រូពេទ្យជាបន្ទាន់។
តើវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺរើមមានអត្ថប្រយោជន៍អ្វីខ្លះ?
កាត់បន្ថយហានិភ័យ កាត់បន្ថយភាពធ្ងន់ធ្ងរ កាត់បន្ថយការឈឺចាប់ក្រោយពេលឆ្លងមេរោគ។
មិនចាំបាច់​ត្រូវ​ចាក់​ឈាម​សម្រាប់​ភាពស៊ាំ​មុន​នឹង​ទទួល​ថ្នាំ​បង្ការ​នោះទេ។
អាចត្រូវបានចាក់ជាមួយនឹងវ៉ាក់សាំងផ្សេងទៀតដូចជាវ៉ាក់សាំងជំងឺរលាកសួត។ វ៉ាក់សាំងផ្តាសាយ
* បច្ចុប្បន្ននេះ វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺរើមដែលបានតាមដានអស់រយៈពេល 10 ឆ្នាំ បានរកឃើញថាប្រសិទ្ធភាពនៅតែខ្ពស់រហូតដល់ 89% ហើយត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងផ្តល់ការការពារដល់ទៅ 20 ឆ្នាំ ដោយមិនមានការណែនាំទាក់ទងនឹងការចាក់ថ្នាំ Booster ។
ការដាក់កម្រិតលើការចាក់ថ្នាំបង្ការជំងឺរើម
កុំប្រើដោយមនុស្សដែលមានអាយុក្រោម 18 ឆ្នាំ។
កុំប្រើចំពោះស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ។ ស្ត្រីបំបៅដោះកូន
កុំប្រើដើម្បីការពារជំងឺអុតស្វាយ។
ប្រសិនបើអ្នកធ្លាប់កើតជំងឺរើម តើអ្នកគួរចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺរើមនៅពេលណា?
អ្នកដែលមានជំងឺរើមអាច អាចត្រលប់មកវិញម្តងទៀត ដូច្នេះ​គួរ​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​ក្រោយ​ពេល​ជាសះស្បើយ​ពី​ជំងឺ​យ៉ាងតិច ​៦ ​ខែ​។
តើជំងឺរើមឆ្លងទេ?
ជំងឺរើមអាចឆ្លងតាមរយៈទំនាក់ទំនង។ ដោយសារតែនៅក្នុងមុខរបួសដែលមានពងបែកច្បាស់លាស់ មេរោគនៅតែអាចរកឃើញដែលអាចឆ្លងទៅអ្នកដទៃ។

19/12/2025

#យល់ដឹងពីវ៉ាក់សាំងស្របតាមកម្មវិធីជាតិ។
ជាធម្មតា កុមារតែងនឹងទទួលបានការចាក់ថ្នាំបង្ការដែលធ្វើឡើងស្របទៅនឹងកម្មវិធីជាតិផ្ដល់ថ្នាំបង្ការដល់កុមារ ដោយក្នុងនោះ រួមមានវ៉ាក់សាំង៧មុខតំណាងដោយអក្សរកាត់ដូចជា BCG, HBV, OPV, DTP-Hib, PCV, MRនិង JE។ ប៉ុន្តែ តើលោកអ្នកដឹងទេថាវ៉ាក់សាំងទាំងនេះផលិតពីអ្វី? ហើយត្រូវប្រើប្រាស់យ៉ាងដូចម្ដេច? និងមានអត្ថប្រយោជន៍អ្វីខ្លះ?ដូចនេះ ដើម្បីយល់ដឹងកាន់តែស៊ីជម្រៅទៅលើប្រភេទវ៉ាក់សាំងនីមួយៗ សូមលោកអ្នកធ្វើការតាមដាននៅក្នុងអត្ថបទខាងក្រោមនេះ…
1. វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺរបេង (BCG Vaccine)
វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺរបេងដែលមានពាក្យកាត់ថា“BCG” ត្រូវបានឲ្យទៅទារកនៅថ្ងៃដំបូងបន្ទាប់ពីកើត ក្នុងគោលបំណងបង្ការការចម្លងនៃមេរោគMycobacterium tuberculosis (TB) ទៅលើទារកដែលទើបនឹងកើត។ វ៉ាក់សាំងនេះ មានផ្ទុកនូវបាក់តេរីដែលមានជីវិត តែមានភាពទន់ខ្សោយ (attenuated)ដែលចូលទៅភ្ញោចប្រព័ន្ធការពារឲ្យផលិតអង់ទីក័រ និងមិនបង្កទៅជាជំងឺទៅលើកុមារដែលមានសុខភាពល្អនោះទេ។ ប្រភេទបាក់តេរីដែលប្រើប្រាស់ក្នុងការផលិតវ៉ាក់សាំងនេះមានឈ្មោះថា Mycobacterium bovis ដែលជាប្រភេទបាក់តេរីបង្កជាជំងឺរបេងទៅលើតែសត្វប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះផលរំខាន គឺច្រើនឃើញមានជាការឡើងរឹង និងអាចមានពងទឹកនៅជុំវិញបរិ-វេណដែលចាក់ថ្នាំបង្ការ។
2. វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទB (HBV)
វ៉ាក់សាំងនេះត្រូវបានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ ដើម្បីការពារប្រឆាំងទៅនឹងវីរុសរលាកថ្លើមប្រភេទB ដែលជាមូលហេតុចម្បងនៃជំងឺរលាកថ្លើម និងអាចវិវឌ្ឍទៅជាជំងឺមហារីកឬជំងឺក្រិនថ្លើមជាដើម។ វ៉ាក់សាំងនេះមានផ្ទុកនូវប្រូតេអុីនមួយប្រភេទ ដែលស្ថិតនៅផ្ទៃខាងលើនៃវីរុសរលាកថ្លើមប្រភេទB ឬហៅថា“HBsAg” ដែលផលិតឡើងតាមវិធីសាស្រ្ដ Recombinant DNA Technology ដោយធ្វើការចាក់បញ្ចូលនូវDNAរបស់វីរុសចូលទៅក្នុងកោសិកាមេរោគដទៃទៀត ដែលការធ្វើបែបនេះនាំឲ្យវីរុសបាត់បង់នូវឥទ្ធិពលដែលអាចបង្កទៅជាជំងឺ។ យើងក៏អាចឃើញមានផលរំខានតិចតួច បន្ទាប់ពីកុមារចាក់វ៉ាក់សាំងនេះរួចដោយឃើញមានការឡើងក្រហម និងឈឺនូវត្រង់កន្លែងដែលចាក់ផងដែរ។
3. វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺគ្រុនស្វិតដៃជើង (OPV)
OPV គឺជាវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺគ្រុនស្វិតដៃជើងដែលមានទម្រង់ជាថ្នាំបន្តក់តាមមាត់ ហើយវាជាប្រភេទវ៉ាក់សាំងដែលមានផ្ទុកនូវមេរោគមានជីវិត (alive vaccine) តែពុំមានលទ្ធភាពបង្កជាជំងឺឡើយ។ វ៉ាក់សាំងនេះក៏ត្រូវបានហាមប្រាមមិនឲ្យប្រើប្រាស់ទៅលើអ្នកជំងឺដែលមានប្រព័ន្ធការពារចុះខ្សោយ ដោយត្រូវប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺគ្រុនស្វិតដៃជើងដែលមានទម្រង់ជាថ្នាំចាក់(IPV)ជំនួសវិញ ព្រោះថាវ៉ាក់សាំងដែលមានទម្រង់ ជាថ្នាំចាក់ត្រូវបានផលិតឡើងដោយមេរោគដែលត្រូវបានបង្អាក់សកម្មភាព (inactivated vaccine) រួចទៅហើយ។
4. វ៉ាក់សាំងDTP-Hib
DTP-Hib ជាប្រភេទវ៉ាក់សាំងដែលរួមបញ្ចូលគ្នា ដែលអក្សរកាត់ទាំងនោះសំដៅទៅលើ៖
• Diphtheria (ជំងឺខាន់ស្លាក់)
• Tetanus (ជំងឺតេតាណុស)
• Pertussis (ជំងឺក្អកមាន់)
• Hemophilus influenza B
វ៉ាក់សាំងទាំងបួនប្រភេទនេះត្រូវបានផលិតឡើងក្រោមវិធីសាស្រ្តតែមួយដោយធ្វើការដកយកនូវប្រូតេអុីន ឬសារជាតិពុល(Toxin)របស់បាក់តេរី រួចបង្អាក់សកម្មភាពរបស់វាដោយសារធាតុគីមី ដែលត្រូវបានគេហៅថា “Toxoid”។Toxoid អាចធ្វើឲ្យរាងកាយមនុស្សផលិតប្រព័ន្ធការពារប្រឆាំងនឹងមេរោគតែមិនអាចបង្កជាជំងឺនោះទេ ហើយជាទូទៅបន្ទាប់ពីចាក់វ៉ាក់សាំងនេះរួចក្មេងអាចមានអាការៈក្ដៅខ្លួនកម្រិតស្រាល ដែលវាមិនបង្កទៅជាគ្រោះថ្នាក់ទេ។
5. វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺរលាកសួត (PCV)
PCV គឺជាវ៉ាក់សាំងដែលផលិតឡើងដោយការសំយោគនៃស្ករ (Polysaccharides) ដែលបានមកពីផ្ទៃខាងលើនៃបាក់តេរី PneumoccocalPneumonia រួមជាមួយនឹងប្រូតេអុីន (nontoxic protein) ដែលបានមកពីបាក់តេរីដទៃទៀត ដើម្បីជម្រុញនូវការផលិតប្រព័ន្ធការពារប្រឆាំងទៅនឹងមេរោគ Pneumoccocus ដែលបង្កទៅជាជំងឺរលាកសួត។ យើងអាចឃើញមានផលរំខានដូចជា ការឡើងក្រហម ឈឺ ហើម ឬរមាស់តិចតួច រួចវានឹងបាត់ទៅវិញនៅ២ទៅ៣ថ្ងៃបន្ទាប់។
6. វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកញ្រ្ជឹល និងស្អូច (MR Vaccine)
MR ជាវ៉ាក់សាំងពីរដែលរួមបញ្ចូលគ្នាដោយប្រើប្រាស់ក្នុងការបង្ការជំងឺកញ្រ្ជឹល (Measles) និងជំងឺស្អូច (Rubella) ។ វាមានផ្ទុកនូវវីរុសស្អូច និងកញ្រ្ជឹលដែលមានភាពទន់ខ្សោយមិនអាចបង្កជាជំងឺបាន តែវាអាចចូលទៅភ្ញោចប្រព័ន្ធការពារមនុស្សឲ្យផលិតអង់ទីក័រ។ ដោយសារតែវ៉ាក់សាំងនេះជាប្រភេទវ៉ាក់សាំង ដែលមានផ្ទុកនូវវីរុសមានជីវិតដូច្នេះវាត្រូវបានហាមឃាត់ មិនឲ្យប្រើប្រាស់ទៅលើអ្នកជំងឺដែលមានប្រព័ន្ធការពារចុះខ្សោយនោះទេ។
7. វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺរលាកស្រោមខួរ (JE Vaccine)
វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺរលាកស្រោមខួរ JE ត្រូវបានណែនាំឲ្យប្រើប្រាស់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៣០មកម្ល៉េះ ដើម្បីប្រឆាំងការចម្លងនៃវីរុស Japanese encephalitis ដែលបង្កទៅជាជំងឺរលាកស្រោមខួរយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ វ៉ាក់សាំងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយមានផ្ទុកនូវវីរុសដែលមានជីវិត (alive vaccine) និងអនុញ្ញាតឲ្យប្រើប្រាស់ទៅលើក្មេងដែលមានអាយុយ៉ាងតិចពីរខែ។ វ៉ាក់សាំងនេះក៏ពុំមានភាពខុសគ្នាជាមួយនឹងវ៉ាក់សាំងផ្សេងទៀតដែរ ដោយវាអាចនឹងបង្កជាផលរំខានតិចតួចដូចជាក្ដៅខ្លួន ឈឺសាច់ដុំ ឬឈឺក្បាលជាដើម។ចំពោះការប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងទាំង៧មុខនេះ គឺត្រូវគោរពតាមប្រតិទិនកម្មវិធីជាតិសម្រាប់ផ្ដល់ថ្នាំបង្ការដល់កុមារដែលមាននៅក្នុងតារាងខាងក្រោមនេះ…។
នៅពេលអាយុកាន់តែច្រើនអង់ទីគ័រការពាររាងកាយអាចនឹងធ្លាក់ចុះ វ៉ាក់សាំងទើបជារឿងសំខាន់សម្រាប់មនុស្សចាស់និងមនុស្សចាស់ជរា ព្រោះវ៉ាក់សាំងអាចជួយកាត់បន្ធយនៃជំងឺដ៏ធ្ងន់ធ្ងូរបាន។
ការចាក់វ៉ាក់សាំងមិនមែនតែសម្រាប់កូនក្មេងប៉ុណ្ណោះទេ តែជាក្រោះការពារដ៏ល្អសម្រាប់មនុស្សគ្រប់វ័យទាំងអស់។
សូមកំភ្លេចមើលថែទាំខ្លួនឯងនិងមនុស្សដែលជាទីស្រឡាញ់ 💖
។🏥 ថ្ងៃនេះមន្ទីរពេទ្យអន្តរជាតិបាងប៉ៈកក៩ សូមចែករំលែកចំណេះដឹងទាក់ទងរឿង "ថ្នាំវ៉ាក់សាំងដែលគម្បីចាក់សម្រាប់មនុស្សចាស់និងមនុស្សចាស់ជរា "។
👨🏻 ផ្តល់ចំណេះដឹងដោយលោកសាស្ត្រាចារ្យបណ្ឌិត យុង ភូវរវណ្ណ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសវេជ្ជសាស្ត្រកុមារ ជំងឺថ្លើម ប្រព័ន្ធចំណីអាហារនិងជំងឺវៃរុស៕


.tips/km

12/12/2025

#បើ​ឃើញអាការៈ ១២ ប្រភេទនេះកើតលើដៃ អាចថាយើងកំពុង​មាន​បញ្ហាសុខភាពហើយ​
ប្រអប់​ដៃ ពិសេស​ទៅ​លើ​​​ក្រចក​ដៃ ដែលមាន​ការ​ប្រែ​ប្រួល​ប្លែក​ៗ ជា​សញ្ញា​មួយ​បង្ហាញ​ពី​​សុខភាព​ប្រចាំ​កាយ​របស់​មនុស្ស​​យើង​។ អ្នក​ជំនាញ​​សុខភាព​ជា​ច្រើន​ អាច​កត់​សម្គាល់​ និង​បាន​បង្ហាញ​​ពី​អាការៈ​ជំងឺ​របស់​មនុស្ស​​តាម​រយៈ​ទម្រង់​ដៃ​ ដូច​ខាង​ក្រោម​​នេះ​៖
១. ចុង​ម្រាម​ដៃពណ៌​ខៀវ​
ចុងម្រាម​ដៃ​ពណ៌ខៀវ​​ជា​សញ្ញា​បង្ហាញ​ថា ឈាម​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​យើង​ដើរ​មិន​សូវ​ល្អ ​សរសៃ​ឈាម​ងាយ​ប្រតិកម្ម​ និ​ងពី​​ការ​ប្រែ​ប្រួល​​​សីតណ្ហភាព​ក្នុង​ខ្លួន​​។ លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត Russell ផ្នែក​សុខភាព​ទូ​ទៅ បាន​​ឱ្យ​ដឹង​ថា ចុង​ម្រាម​ដៃខៀវ ក៏​ជា​​សញ្ញាណ​​នៃ​កង្វះ​អុកស៊ីសែន​ក្នុង​រាង​កាយ​ផង​ដែរ។
២. ឆ្នូត​ក្រចក​
ស្នាម​ឆូត​ត្រង់​ៗ ទទឹង​ឬ​បណ្តោយ​ក្រចក​ គឺ​ជា​សញ្ញា​បង្ហាញ​ថាយើង​​ទើប​បាន​ជា​សះ​ស្បើយ​ពី​ជំងឺ ដោយ​សារ​មូលហេតុ​ ក្រចក​ដៃ​យើង​​មិន​​ដុះ​​លូត​​​ឡើយ​នៅ​ពេល​យើង​កំពុង​ឈឺ​។
៣. ក្រចក​ដៃ​ស​ស្លេក​
ធម្មតា​​នៅ​ពេល​យើង​យក​ដៃ​ចុច​សង្កត់​លើ​ក្រចក​ដៃ វានឹង​​មាន​ពណ៌​ស និង​ប្រែ​ជា​ពណ៌​ផ្កា​ឈូក (ឈាម​រត់) វិញ​ពេលយើង​​​លែង​ដៃ​សង្កត់​។ តែ​បើ​មួយ​​សន្ទុះ វា​នៅ​តែ​ដដែល សភាព​បែប​នោះ គឺ​មាន​ន័យ​ថា ខ្វះ​កោសិកា​ឈាម​​ក្រហម ខ្វះ​ជាតិ​ដែក ឈាម​រត់​មិន​គ្រប់​គ្រាន់​ក្នុង​រាង​កាយ​ ធ្វើ​ឱ្យ​​​វិល​មុខ​ញឹក​ញាប់ អស់​កម្លាំង និង​មាន​បញ្ហា​បេះ​ដូង។
៤. ក្រចក​ដៃ​មាន​ឆ្នូត​ពណ៌​ខ្មៅ
ប្រសិន​​ជា​មាន​អាការៈ​បែប​នោះ យើង​​គួរ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជា​មួយ​គ្រូ​ពេទ្យ។ ករណី​មួយ​ចំនួន​អាចជា​ការ​ហើម​ជាំ ឬ​កោសិកា​ស្បែក​ងាប់​។
៥. ញ័រ​ដៃ (ញ័រ​សាច់)
អាការៈនេះ​បណ្តាល​មក​ពី​ការ​ញ៉ាំ​ជាតិ​កាហ្វេអ៊ីន​ច្រើន និង​ទាក់​ទង​នឹង​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ឱសថ​មួយ​ចំនួន​ផង​ដែរ ដូច​ជា​ថ្នាំ​ហឺត​ជា​ដើម។ អាការៈ​ញ័រ​ដៃ គឺ​​បញ្ជាក់​ថាយើង​​មាន​ជំងឺ​ ឬ​បញ្ហា​​មួយ​ចំនួន​ទាក់​ទង​និង​ខួរ​ក្បាល​។
៦. ហើម​ចុងម្រាម​ដៃ​
ម្រាម​ដៃ​ប្រែ​ជា​ហើម​មូល​នៅ​ខាង​ចុង ឬ​ដូច​ចង្កឹះ​វាយ​ស្គរ គឺ​បង្ហាញ​ពី​អាការៈ​ជំងឺទាក់​ទង​នឹង​សួត ឬ​បេះ​ដូង​ ដែល​បង្ក​ឱ្យ​មាន​កង្វះ​​អុកស៊ីសែន​នៅ​ក្នុង​ឈាម។ អាការៈ​បែប​នេះ យើង​​គួរ​ទៅ​ជួប​គ្រូ​ពេទ្យ​ដើម្បី​ពិភាក្សា​អំពី​ជំងឺ​។
៧. បាត​ដៃ​ក្រហម​ជាំ​
បាត​ដៃ​មាន​ពណ៌​​ឈាម​ក្រហម​ជាំបង្ហាញ​ថា មាន​បញ្ហា​ទាក់​ទឹង​នឹង​សួត រួម​ជា​មួយ​ថ្លើម​ផង​ដែរ ជា​ពិសេស​រោគ​រលាក​ថ្លើម អាច​បង្ក​ឱ្យ​សរសៃ​ឈាម​ត្រង់​ផ្នែក​ដៃ និង​ជើង​រីក​ប៉ោង​។
៨. ម្រាម​ដៃ​ហើម
ម្រាម​ដៃ​ហើម​ប៉ោង គឺ​បង្ហាញ​ថា​ យើង​បាន​​ញ៉ាំ​អាហារ​ជាតិ​ប្រៃ​ច្រើន វា​បង្ហាញ​ថា​យើង​​នឹង​អាច​មាន​បញ្ហា​សន្លាក់​ដៃ​ សន្លាក់​ជើង​ខ្លះ​ដែរ។
៩. បាត​ដៃ​ឧស្សាហ៍​បែក​ញើស​
ដំណើរ​ការ​នៃ​ការ​បែក​ញើស​ច្រើន ពិសេស​បាត​ដៃ គឺ​បង្ហាញ​​ជា​សញ្ញា​មួយ​ថា ក្រពេញ​ទី​រ៉ូអ៊ីត​ ធ្វើ​ការ​ហួស បង្ក​ឱ្យ​អាហារ​ដុត​រំលាយ​ក្នុង​ខ្លួន​ច្រើន និង​បង្ក​ជា​កម្តៅ​។
១០. ម្រាម​ដៃ​កោង
ដំណើរ​រួម​នៃ​សាច់​ដុំ​រួញ និង​សរសៃ​ពួរ​ទាញ​ធ្វើ​ឱ្យ​ម្រាម​ដៃ​រាង​កោង ប៉ុន្តែ​អាការៈ​មួយ​នៃ​ម្រាម​ដៃ​កោង អាច​បង្ហាញ​ថា យើង​​អាច​កើត​មាន​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម ឬ​មាន​ជាតិ​អាល់​កុល​​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​។
១១. ក្រញរ​ដៃ​ប៉ោង
ក្រញរ​ដៃ ហើម​ ពក​ៗ មិន​ស្មើ ពេល​យើង​​ក្តាប់​ដៃ ជា​អាការៈ​មួយ​ដែល​មាន​ជាតិ​កូលេស្តេរ៉ូល​​ច្រើន​ក្នុង​ខ្លួន។ កម្រិត​ជាតិ​កូលេស្តេរ៉ូល​​ច្រើន អាច​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ជំងឺ​បេះ​ដូង​។ ដូច​នេះ ករណី​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ គួរ​គប្បី​ទៅ​ជួប​គ្រូ​ពេទ្យ​ដើម្បី​ពិភាក្សា​យោបល់​បន្ថែម​។
១២​. ក្រចក​ដៃ​ពណ៌​ប្លែក​ៗ
ក្រចក​ដៃ​ពណ៌ លឿង​ ឬ​បៃ​តង​ បង្ហាញ​ពី​រោគ​សញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម ដោយ​សារ​តែ​មាន​បញ្ហា​ទាក់​ទង​នឹង​ប្រព័ន្ធ​ស៊ាំ​​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​៕

07/12/2025

#រដូវរងាដល់ហើយ មកដឹងពីរបៀបថែទាំសុខភាព កុំឲ្យឈឺ
ចូលដល់ខែកត្តិកធ្លាក់ខ្យល់ អាកាសធាតុចាប់ផ្ដើមចុះត្រជាក់បណ្ដើរៗហើយ ដូចនេះយើងមិនគួរព្រងើយកន្តើយចំពោះសុខភាពឡើយ។ ដើម្បីចៀសផុតពីជំងឺផ្សេងៗ ក្រសួងសុខាភិបាលបានចេញសេចក្ដីណែនាំដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ ជាពិសេសអ្នករស់នៅភូមិភាគឥសាន្ត មានដូចជាខេត្តព្រះវិហារ ស្ទឹងត្រែង រតនគិរី មណ្ឌលគិរី ត្រូវត្រៀមខ្លួនឲ្យបានខ្ពស់។
ប្រភេទជំងឺដែលជួបប្រទះច្រើនក្នុងពេលអាកាសធាតុត្រជាក់បែបនេះ មានដូចជា ផ្ដាសាយ អាលែកហ្សី ជំងឺផ្លូវដង្ហើម និងមេរោគផ្សិត ដែលធ្វើឲ្យយើងគ្រុនផ្ដាសាយ ហៀរសំបោរ រលាកបំពង់ក រលាកក្រពះពោះវៀន ហឺត ជំងឺភ្នែកក្រហម។ ដូចនេះគួរធ្វើរឿងទាំងនេះ ទើបពេលអាកាសធាតុប្រែប្រួលអាចចៀសផុតពីជំងឺបាន៖
១- ត្រូវស្លៀកពាក់ខោអាវក្រាស់ៗ រុំកនឹងកន្សែង ពាក់មួក និងស្រោមដៃ។
២- បើមានអាការៈពិបាកដកដង្ហើម គ្រុនក្ដៅ ឈឺបំពង់ក ឈឺសាច់ដុំ ត្រូវស្វែងរកការព្យាបាលតាមមណ្ឌលសុខភាព មន្ទីរពេទ្យ។
៣- មិនគួរធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយទាំងខ្លួនផ្ដាសាយ ឬអាការៈមិនស្រួលខ្លួនណាមួយទេ ហើយមិនត្រូវប្រើថ្នាំប្រភេទអង់ទីប៊ីយូទិក (ថ្នាំផ្សះ) ដោយគ្មានវេជ្ជបញ្ជាឡើយ។
៤- ពេលក្អក កណ្ដាស់ សូមយកក្រដាស់ កំណាត់ កន្សែង មិនត្រូវប្រើយកដៃខ្ទប់មាត់។
៥- មិនត្រូវនៅជិតអ្នកឈឺ ឬអ្នកក្អក កណ្ដាស់។
៦- លាងសម្អាតដៃឲ្យបានញឹកញាប់ជាមួយសាប៊ូ និងទឹកស្អាត ហើយមិនគួរយកដៃទៅប៉ះភ្នែក ច្រមុះ មាត់ ដោយមិនទាន់សម្អាត។
៧- ទារកមិនគួរគេងក្នុងបន្ទប់ត្រជាក់ ឬបើកម៉ាស៊ីនត្រជាក់។
៨- មនុស្សចាស់កម្ដៅក្នុងរាងកាយតិច ដូចនេះងាយនឹងប្រឈមមុខមានបញ្ហាផ្សេងៗ។
៩- កុមារ និងមនុស្សចាស់គួរស្លៀកពាក់ឲ្យបានច្រើនជាន់ ដើម្បីផ្ដល់កម្ដៅដល់រាងកាយ តែចៀសវាងខោអាវតឹងៗ ធ្វើឲ្យរំខានចរន្តឈាម។

04/12/2025

04/12/2025

#លោកវេជ្ជបណ្ឌិតផៈណៈធ្វើបទសម្ភាសន៍ជាមួយទូរទស្សន៍Gtv នៅប្រទេសបង់ក្លាដែស ។

27/11/2025

#មន្ទីរពេទ្យអន្តរជាតិបាងប៉ៈកក ៩ (បីភីខេ៩) ត្រូវទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រពីគណៈកម្មការចម្រុះអន្តរជាតិលើកទី ៨ Joint Commission International (JCI) Edition 8 Accreditation ជាលើកទី៥ ដោយផ្អែកទៅលើការវាយតម្លៃត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងរវាងថ្ងៃទី ១៨ និង ២១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៥ កន្លងមកនេះ ដោយពិន្ទុដែលមានគុណភាពល្អឥតខ្ចោះ ៩៩.២៣% ។ 📋
សមិទ្ធផលនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់មន្ទីរពេទ្យយើងក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍និងកែលម្អគុណភាពសម្រាប់ការព្យាបាលការថែទាំ និងសុវត្ថិភាពអ្នកជំងឺស្របតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិ ។ 🌐❤️
សូមសម្តែងនូវការអរគុណចំពោះក្រុមពហុជំនាញរបស់មន្ទីរពេទ្យយើងទាំងអស់គ្នាដែលសហការណ៍គ្នាដើម្បីឆ្ពោះទៅរកឧត្តមភាព៕🙏🏼🤝

21/11/2025

#អ្នកជំងឺដែលមានបញ្ហាចង្វាក់បេះដូងលោតមិនទៀងទាត់ឬចង្វាក់បេះដូងលោតខុសធម្មតាអាចនឹងមានការភ័យខ្លាចក្នុងការព្យាបាល ។ មានវិធីច្នៃប្រឌិតថ្មីដែលមានប្រសិទ្ធភាពនិងសុវត្ថិភាពក្នុងការព្យាបាលចង្វាក់បេះដូងលោតមិនទៀងទាត់ដោយមិនចាំបាច់លេបថ្នាំអស់មួយជីវិត ឬ ដោយមិនចាំបាច់វះកាត់ ។ វាត្រូវបានគេហៅថា “Radiofrequency Ablation” ឬ RFA ការបំផ្លាញដោយរលកវិទ្យុប្រេកង់ “Radiofrequency Ablation” ឬ (RFA )។
Radiofrequency ablation (RFA) គឺជាវិធីព្យាបាលជំងឺបេះដូងលោតខុសចង្វាក់ ឬចង្វាក់បេះដូងលោតមិនទៀងទាត់ ឬភាគច្រើនប្រើក្នុងករណីចង្វាក់បេះដូងលោតលឿន ។ មុនពេលទទួលការព្យាបាលដោយ Radiofrequency ablation (RFA) អ្នកជំងឺនឹងទទួលការប្រើថ្នាំសន្លប់ទូទៅដើម្បីធ្វើឱ្យអ្នកជំងឺគេងអំឡុងពេលធ្វើការព្យាបាល ។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការព្យាបាល រន្ធតូចមួយនឹងត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅលើភ្លៅរបស់អ្នកជំងឺហើយបន្ទាប់មកបំពង់ខ្យល់មួយឬច្រើននឹងត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងសរសៃឈាមវ៉ែនដែលចូលទៅក្នុងបេះដូង ។ ចុងបំពង់ខ្យល់នឹងបញ្ជូនថាមពល RF ដើម្បីបំផ្លាញកោសិកាខុសធម្មតានៅក្នុងតំបន់ដែលមានសញ្ញាអគ្គិសនីមិនប្រក្រតីដើម្បីព្យាបាលចង្វាក់បេះដូងលោតមិនទៀងទាត់។ ជាធម្មតាវិធីព្យាបាលទាំងមូលចំណាយពេលប្រហែល ១ – ២ ម៉ោង។
បន្ទាប់ពីការធ្វើ Radiofrequency ablation (RFA) អ្នកជំងឺត្រូវដេកនៅលើគ្រែហើយនឹងត្រូវប្តូរទៅបន្ទប់សង្កេតអាការៈដែលអ្នកឯកទេសអាចតាមដានចង្វាក់បេះដូងរបស់អ្នកជំងឺយ៉ាងហ្មត់ចត់ក្នុងរយៈពេលប្រហែល ២-៤ ម៉ោងហើយបន្ទាប់មកគ្រូពេទ្យនឹងកំណត់ថាតើអ្នកជំងឺនឹងអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញបាន។ ក្នុងរយៈពេល ៤៨ ម៉ោងដំបូងបន្ទាប់ពីការព្យាបាលដោយវិធី Radiofrequency ablation (RFA) អ្នកជំងឺអាចមានអារម្មណ៍ប្លែកបន្តិចព្រោះរាងកាយកំពុងសម្របខ្លួនទៅនឹងចង្វាក់បេះដូងថ្មីប៉ុន្តែវានឹងកាន់តែប្រសើរឡើងនិងកាន់តែល្អតាមលំដាប់តាមក្រោយ ៕

16/11/2025

#មន្ទីរពេទ្យបីភីខេ៩មានកញ្ចប់វះកាត់សម្រកទម្ងន់បាទ

05/11/2025

#កែវភ្នែកជារឿងសំខាន់សម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូបដែលមិនអាចមើលលំលងបាន