02/04/2026
#2เมษายน2569 #วันตระหนักรู้ออทิสติกโลก
5 เทคนิค ปรับพฤติกรรมช่วยเด็กออทิสติก
โรคออทิสติก (Autistic Spectrum Disorder) หรือ ออทิสซึม (Autism) เกิดจากความผิดปกติของสมองด้านโครงสร้าง หน้าที่ การทำงาน และสารเคมีในสมอง ส่งผลให้เด็กมีความผิดปกติทางพัฒนาการของสมองล่าช้าในหลายด้าน ได้แก่ ด้านสังคม ด้านภาษา และด้านพฤติกรรม โดยมักแสดงอาการให้เห็นก่อนอายุ 3 ขวบ
1. #ด้านสังคม เด็กอยู่ในโลกของตัวเองมาก สนใจสิ่งแวดล้อมน้อย เรียกไม่หัน ไม่สบตา ไม่สนใจใคร โต้ตอบไม่เป็น เล่นไม่เหมาะสม จินตนาการไม่เป็น
2. #ด้านการสื่อสาร ไม่พูดหรือพูดไม่รู้เรื่อง พูดเป็นภาษาแปลกๆ ชอบพูดทวนคำหรือประโยคที่คุณพ่อคุณแม่พูดไป
3. #ด้านพฤติกรรม สนใจบางอย่างแบบหมกมุ่นเกินความพอดี เช่น ชอบดูโลโก้สินค้า สะสมขวด ดูรูปภาพเดิมซ้ำๆ จ้องมองพัดลมหมุนได้นาน สะบัดแผ่นซีดีไปมาเพื่อดูแสงเงา ทำอะไรซ้ำๆ เป็นแบบแผน ไม่ยืดหยุ่น กินอาหารเมนูซ้ำเดิมไม่ยอมเปลี่ยน ใส่เสื้อตัวเดิมหรือสีเดิมตลอด ถ้ากิจวัตรที่เคยทำเปลี่ยนไปจากเดิม จะอารมณ์เสีย หงุดหงิด โวยวายได้
สำหรับด้านพฤติกรรม คุณพ่อคุณแม่หรือผู้ดูแลสามารถช่วยเหลือเด็กได้ด้วยการปรับพฤติกรรม โดยฝึกเพิ่มพฤติกรรมที่เหมาะสมและลดพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม ด้วยวิธีการต่อไปนี้
1. #การจับทำและจับให้หยุด
• การจับมือทำ มักทำเพื่อให้เด็กทำกิจกรรมได้ง่ายขึ้น เช่น จับมือเด็กจับช้อนกินข้าว จับมือเขียนหนังสือ
• การจับให้หยุด มักทำในพฤติกรรมที่คุณพ่อคุณแม่ไม่ต้องการ เช่น จับมือเมื่อเด็กตีคนอื่น จับมือไม่ให้เล่นมีด
2. #การให้รางวัล
เพื่อให้เด็กทำพฤติกรรมที่เราต้องการมากขึ้น ให้ของที่เด็กชอบ ไม่ว่าจะเป็นขนม การตบมือ การกอดจูบ หรือเป็นการเล่นที่เด็กชอบ ควรให้หลังจากที่เด็กทำพฤติกรรมแล้ว แต่ระวังเด็กจะติดเงื่อนไขในการได้รับรางวัล และมองว่ารางวัลเป็นสิ่งเคยชิน คุณพ่อคุณแม่จึงควรสลับให้รางวัล จากสิ่งของเป็นคำชมหรือท่าทีชื่นชม เช่น บรรยากาศหรือสถานการณ์เดียวกัน แต่เปลี่ยนเป็นตบมือ ยกนิ้วให้ พร้อมแสดงท่าทางตื่นเต้นไปกับเด็ก
3. #การไม่สนใจ
คือ การไม่สนใจในพฤติกรรมที่เด็กทำ โดยพฤติกรรมนี้ต้องไม่เป็นอันตรายต่อตัวเด็กเองและผู้อื่นด้วย พฤติกรรมที่ควรเพิกเฉย เช่น ร้องไห้ อาละวาด อยากได้สิ่งของที่ตนเองต้องการ
4. #การเบี่ยงเบนความสนใจ
ใช้เทคนิคนี้เมื่อคุณพ่อคุณแม่ต้องการให้เด็กหยุดพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม เช่น เด็กเล่นปลั๊กไฟ ให้คุณพ่อคุณแม่หาสิ่งเร้าที่น่าสนใจกว่ามาให้เด็กเล่น และต้องทำให้สิ่งเร้าใหม่น่าสนใจกว่าสิ่งเร้าเดิม
5. #เริ่มทีละน้อยไปช้าๆ
เนื่องจากเด็กออทิสติกแต่ละคน มักมีปัญหาในการปรับตัวต่อสิ่งใหม่ๆ มีปัญหาติดกับสิ่งเดิม ดังนั้น การปรับพฤติกรรมเป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลาและต้องอาศัยความอดทน เช่น ลูกมีปัญหาไม่กินผัก อาละวาดเวลาไม่ได้ของเล่น เล่นมือ และมีปัญหาตื่นเร็ว ถ้าต้องการแก้ไขพฤติกรรมลูก ควรเริ่มจากปัญหาง่ายๆ ก่อน เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งละน้อยๆ อาจเริ่มจากปัญหาไม่กินผัก โดยตั้งเงื่อนไขว่า ถ้าลองกินผักที่แม่ตักให้ 1 ชิ้น จะได้กินขนมที่ชอบหลังกินข้าวหมด ถ้าเด็กทำได้ค่อยๆ เพิ่มปริมาณตามความเหมาะสม
ทั้งนี้ การดูว่าเด็กเป็นออทิสติกหรือไม่ ถ้าอาการมาก อาการรุนแรง จะดูออกได้ไม่ยาก แต่ถ้าอาการน้อยจะดูยากมาก ต้องอาศัยความเห็นผู้เชี่ยวชาญ เช่น จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น และแม้ในปัจจุบันยังไม่มีหนทางรักษาให้หายได้ แต่ด้วยความรู้ทางการแพทย์ที่ล้ำหน้า การตรวจพบได้เร็วสามารถช่วยกระตุ้นพัฒนาการอย่างทันท่วงที ช่วยให้เด็กๆ สามารถดูแลช่วยเหลือตัวเองได้ และเป็นส่วนหนึ่งของสังคมอย่างมีคุณภาพและมีความสุข
