09/12/2025
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาหารปั่นผสม Blenderized Tube Feeding
ไขข้อข้องใจอาหารปั่น
Blenderized Tube Feeding (BTF) สิ่งที่ควรทราบ และคำถามที่พบบ่อย
🚩 Blenderized Tube Feeding (BTF) คืออะไร
▶️ อาหารที่มีลักษณะเป็นน้ำ ที่ใช้วัตถุดิบจากอาหาร 5 หมู่ มาทำให้สุกและปั่นผสมกัน ในรูปแบบอาหารทางสายผ่านเข้าสู่ร่างกายทางสายให้อาหาร (มาตรฐานโรงพยาบาล อาหารปลอดภัย (Food Safety Hospital), กระทรวงสาธารณสุข ประเทศไทย 2561)
▶️ Blenderized tube feeding (BTF): food and liquid pureed enough to be given via an enteral access device
ประเภทของ BTF มี 2 ประเภทหลัก
1️⃣ Prepared BTF หรือ อาหารชนิดปั่นผสมด้วยเครื่องปั่นเอง
เตรียมการปรุงประกอบอาหารในครัวเอง ไม่ว่าจะที่บ้านหรือที่โรงพยาบาล หรือศูนย์ดูแลฯ เป็นอาหารทางสายที่ใช้วัตถุดิบมาจากอาหาร 5 หมู่ มาทำให้สุกและปั่นผสมกันให้สัดส่วนที่กำหนดได้พลังงานและสารอาหารตามแผนการรักษาของผู้ป่วยแต่ละราย
2️⃣ Commercial BTF หรือ อาหารชนิดสำเร็จรูป
เป็นอาหารทางสายชนิดสำเร็จรูป (และ/หรือ กึ่งสำเร็จรูป) มีหลายสูตรให้เลือกใช้ เพื่อให้เหมาะสมกับภาวะของผู้ป่วย ส่วนใหญ่ผลิตมาจากวัตถุดิบธรรมชาติ ผ่านกระบวนการให้ความร้อน ฆ่าเชื้อ ขึ้นรูป และบรรจุเป็นผลิตภัณฑ์ภายใต้มาตรฐานการควบคุมคุณภาพของโรงงานอาหาร
▪️ลักษณะของอาหารมีทั้งที่เป็นน้ำ (Fluid) สามารถเปิดกระป๋องหรือขวดบรรจุภัณฑ์ ก็สามารถใช้งานได้เลย
▪️ลักษณะเป็นผง (Powder) เป็นเนื้อเข้มข้น (Concentrate) ผสมน้ำตามอัตราส่วนที่กำหนดและใช้งานได้เลย
▪️ลักษณะเป็นชนิดสำเร็จรูปพร้อมใช้งานทันที (Close system) ไม่มีการเปิดบรรจุภัณฑ์ เพียงต่อเข้ากับสายให้อาหารเท่านั้น
คำถามที่มักพบได้บ่อย
Q❓: ระยะเวลาแขวน (Hanging time) อาหารปั่นผสม ไว้ข้างนอกได้นานแค่ไหน
✅ A: แนะนำให้แขวน ไม่เกิน 2 ชั่วโมง ที่อุณหภูมิต่ำกว่า 25 องศาเซลเซียส และหากอากาศข้างนอกร้อนมาก (อุณหภูมิเกินกว่า 32 องศาเซลเซียส) แนะนำให้แขวน ไม่เกิน 1 ชั่วโมง
Q❓: อาหารที่ปั่นแล้วสามารถเก็บเข้าตู้เย็นได้หรือไม่
✅A: หลายครั้งพบว่ามีการเตรียมอาหารปั่นผสมแต่ละครั้งในปริมาณมาก
สามารถเก็บเข้าตู้เย็นช่องแช่เย็นได้ อุณหภูมิไม่ควรเกิน 5 องศาเซลเซียส ไม่ควรเก็บในช่องประตูตู้เย็น เนื่องจากเสี่ยงต่ออุณหภูมิที่ไม่คงที่ และควรเก็บในภาชนะปิดสนิท และนำมาใช้ภายใน 24 ชั่วโมง (และไม่ควรเก็บเกิน 3 วัน)
นอกจากนี้ สามารถเก็บเข้าช่องแช่แข็ง ณ อุณหภูมิที่ ต่ำกว่า -18 องศาเซลเซียส ได้เพื่อการถนอมอาหารระยะยาวได้ ช่องแช่แข็งที่แนะนำหากเป็นตู้แช่แข็งเดี่ยว ๆ จะทำอุณหภูมิการเก็บรักษาได้คงที่ หากเป็นช่องแช่แข็งในตู้เย็น ควรเลี่ยงการเปิดตู้แช่แข็งบ่อย ๆ เนื่องจากทำให้อุณหภูมิไม่คงที่ระหว่างวันที่มีการเปิด-ปิด อาจส่งผลต่ออายุการเก็บของอาหารได้ โดยปกติแล้วอายุการเก็บในช่องแช่แข็งไม่เกิน 90 วัน อย่างไรก็ตาม งานวิจัยหลายงานพบว่าอาจมีการเปลี่ยนแปลงของสี กลิ่น เนื้อสัมผัส และสารอาหารบางอย่าง ตามระยะเวลาในการเก็บรักษาได้
Q❓: อุ่นอาหารที่ผ่านการแช่เย็น แช่แข็งอย่างไรดี
✅A: แนะนำให้อุ่นอาหารผ่านการแช่น้ำร้อน หรือ น้ำอุ่น เพื่อทำให้อาหารละลายและอุ่นขึ้น และไม่ควรทำละลาย ณ อุณหภูมิห้อง (25 องศาเซลเซียส) นานเกิน 1-2 ชั่วโมง ไม่ควรอุ่นอาหารด้วยวิธีที่โดยความร้อนโดยตรง เช่น ต้มใหม่ หรือ เตาไมโครเวฟ เนื่องจากจะทำให้เนื้อสัมผัสของอาหารมีการเปลี่ยนแปลงไปมาก เช่น ข้นหนืดขึ้น ไหม้ แข็ง จับตัวเป็นก้อนได้ เป็นต้น
Q❓: หากใช้อาหารปั่นผสมที่อุ่นแล้วไม่หมด สามารถนำกลับมาแช่แข็ง แช่เย็นใหม่ได้หรือไม่
✅A: ไม่แนะนำให้แช่ช่องแข็งซ้ำ หรือเก็บเข้าตู้เย็น หากผ่านการอุ่นแล้ว และ/หรือ หากทิ้งไว้ข้างนอกนานเกิน 2 ชั่วโมง หรือ 1 ชั่วโมง หากอากาศข้างนอกร้อนมากๆ (เกินกว่า 32 องศาเซลเซียส)
✴️ อุณหภูมิที่ทำให้เชื้อจุลินทรีย์ส่วนใหญ่เจริญเติบโตได้ดี คือ ระหว่างช่วง 5-60 องศาเซลเซียส ควรระมัดระวังเป็นพิเศษ! ‼️
บทความโดยผศ. ดร. วรัญญา เตชะสุขถาวร นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
จัดทำโดยอนุกรรมการสื่อสารองค์กรสมาคมผู้ให้อาหารทางหลอดเลือดดำและทางเดินอาหารแห่งประเทศไทย
#อาหารปั่น #อาหารทางสาย #เก็บ #อุ่น #คำถาม
#แพทย์โภชนาการ #พยาบาลโภชนบำบัด #นักกำหนดอาหาร #นักโภชนาการ
Epp, Lisa, et al. "Blenderized tube feedings: Practice recommendations from the American Society for Parenteral and Enteral Nutrition." Nutrition in Clinical Practice 38.6 (2023): 1190-1219.
Epp, Lisa, et al. "Use of blenderized tube feeding in adult and pediatric home enteral nutrition patients." Nutrition in Clinical Practice 32.2 (2017): 201-205.
Epp, Lisa, et al. "Blenderized tube feedings: Practice recommendations from the American Society for Parenteral and Enteral Nutrition." Nutrition in Clinical Practice 38.6 (2023): 1190-1219.
Hron, Bridget, and Rachel Rosen. "Viscosity of commercial food-based formulas and home-prepared blenderized feeds." Journal of pediatric gastroenterology and nutrition 70.6 (2020): e124-e128.
Mezzomo, Thais Regina, et al. "Nutritional composition and cost of home-prepared enteral tube feeding." Clinical nutrition ESPEN 42 (2021): 393-399.
Ojo, Omorogieva, et al. "An evaluation of the nutritional value and physical properties of blenderised enteral nutrition formula: a systematic review and meta-analysis." Nutrients 12.6 (2020): 1840.
Walia, Cassandra, et al. "The registered dietitian nutritionist's guide to homemade tube feeding." Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics 117.1 (2017): 11-16.
