Psychoทูเดย์

06/01/2026

🎯ของที่ระลึกสร้างแรงบันดาลใจ..กับวัยถดถอยของแม่(วัยชรา)

🏠บ้านและครอบครัวหล่อหลอมบุคคล.
เมื่อการรอคอยสิ้นสุดแล้ว..
💫ความภาคภูมิใจก็มารวมไว้แบบนี้.🌹
#แม่วัยชรา
#เรื่องเล่าของแม่
#จิตวิทยาครอบครัว
#จิตวิทยาประจำวัน

05/01/2026

เรื่องนี้ต้องขยาย

แบงก์ชาติเปิดลงทะเบียนวันนี้ "ปิดหนี้ไว ไปต่อได้" ช่วยลูกหนี้ NPLs ปิดหนี้เสีย เคลียร์ประวัติ แก้หนี้ไม่เกิน 100,000 บาท/ราย

#แบงก์ชาติ #ธนาคารแห่งประเทศไทย #ธปท #ปิดหนี้ไวไปต่อได้ #แก้หนี้เสีย #เคลียร์ประวัติหนี้ #แก้หนี้รายย่อย

31/12/2025

สรุปเหล้าทำให้โรคซึมเศร้าดีขึ้น หรือแย่ลง?
**(ใครขี้เกียจอ่าน เลื่อนลงไปสุด อ่านสรุปก่อน)*

ถ้าเอาไปคุยกับเพื่อนประเด็นนี้อาจจะเสียงแตก
เพราะบางคนช่วงกินดีขึ้น บางคนแย่ลง

แต่โจทย์นี้ต่างออกไปคือ แล้วถ้าเป็นคนที่
เป็นซึมเศร้าแล้วล่ะคะ ผลจะเป็นยังไง?

_____________

เอาผลของสุราต่อสมองโดยทั่วไปก่อน

สุราทุกชนิดมีสารสำคัญชื่อ ethanol
ออกฤทธิ์กดสมอง โดยทำให้สารสื่อ GABA
ออกฤทธิ์ดีขึ้น (GABA modulation) ซึ่งสารสื่อตัวนี้
ทำหน้าที่ยับยั้งการทำงานเซลล์ประสาท

และยังมีผลรบกวนสารสื่อประสาทหลายตัว
เช่น Glutamate, serotonin, dopamine

รวมถึงใน ethanol เผาผลาญแล้วได้
Acetaldehyde กับสารอนุมูลอิสระ
ซึ่งกระตุ้นการอักเสบได้ ตาม dose ของสุรา

เอาล่ะคราวนี้มาผลกัน

_____________

1️⃣ คนปกติไปดื่มสุรา
ในระดับที่เกินเกณฑ์ (> 1-2 standard drink)

ผล: ขณะดื่ม ฤทธิ์กดสมองจะ
✅กด prefrontal cortex: การควบคุมอารมณ์ลดลง
อารมณ์สวิงไปมามากขึ้น
✅กด Hippocampus: ดึงความจำมาใช้แย่ลง
แต่ดึงอารมณ์ลบๆ มาได้ดีกว่า
✅ เพิ่ม amygdala: เพราะหลุดจากการควบคุมของ
prefrontal cortex

ดังนั้นในคนที่มี chronic stress, เจอเรื่องแย่ๆ มาแล้ว
ช่วงขณะดื่มจนเมา มีแนวโน้มที่จะแย่ลง แต่อาจจำไม่ได้
แต่ก็มีหลายคนที่ดื่มแล้วช่วงแรกคลายกังวลได้เล็กน้อย

⏰ แต่ผลระยะยาว
ข้อมูลทางสถิติดูน่าจะแย่ค่ะ

คนที่ติดสุรา เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคซึมเศร้า
ประมาณ 2-3 เท่าเลย โดยผลนี้เด่นในหญิงมากกว่า

ซึ่งคนที่มีความเสี่ยงซึมเศร้าอยู่แล้ว เช่น
มีพันธุกรรม, เจอชีวิตร้ายๆ ในวัยเด็ก, เครียดเรื้อรัง
จะเสี่ยงมากขึ้น

_________________

2️⃣ คนซึมเศร้าไปดื่มสุรา
ในระดับที่เกินเกณฑ์ (> 1-2 standard drink)

ผลขณะดื่ม จะคล้ายข้อ 1 คือ
amygdala หลุดจากการควบคุมได้มากขึ้น

มีสิทธิ์สูงมากที่จะดีขึ้นแค่ช่วงแรก
แต่พอเมาแล้วดิ่งมากขึ้น
คนที่มีความเสี่ยงทำร้ายตัวเองอยู่แล้ว อาจหนักขึ้น

แถมด้วยความที่มียับยั้ง hippocampus
บางทีจำอะไรไม่ได้ชัดด้วย ขณะเมา

🧠 ส่วนการดื่มในระดับที่ไม่เกินเกณฑ์
(< 1 standard drink)

ผลยังไม่ชัดเจน ว่าส่งขนาดไหน
เพราะมันมีทั้งฤทธิ์กดประสาท
ซึ่งอาจเป็นผลดี (กดความกังวล)
หรือผลเสียก็ได้ (กดการยับยั้งชั่งใจ)

__________________

3️⃣ คนซึมเศร้าที่ติดสุรา
ค่อยๆ หยุดดื่ม = อาการดีขึ้น

งานวิจัยหลายฉบับพูดตรงกันว่า
ให้ซึมเศร้าเลิกสุราได้ 3-4 สัปดาห์
อาการเศร้าดีขึ้นมาก ตอบสนองต่อยาดีขึ้น

ซึ่งตรงไปตรงมาคือ
Prefrontal cortex หลุดจากการกดมา
ดังนั้นยับยั้งอารมณ์เชิงลบได้มากขึ้น

⚠️ แต่ระวัง! ช่วงหยุดเฉียบพลันแบบหักดิบเลย

สมองจะไวต่อการกระตุ้นมาก
เพราะสมองที่โดนกดมาตลอด มันจะพยายาม
เพิ่มการตอบสนองต่อสารสื่อกระตุ้น (glutamate)

พอเลิกแบบหักดิบปุ๊บ
ความวิตกกังวลจะทะยานขึ้นทันที
ขุดเรื่องลบขึ้นมา คิดวนเวียนเอาออกจากหัวไม่ได้

อาการเหมือนคนถอนเหล้าทันทีแหละค่ะ
(Alcohol withdrawal) แต่ในซึมเศร้าจะโหดขึ้น

ดังนั้นใครดื่มเป็นประจำ ค่อยๆ ลด

_________________

4️⃣ คนปกติดื่มเล็กน้อยเป็นประจำ
(< 1 standard drink)

อันนี้ผลวิจัยยังขัดไปมา
มีบางงานวิจัย (ช่วงหลังๆ)
ให้ผลเป็น U-curve

คือดื่มเล็กน้อย ลดความเสี่ยงซึมเศร้า

อาจจะเพราะฤทธิ์กดสมองนิดๆ ช่วยทำให้
ลดวิตกกังวล ลดการจมการเศร้า
และอาจจะเพิ่มผลเชิงสังคมในบางราย

ต้องรอข้อมูลกันต่อไป

_______________

สรุป

✅ คนปกติดื่มเกินเกณฑ์ประจำ เพิ่มความเสี่ยงซึมเศร้า
✅ คนปกติดื่มไม่ถึงเกณฑ์ประจำ ‘อาจ’ลดความเสี่ยง
✅ คนซึมเศร้าดื่มสุรา อาการแย่ลง
✅ คนซึมเศร้าติดสุราแล้วค่อยๆ เลิก อาการเศร้าดีขึ้นมาก
⚠️ คนซึมเศร้า (และคนปกติด้วย) เลิกแบบหักดิบ = นรก

ทั้งหมดยังไม่นับผลทางอ้อมอื่นๆ นะคะ
เช่น เมาแล้วเอาตัวเองไปเสี่ยงในบางสถานการณ์


ขอให้มีความสุขกับวันปีใหม่นะคะ
คิดเสมอ ก่อนเอาอะไรเข้าปากค่ะ

29/12/2025

วันที่ผมจะ
“ฟุ่มเฟือยได้”
ต้องเป็นวันที่
“ผมชนะแล้ว”
ถ้ายังไม่ชนะ
“ผมไม่กล้าทำ”

เสี่ยยักษ์ วิชัย วชิรพงศ์
(นักลงทุนหุ้นชื่อดังประเทศไทย)

29/12/2025

29/12/2025

จริงค่ะ พ่อแม่ต้องโตกว่าลูก
ทั้งใจและกาย แถมด้วยความอดทน🤑🤡😋

ต้องยืนยันในคำว่ารักให้ได้แบบไม่มีข้อแลกเปลี่ยน ไม่มีเงื่อนไข👌

แล้วผลลัพธ์จะออกมาดีเสมอ👍

จากฉันผู้ซึ่งเป็นพ่อแม่มา34ปีและกำลังเป็นต่อๆๆไป✌✌

หัวอกพ่อใจสลาย! "บอย ภิษณุ" โพสต์ระบายความรู้สึกผ่านสตอรี่ไอจี หลังลูกสาวบอกไม่อยากมาหา

ลั่น "ใจสลายเหมือนกันนะ เมื่อลูกบอกไม่อยากมาหาปาป๊า ไม่อยากมาบ้านปาป๊า

ไม่รู้ลูกคิดอะไรอยู่ หรือพอเราไม่ได้เจอกันหลายๆ วัน ลูกคิดว่าเราไปไหน ไม่รักแล้วหรือยังไง พอได้ยินอึ้งเลย"

29/12/2025

ความจำในโรคซึมเศร้าพังค่อนข้างหนัก
เพราะพังทั้งความจำระยะสั้น (Working memory)
และการสร้างความจำระยะยาว

นึกมาใช้ก็ยาก
และถ้าเจอผู้ป่วยที่จำอะไรไม่ได้เลย
แม้กระทั่งสิ่งสำคัญ
ขอให้เข้าใจว่า
เขาพยายามนึกแล้วจริง ๆ ค่ะ


สมองส่วนสำคัญที่เกี่ยวข้องคือ Hippocampus
สมองเล็ก ๆ รูปร่างคล้ายหนอน
ถ้ามองตัดขวางจะคล้ายม้าน้ำ
ฝังอยู่ลึกในสมองกลีบขมับ

หน้าที่หลักคือ
รับข้อมูลเชิงเหตุการณ์และรายละเอียด
(Episodic memory)
เข้ารหัส
แล้วส่งสัญญาณออกไปผ่าน “ถนนหลวง” ที่ชื่อว่า Fornix

เพื่อไปสร้างวงจรประสาทขนาดใหญ่
ที่เรียกว่า Papez circuit
กระตุ้นสมองส่วนเปลือก
(Cerebral cortex)
ให้ฝังตัวเป็นความจำระยะยาว


Hippocampus ยังรับคำสั่งว่า
“อยากจะนึกถึงความทรงจำไหน”
แล้วไปดึงความจำที่ฝังใน cortex
ออกมาใช้งาน

โดยเฉพาะความจำที่อยู่นาน
เช่น เมื่อวาน เดือนที่แล้ว หรือบทเรียนที่ผ่านมา

ถ้าความจำนั้นเกี่ยวกับอารมณ์
จะทำงานร่วมกับ Amygdala
ทั้งตอนฝังและตอนดึงความจำ
ทำให้อารมณ์ถูกแนบมากับความทรงจำนั้นด้วย


แม้หน้าที่จะสำคัญมาก
แต่ Hippocampus กลับเป็นสมองส่วนที่เปราะบางที่สุด

แค่เครียดเรื้อรัง
ก็เริ่มฝ่อได้แล้ว

ในโรคซึมเศร้า
ซึ่งมีการอักเสบในสมองจาก microglia
ยิ่งโดนหนัก

ทั้งเซลล์ประสาทเดิมฝ่อ
การสร้างเซลล์ใหม่ลดลง
และ Fornix ที่ส่งรหัสความจำ
ก็นำสัญญาณได้แย่ลง


ลองสังเกตตัวเองดูก็ได้ค่ะ

1️⃣ เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ โคตรยาก
โดยเฉพาะในวัยเรียน
หรือช่วงเริ่มงานใหม่
เรียนรู้ช้า ทำพลาดบ่อย
และความรู้สึกผิดจะตามมาซ้ำเติม

2️⃣ นึกอะไรสักอย่างใช้เวลานานมาก
บางครั้งแม้แต่เรื่องที่ทำไปเมื่อเช้า
ก็ยังนึกไม่ออก
เหมือนขุดขึ้นมาไม่ได้

3️⃣ ความทรงจำเชิงลบ
กลับถูกขุดขึ้นมาได้ง่ายมาก
พร้อมอารมณ์ในตอนนั้น
เพราะการเชื่อมต่อระหว่าง
Hippocampus กับ Amygdala แน่นมาก
ทำให้เกิด Negative bias
คือมองไปในแง่ลบหมด


ไม่ใช่แค่ Hippocampus เท่านั้น
สมองส่วนความจำระยะสั้น
dorsolateral prefrontal cortex (dlPFC)
ก็พังไปด้วย

ข้อมูลที่รับเข้ามา
จึงไม่ถูกเก็บไว้ชั่วคราว
และไม่ถูกส่งต่อไปเข้ารหัส
เช่น จำตัวเลขหรือรายละเอียดสั้น ๆ
แล้วทวนในเวลาไม่ถึงหนึ่งนาที
ก็ทำไม่ได้


บางครั้งข้อมูลอาจไม่เข้าสมองตั้งแต่แรก
เพราะกำลังเปิดใช้งาน
Default mode network (DMN)
เหม่อ และคิดวนเชิงลบ
(Rumination)


ทั้งหมดนี้ทำให้
ชีวิตประจำวันและการงาน
เข้าขั้นพังได้จริง

ยิ่งพัง
ก็ยิ่งสร้างสิ่งแวดล้อมเชิงลบ
กระตุ้นซ้ำไปซ้ำมา
อย่างกู่ไม่กลับ


ก่อนจะไปถึงจุดนั้น
รีบตรวจเช็กตัวเอง
และไปตรวจวินิจฉัยก่อนเถอะค่ะ

หลายครั้งที่เราเรียนรู้ได้แย่
ไม่ใช่เพราะไม่พยายาม
แต่เพราะสมองไม่อำนวยจริง ๆ

รักษาให้ดีขึ้นให้พอใช้งานได้บ้าง
แค่นี้ประสิทธิภาพหลายอย่าง
ก็เริ่มกลับมาแล้วค่ะ 🌷

วิธีการฟื้นฟู Hippocampus
เราเขียนต่อในคอมเมนท์นะคะ

29/12/2025

ฉันเก่งที่สุด
ฉันยอดเยี่ยม👍👏😆
ฉันทำได้..สัจธรรม
#จิตวิทยาประจำวัน

29/12/2025

ฉันรักเธอ&ธวัลรัตน์