22/10/2025
ประเทศไทยเดินหน้าสร้าง “ภูมิคุ้มกันทางประชากร” ด้วยนโยบายบนฐานข้อมูลเชิงประจักษ์
21 ตุลาคม 2568 - สำนักงานกองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติ (UNFPA) ประเทศไทย จัดการประชุมเชิงเทคนิคหัวข้อ “Technical Exchange on Demographic Resilience” ซึ่งเป็นเวทีสำคัญที่รวบรวมผู้เชี่ยวชาญและผู้ปฏิบัติงานกว่า 100 คนจากหน่วยงานภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม รวมถึงผู้เข้าร่วมจากประเทศต่าง ๆ ทั่วภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิกที่เข้าร่วมทางออนไลน์ เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลและข้อเสนอแนะจาก 5 งานวิจัยหลัก (Flagship Studies) ที่ UNFPA ประเทศไทยจัดทำขึ้นในปี 2568 เพื่อใช้เป็นฐานข้อมูลในการกำหนดนโยบายระดับประเทศและจัดทำเอกสารโครงการประเทศฉบับใหม่ของ UNFPA (พ.ศ. 2567–2574)
ในการกล่าวต้อนรับ น.ส.สิริลักษณ์ เชียงว่อง หัวหน้าสำนักงาน UNFPA ประเทศไทย เน้นย้ำถึงความสำคัญของการแปลงข้อมูลประชากรให้เป็นนโยบายเชิงปฏิบัติที่ช่วยเสริมสร้าง “ภูมิคุ้มกันทางประชากร” (Demographic Resilience) เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนและยึดหลักสิทธิมนุษยชนอย่างแท้จริง
ในช่วงกล่าวเปิดงาน ดร.จูลิตตา โอนาบันโจ ผู้อำนวยการ UNFPA ประเทศไทย เน้นย้ำว่า: “ประเทศไทยอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านสำคัญทางประชากรศาสตร์ จำนวนประชากรสูงวัยเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว อัตราการเกิดต่ำ มีผลให้จำนวนประชากรลดลง ข้อมูลทางประชากรต้องถูกนำมาพิจารณาอย่างรอบด้านในการสร้างสังคมและระบบที่ยืดหยุ่น โดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง” ดร.จูลิตตา กล่าวเพิ่มเติมว่า: “ด้วยการลงทุนในข้อมูล บุคลากร และนโยบายที่มองไปข้างหน้าในวันนี้ เราสามารถสร้างความมั่นใจได้ว่าประเทศไทยจะสามารถรับมือกับความท้าทายทางประชากร และบรรลุการเติบโตที่ยั่งยืนสำหรับคนรุ่นต่อไปในอนาคต”
ขณะเดียวกัน นางหทัยชนก ชินอุปราวัฒน์ รองผู้อำนวยการสำนักงานสถิติแห่งชาติ ให้ความสำคัญว่า: “การกำหนดนโยบายบนพื้นฐานข้อมูลเป็นสิ่งจำเป็นต่อการรับมือกับพลวัตประชากรที่เปลี่ยนแปลงของประเทศไทย และเพื่อให้ข้อมูลนี้ สนับสนุนทั้งการวางแผนและการจัดสรรงบประมาณอย่างมีประสิทธิภาพ”
ช่วงการนำเสนอประกอบด้วยงานวิจัยหลัก 5 ชิ้น ได้แก่
📌การวิเคราะห์สถานการณ์ประชากร (Population Situation Analysis – PSA 2025) เพื่อให้ภาพรวมและแนวโน้มประชากรของประเทศ โดย รองศาสตราจารย์ ดร. จงจิตต์ ฤทธิรงค์ สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล
📌การวิเคราะห์การสูงวัยอย่างมีสุขภาวะตลอดช่วงชีวิต (Sustainable Life-Cycle Healthy-Ageing Analysis 2026–2031) เพื่อเสนอทางเลือกเชิงนโยบายและการจัดสรรงบประมาณสำหรับการสูงวัยอย่างมีศักดิ์ศรี โดย รองศาสตราจารย์ ดร. เฉลิมพล แจ่มจันทร์. สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล
📌การวิเคราะห์ด้านการเงินเพื่อขับเคลื่อนวาระ ICPD (Financing the ICPD Agenda 2026–2031) เพื่อคาดการณ์ความต้องการงบประมาณด้านสุขภาพอนามัยการเจริญพันธุ์ การคลอดปลอดภัย และการยุติความรุนแรงด้วยเหตุแห่งเพศ โดย คุณวิภารัตน์ ปั้นเปี่ยมรัษฎ์ และ ดร.อรศิริ รังรักษ์ศิริวร สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง
📌แผนที่ประชากรประเทศไทย (Population Atlas of Thailand) นับเป็นครั้งแรกของการนำเสนอข้อมูลประชากรเชิงสถิติและภาพเชิงพื้นที่ทั่วประเทศ โดย รองศาสตราจารย์ ดร. เซอร์เกย์ วี. รยาซานต์เซฟ สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล
📌การวิเคราะห์ยุทธศาสตร์ความร่วมมือใต้-ใต้และไตรภาคี (South-South and Triangular Cooperation – SSTC Strategy 2026–2031) เพื่อผลักดันบทบาทของประเทศไทยในฐานะศูนย์กลางระดับภูมิภาคด้านประชากร การพัฒนา และความเท่าเทียมทางเพศ โดย รองศาสตราจารย์ ดร. ภาคภูมิ ทิพคุณ วิทยาลัยสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
การอภิปรายแบบพหุภาคี ซึ่งดำเนินรายการโดย นายอธิภัทร วรางคนันท์ นักวิเคราะห์โครงการด้านประชากรและการพัฒนา UNFPA ประเทศไทย เปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมสะท้อนความคิดเห็นเกี่ยวกับความเชื่อมโยงของแต่ละงานวิจัยในการส่งเสริม ความยืดหยุ่นทางประชากร (Demographic Resilience) การจัดสรรงบประมาณอย่างยั่งยืน และการเสริมบทบาทของประเทศไทยในความร่วมมือระดับภูมิภาค
ในช่วงกิจกรรมกลุ่ม “Connecting the Evidence to Policy” ผู้เข้าร่วมได้ร่วมกันจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายและแนวทางสร้างความร่วมมือเพื่อผลักดันให้ข้อมูลจากการวิจัยนำไปสู่การปฏิบัติได้จริง
ปิดท้ายการประชุม น.ส. สิริลักษณ์ เชียงว่อง ได้สรุปว่า งานวิจัยทั้ง 5 ชิ้นนี้จะเป็นรากฐานสำคัญสำหรับ
🔸เอกสารโครงการประเทศของ UNFPA ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2567–2574)
🔸แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 14 (พ.ศ. 2571–2575)
🔸กรอบความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนแห่งสหประชาชาติ (UNSDCF 2027–2031)
การประชุมครั้งนี้ถือเป็นอีกก้าวสำคัญของประเทศไทยในการใช้ “ข้อมูลประชากรเชิงประจักษ์” เพื่อขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะอย่างมีประสิทธิภาพ ตอกย้ำความมุ่งมั่นของทุกภาคส่วนในการสร้างสังคมที่ทุกคนสามารถมีชีวิตที่มีคุณค่า มีสุขภาวะ และมีโอกาสเท่าเทียมในทุกช่วงวัย
Thailand Charts a Path Toward Demographic Resilience with Evidence-Based Policy Solutions
21 October 2025: UNFPA Thailand convened a Technical Exchange on Demographic Resilience bringing together over 100 experts and practitioners from government agencies, academia, private sector, civil society, as well as participants joining online from across Asia and the Pacific. The meeting served as a pivotal platform to review and discuss key findings from five flagship studies commissioned by UNFPA Thailand in 2025. These studies collectively provide an evidence base to guide national policies and UNFPA’s next Country Programme (2027–2031).
In her welcoming remarks, Ms. Siriluck Chiengwong, Head of Office, UNFPA Thailand, emphasized the importance of translating demographic evidence into actionable policies that strengthen resilience and ensure inclusive, rights-based development.
During the opening remarks, Dr. Julitta Onabanjo, UNFPA Thailand Country Director, highlighted: “Thailand is at a pivotal point in its demographic journey. Rapid aging, ultra-low fertility, and population decline must be central considerations in building resilient societies and systems that leave no one behind.” She added: “By investing in data, people, and forward-looking policies today, we can ensure Thailand navigates demographic challenges and secures sustainable growth for generations to come.”
At the same time, Ms. Hataichanok Chinauparwat, Deputy Director-General of the National Statistical Office, emphasized: “Data-driven policymaking is essential for addressing Thailand’s evolving population dynamics and ensuring evidence informs both planning and financing decisions.”
The session featured in-depth presentations on:
📌Population Situation Analysis (PSA 2025) providing a national demographic diagnostic, by Assoc. Prof. Dr. Jongjit Rittirong, Institute for Population and Social Research, Mahidol University.
📌Sustainable Life-Cycle Healthy-Ageing Analysis (2026–2031) assessing policy and financing options for healthy ageing, by Assoc. Prof. Dr. Chalermpol Chamchan, Institute for Population and Social Research, Mahidol University.
📌Financing the ICPD Agenda (2026–2031) projecting resource needs for SRHR, maternal health, and GBV, by Mrs. Wiparat Panpiemras, and Dr. Ornsiri Rangraksirivorn, Fiscal Policy Office, Ministry of Finance
📌Population Atlas of Thailand offering the first national visual and statistical mapping of demographic trends by Assoc. Prof. Dr. Sergey V. Ryazantsev, Institute for Population and Social Research, Mahidol University
📌South-South and Triangular Cooperation (SSTC) Strategy Analysis (2026–2031) positioning Thailand as a regional hub for knowledge sharing in population and development by Assoc. Prof. Dr. Phakpoom Tippakoon, College of Interdisciplinary Studies, Thammasat University
A plenary discussion moderated by Mr. Adhipat Warangkanand, UNFPA Programme Analyst, provided space for reflection on how these studies interlink to advance demographic resilience, sustainable financing, and Thailand’s role in regional cooperation.
During the group session “Connecting the Evidence to Policy,” participants identified actionable recommendations and key partnerships necessary for translating research into national policy frameworks.
In closing, Ms. Siriluck Chiengwong reiterated that these studies will serve as the foundation for:
🔸The 13th UNFPA Country Programme Document (2027–2031)
🔸Thailand’s 14th National Economic and Social Development Plan (2028–2032)
🔸The UN Sustainable Development Cooperation Framework (2027–2031)
The dialogue marked a milestone in Thailand’s demographic journey — reaffirming a shared national commitment to harness data, innovation, and partnership to ensure that every person, at every stage of life, can live with dignity, health, and opportunity.
UNFPA กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข กรมกิจการเด็กและเยาวชน กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ UNFPA Asia and the Pacific United Nations Thailand สหประชาชาติ ประเทศไทย กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว สภาเด็กและเยาวชนแห่งประเทศไทย - The Children and Youth Council of Thailand สำนักงานสถิติแห่งชาติ