04/12/2020
#อุปสรรคที่ทำให้ไม่ได้กลับบ้านสักที
ขณะที่คนส่วนใหญ่ยังคงหลงทางอยู่กับโลกอันสนุกสนาน (ส่วนจะมีแก่นสารไหมเป็นอีกเรื่องหนึ่ง) โยคีก็ตั้งหน้าตั้งตาเดินทางกลับบ้าน อย่างไรก็ตาม มีโยคีไม่มากที่กลับถึงบ้าน เหตุก็เพราะเส้นทางนี้เต็มไปด้วยอุปสรรคมาดูกันว่าโยคะสูตรเตือนเราเรื่องอุปสรรคไว้อย่างไรบ้าง
ปตัญชลีระบุชัดเจนเลยว่าที่หน่วงเราไว้คือ “กิเลส” กิเลสตัวเอ้คือ อวิชชา มีลูกน้อง 4 คน ราคะ โทสะ ความยึดมั่นในตน และความกลัวที่เราจะไม่อาจดำรงอยู่ได้ PYS2.3 เช่น การที่แม่ยอมตายเพื่อลูก เพราะเชื่อว่าลูกจะยังคงมีชีวิตอยู่เป็นตัวแทนของแม่ต่อไป แสดงว่าแม่ก็ยังคงมีกิเลสตัวนี้อยู่นั่นเอง
อวิชชานี้ร้ายนัก เพราะมันเป็นม่านบังทำให้เรามองไม่เห็นหรือเห็นผิดเพี้ยนไปจากความจริง อวิชชาทำให้เราเห็นผิดอยู่ 4 เรื่อง
1) เห็นว่าสิ่งต่างๆ นั้นเที่ยง ทั้งที่ความจริงแล้ว ไม่มีอะไรเที่ยงแท้เลย
2) เห็นว่าชีวิตนี้แสนสุข ทั้งที่โลกมีสภาะวะอันแท้จริงคือทุกข์
3) เห็นว่าเราเป็นศูนย์กลางของจักรวาล สรรพสิ่งทั้งหลายมีหน้าที่สนองความอยากของเรา
และ 4) เห็นว่าโลกนี้สุทธิ สะอาดบริสุทธิ์ทั้งที่ในความจริงแล้วมันไม่ใช่ PYS2.5
การโดนบังเช่นนี้เองที่ทำให้คนส่วนใหญ่ไม่คิดจะกลับบ้าน
กิเลสเกิดมาจากอะไร เกิดมาจากคุณสมบัติของจิตประการหนึ่งที่มันสามารถจัดหมวดหมู่สิ่งที่มันรับรู้ได้ การจัดหมวดหมู่พื้นฐานของจิตคือ มันจะจัดสรรพสิ่งต่างๆ ว่า สิ่งนี้มันไม่เอา สิ่งนี้มันจะเอาไว้ สิ่งนี้มันเฉยๆ PYS2.19 จากนั้นจิตก็ไปผูกยึดในสิ่งที่มันตัดสินว่าจะเอา นั่นคือที่มาของกิเลส PYS2.23 กล่าวคือแทนที่จิตจะรู้เฉยๆ รู้แล้ววางตามธรรมชาติเดิมแท้ของมัน แต่จิตไม่วาง จิตเลือกที่จะผูก หลังจากนั้นก็กลายเป็นหนึ่งเดียวตามไปกับเนื้อหาที่จิตนั้นผูกอยู่ PYS 2.20 จิตติดในสิ่งที่มันเลือกนั่นเอง
เมื่อกิเลสเลือกที่จะผูกยึด ก็ก่อให้เกิดผล ผลนี้ยังไงเราก็ต้องรับ PYS 2.12 เลี่ยงไม่ได้ ผลนี้เองที่ทำให้เรายังต้องวนเวียนอยู่นอกบ้านกลับเข้าบ้านไม่ได้ซักที PYS 2.13 วนเป็นงูกินหาง จากรู้ แล้วไปผูก ก่อให้เกิดผล เป็นปัจจัยสำหรับการรู้ในรอบใหม่ ผูกอีก เกิดผลอีก ไม่สิ้นสุด
สรุปเนื้อหาของโยคะสูตรใน 2 บทแรกคือ ชีวิตคนส่วนใหญ่นั้นหลง หลงอยู่กับการปรุงแต่งเดี๋ยวปรุงไปโน่น เดี๋ยวปรุงไปนี่ คนที่มองไม่เห็นจะรื่นเริงไปกับชีวิต คนที่เริ่มเห็นจะเอะใจ จะตั้งคำถาม เริ่มไตร่ตรอง และรู้ได้ว่ามีกลิ่นตุๆ ในความสนุกอันฉาบฉวยนี้ ก็จะทวนกระแส ขวนขวาย ฝึกฝน พาตัวเองทวนกระแสกิเลส ขจัดอุปสรรคที่กีดขวางจนในที่สุดก็กลับบ้าน พบความสงบเย็น ไม่ต้องเหนื่อยล้าโลดแล่นในโลกแห่งมายานี้อีกต่อไป
______________________
พัฒนาจิต : กรกฎาคม 2559
เรื่อง : กวี คงภักดีพงษ์
ภาพ : www.pixabay.com
