14/11/2025
ภาวะหมดไฟ (Burnout) คือสภาวะของ “ความเหนื่อยล้าทางร่างกาย อารมณ์ และจิตใจ” ที่เกิดจากการทำงานหนักหรือความเครียดสะสมเป็นเวลานาน
องค์การอนามัยโลก (WHO, 2019) จัดให้เป็น “กลุ่มอาการที่เกี่ยวข้องกับความเครียดจากการทำงานเรื้อรัง”
⚠️ สัญญาณเตือน 3 ด้านของ Burnout
1.เหนื่อยล้าทางอารมณ์ (Emotional Exhaustion)
รู้สึกหมดแรง ไม่มีพลัง เบื่อหน่ายกับทุกอย่าง
2.หมดความรู้สึกผูกพันกับงาน (Depersonalization)
เริ่มมองงานหรือคนรอบข้างในแง่ลบ ไม่สนใจเหมือนก่อน
3.ประสิทธิภาพในการทำงานลดลง (Reduced Accomplishment)
ทำงานช้าลง ไม่ภูมิใจกับสิ่งที่เคยทำได้ดี
💥 ปัจจัยที่ทำให้เกิด “ภาวะหมดไฟ (Burnout)”
ภาวะหมดไฟไม่ได้เกิดจาก “ความอ่อนแอ” ของคนคนหนึ่ง แต่เกิดจาก การสะสมของความเครียดในหลายด้าน ทั้งจากงาน สภาพแวดล้อม และชีวิตส่วนตัว
🧭 1. ปัจจัยด้านอายุ (Age)
- ช่วงวัยรุ่นตอนปลาย – วัยทำงานตอนต้น (20–35 ปี)
มักเจอ burnout จาก “ความคาดหวังสูง” ทั้งจากตัวเองและองค์กร เช่น ต้องการความก้าวหน้าเร็ว อยากทำให้ดีที่สุด จนลืมดูแลใจ
- วัยกลางคน (36–50 ปี)
เริ่มมี “ภาระซ้อน” ทั้งงาน ครอบครัว ลูก การเงิน — ทำให้เกิดภาวะเหนื่อยเรื้อรังจากหลายบทบาท
- วัยใกล้เกษียณ (50 ปีขึ้นไป)
บางคนรู้สึกหมดไฟเพราะความรู้สึก “ไม่เป็นที่ต้องการ” หรือสูญเสียความหมายในงาน
⏳ 2. ปัจจัยด้านอายุงาน (Years of Work Experience)
- ทำงานนานเกินไปในสภาพแวดล้อมเดิม โดยไม่มีการพัฒนา อาจทำให้เกิดความเบื่อหน่ายและหมดแรงจูงใจ
- ขาดการยอมรับ จากองค์กรหรือหัวหน้างาน
- งานซ้ำซาก ไม่ได้ใช้ศักยภาพ ทำให้รู้สึกว่าชีวิตไม่มีความหมาย
- อยู่ในช่วงเปลี่ยนงานบ่อย ก็อาจเกิด burnout จากความไม่มั่นคงและต้องปรับตัวซ้ำๆ
🧱 3. ปัจจัยด้านภาระงาน (Workload & Job Demand)
- งานมากเกินไป – เวลาน้อยเกินไป
ทำให้รู้สึกเหนื่อยล้าและไร้พลังในการจัดการ
- ความคาดหวังสูงเกินจริง
เช่น ต้อง “สมบูรณ์แบบตลอดเวลา”
- ขาดสมดุลชีวิต (Work-life imbalance)
ไม่ได้พัก ไม่มีเวลาส่วนตัว
- บทบาทหลายด้าน เช่น ต้องเป็นทั้งพนักงานดี แม่ที่ดี ลูกที่ดี ฯลฯ
ล้วนเป็นภาระที่สะสมทางอารมณ์
🧍♀️ 4. ปัจจัยด้านบุคลิกภาพ (Personality)
คนที่ “ตั้งเป้าหมายสูง – perfectionist” มักมีแนวโน้ม burnout ง่าย
คนที่ “ไม่กล้าปฏิเสธงาน” หรือรับผิดชอบทุกอย่างเอง
คนที่ “เก็บอารมณ์ ไม่แสดงออก” อาจสะสมความเครียดโดยไม่รู้ตัว
🏢 5. ปัจจัยด้านองค์กรและสังคมการทำงาน (Organizational Factors)
- ระบบงานไม่มีความยืดหยุ่น
- ขาดการสนับสนุนจากหัวหน้างานหรือเพื่อนร่วมงาน
- บรรยากาศการทำงานกดดัน หรือแข่งขันสูง
- ขาดความยุติธรรม / ไม่ได้รับผลตอบแทนเหมาะสม
- ขาดโอกาสเติบโตหรือได้รับการยอมรับ
❤️ 6. ปัจจัยส่วนบุคคลและชีวิตส่วนตัว (Personal Life Factors)
- ปัญหาครอบครัว ความสัมพันธ์ หรือการเงิน
- สุขภาพร่างกายไม่แข็งแรง
- การนอนไม่พอ / ใช้สื่อออนไลน์ก่อนนอน
- ขาดกิจกรรมผ่อนคลายหรือการดูแลตัวเอง
🌿 แนวทางดูแลเบื้องต้น
✅ พักผ่อนให้เพียงพอ และแยกเวลางานออกจากเวลาส่วนตัว
✅ ลองพูดคุยระบายกับเพื่อน คนใกล้ชิด หรือผู้เชี่ยวชาญ
✅ หันกลับมาดูแลตัวเอง เช่น ออกกำลังกาย กินอาหารดี ๆ
✅ หากอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษานักจิตวิทยา หรือติดต่อสายด่วนสุขภาพจิต 📞 1323
ที่มา :Maslach, C. & Leiter, M. P. (2016) World Health Organization (WHO). (2019). กรมสุขภาพจิต. (2566). Schaufeli, W. B., & Enzmann, D. (1998).