03/07/2022
โบท๊อกเกิดแบบนี้ได้น้า:)
💉Grand round ประจำเดือนนี้ admin ขอนำเสนอ case report ที่น่าสนใจมากเกี่ยวกับผลข้างเคียงที่เจอไม่บ่อย แต่อาจเกิดขึ้นได้ภายหลังการฉีด botulinum toxin
ผู้ป่วยหญิงอายุ 36 ปี ปฏิเสธประวัติโรคประจำตัว เคยฉีด botulinum toxin มาแล้ว 3 ครั้ง หลังฉีดอาการปกติดีมาโดยตลอดในครั้งนี้ผู้ป่วยได้รับการฉีด botulinum toxin อีกเป็นครั้งที่ 4 ภายหลังฉีดเพียง 1 สัปดาห์ พบว่าเกิดการยุบตัวของผิวหนังบริเวณหน้าผากตรงจุดที่ฉีด ตรวจร่างกายพบ well-defined atrophic patch on right frontal area ลองคิดถึง differential diagnosis ก่อนอ่านต่อครับ
=========================
การวินิจฉัยแยกโรคในผู้ป่วยรายนี้ อาจต้องคิดถึงกลุ่ม acquired localized well-defined atrophic lesion
◽️Linear morphea เป็นโรคผิวหนังที่ทำให้เกิดการยุบตัวของผิวหนังได้หลายชั้น เช่น dermis, subcutaneous layer, muscle หรือ bone มักพบได้บริเวณใบหน้า ลำตัว แขน หรือขา
◽️Lupus panniculitis เป็นโรคที่มาด้วยผิวหนังยุบตัวลงได้ ยิ่งต้องนึกถึงหากเป็นเพศหญิง อายุยังไม่มาก
◽️Injection-site reaction ซึ่งเกิดขึ้นภายหลังการฉีดสารเข้าไปใต้ชั้นผิวหนัง ทำให้เกิดการยุบตัว หรือการแข็งตัวของผิวหนังได้ เช่น corticosteroid, vitamin K injection, taxane, IFN-B1a หรือ balicatib
ผู้ป่วยรายนี้ ได้ทำ skin biopsy พบ normal distribution of dermal collagen, adnexal structure, subcutaneous layer ทำการย้อม elastin พบ normal elastic tissue number and distribution ไม่พบลักษณะที่เข้าได้กับ morphea หรือ lupus
ในผู้ป่วยรายนี้อาการหายได้เองภายใน 3 เดือน และได้รับการฉีด botulinum toxin อีกในครั้งต่อไป ไม่พบว่าเกิดการยุบตัวของผิวหนังอีก
ในปัจจุบันมีรายงานการเกิด atrophic depression ภายหลังการฉีด botulinum toxin อยู่หลายราย แต่พบได้ไม่บ่อย และหายได้เองโดยไม่ต้องทำการรักษา มีการตั้งข้อสันนิษฐานว่า อาจเกิดจากการฉีดเข้าไปบริเวณชั้นกล้ามเนื้อ แล้วทำให้เกิด focal muscle atrophy ในบางบริเวณ และมี case report ตั้งข้อสงสัยว่าอาจเกิดจากการเคาะ syringe เพื่อไล่ลมที่อยู่ในหลอดก่อนการฉีด แล้วทำให้สาร silicone oil ที่เคลือบอยู่ภายใน syringe หลุดปนเปื้อนมาใน botulinum toxin แล้วทำให้เกิดปฏิกิริยาภายในร่างกาย แต่ผลการตรวจทางพยาธิวิทยาก็ไม่ได้พบหลักฐานของ silicone oil ชัดเจน
อย่างไรก็ตาม atrophic depression ที่เกิดขึ้น เป็นผลข้างเคียงที่พบได้ไม่บ่อย และสามารถหายได้เองโดยไม่ต้องทำการรักษาใด ๆ ถ้าเจอจะได้ไม่ตกใจกันครับ
💡Reference รูป lesion และ journal: JAAD Case Rep. 2020;6:1185-7.
J Am Acad Dermatol. 2019;81:e169-e171.
