16/11/2025
อาการ "ไหล่ติด" คืออะไร จะรักษาทางการแพทย์แผนไทยยังไงที่จะไม่ทำให้ "แย่ไปกว่าเดิม" และ "อาการดีขึ้นอย่างชัดเจน" ตามลำดับอาการที่มันควรจะเป็น
บทความโดย พท.กมลลาสน์ ชีวสาธน์เวชกุล
แพทย์แผนไทย พท.ว เวชกรรมไทย / พท.ภ เภสัชกรรมไทย
นี่คือเรื่องที่ต้องรู้ หากต้องการรักษาอาการที่เรียกว่า "ไหล่ติด" ให้ดีขึ้น ด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย - เพราะคนไข้ส่วนใหญ่เหมือนจะได้รับข้อมูลการรักษา "ในทางการแพทย์แผนไทย" แบบ "ไม่ค่อยจะถูกต้อง" สักเท่าไหร่นัก เพราะคนบางส่วนยังคงมีความเชื่ออยู่เลยว่า "ไหล่ติดต้องนวด" เดี๋ยวก็หาย โดยที่ยังไม่ได้ทันตรวจวินิจฉัยอาการเลยด้วยซ้ำ
*** อยากรักษาให้หาย ต้องตรวจให้รู้ก่อน ว่าอาการเกิดจากสาเหตุอะไร โรคอยู่ในระยะไหน และที่สำคัญ พยาธิสภาพของอาการ ณ ตอนไหนเป็นยังไง
***********************************
อาการ "ไหล่ติด" Adhesive capsulitis of shoulder พยาธิสภาพความผิดปรกติไม่ได้อยู่ที่กล้ามเนื้อ แต่อยู่ที่ "เยื่อหุ้มข้อ" เหมือนที่เห็นในรูปเลย - เพราะฉะนั้น หากมันกำลังอักเสบอยู่ ไม่ต้องคิดจะนวดเลยเพราะยิ่งนวดยิ่งแย่ (แน่นอน)
*** ยกตัวอย่างลักษณะอาการ (แค่บางส่วน) เช่น
- เริ่มต้นด้วยอาการปวดไหล่เรื้อรัง โดยเฉพาะเวลากลางคืน คนไข้มักตื่นเพราะเจ็บไหล่ข้างที่เป็น เป็นอาการที่เจอบ่อยและเฉพาะเจาะจงของ frozen shoulder มากกว่าภาวะอื่น ๆ
- อาการปวดเกิด แม้ไม่ได้ใช้งานมากนัก แต่จะปวดชัดขึ้นเมื่อมีการเคลื่อนไหวแขนเหนือศีรษะ เอื้อมไปข้างหลัง หรือเอื้อมออกด้านข้าง
- คนไข้มักบอกว่า “ปวดลึก ๆ ข้างในข้อ” (deep-seated pain) ไม่ใช่ปวดแบบกล้ามเนื้อตึงหรือเฉพาะจุดกดเจ็บ
*** อาการที่เขียนเอาไว้ เป็นแค่อาการในระยะแรก ๆ เท่านั้น ซึ่งอาการในระยะนี้ถือว่าสำคัญมาก ถ้ารักษาได้ถูกต้องเหมาะสมจริง ๆ อาการจะไม่ลุกลามไปเป็นไหล่ติดในระยะถัดไป และจะค่อย ๆ ดีขึ้นอย่างชัดเจน
**********************************
สำหรับคนไข้ที่มีอาการ ที่อาจจะเคยได้ยินหมอนวดบอกว่า "นวดเดี๋ยวก็หาย" ขอบอกเลยว่า อย่าเพิ่งไปนวดถ้ายังไม่ได้ตรวจอาการใด ๆ เลย เพราะอย่างที่บอกไป อาการโรคมีหลายระยะ และไม่ใช่อาการในทุกระยะจะนวดแล้วหาย ถ้าไปเจอระยะที่นวดไม่ได้แล้วเผลอไปนวด อาการจะลุกลามไประยะถัดไปได้ค่อนข้างเร็ว
หากจะวินิจฉัยทาง "ตรีธาตุ" ระยะที่ไม่ควรจะนวดเลย คือ
Freezing phase (ระยะปวดอักเสบ) - อาการ: ปวดมาก โดยเฉพาะเวลากลางคืน, ปวดลึก ๆ ข้างในข้อ, อักเสบ
ตรีธาตุที่เด่นในระยะนี้ คือ
1) ปิตตะ - สะท้อน “อักเสบ / ความร้อน / การระคายเคืองในข้อ”
2) วาตะ - ทำให้ปวดแบบแหลม ๆ และปวดมากขึ้นตอนกลางคืน
*** ระยะนี้ถึงแม้ "ปถวีธาตุ" จะเริ่มโดนได้รับผลกระทบบ้างแล้วก็จริง แต่อาการยังไม่ถึงขั้นสรรนิบาต แต่ถ้าเผลอไปนวดละก็ "สรรนิบาต" โผล่มาทันทีแบบไม่ต้อง "อุทธรณ์" เลย
*********************************
สิ่งที่สำคัญคือ ต้องตรวจวินิจฉัยแยกให้ถูกก่อนว่า "เป็นไหล่ติด" จริง ๆ หรือเปล่า เพราะอาการในลักษณะนี้ในบางกรณีอาจไม่ใช่อาการไหล่ติดก็ได้เหมือนกัน ไม่ใช่ว่าคนไข้มีอาการเคลื่อนไหวแขนไม่ได้แล้วจะ "ทึกทัก" ว่า้เป็นไหล่ติดเสมอไป
*** การนวดแรง ๆ หรือนวดท่าสวย ๆ ไม่ใช่เครื่องยืนยันว่านวดแล้วจะหาย การนวดวัดกันที่ประสิทธิภาพ ผลที่เกิดขึ้นจากการนวด ไม่ได้วัดกันที่ความสวยงามหรือความพิสดาร
ข้อมูลที่เหลือ เดี๋ยวจะเอาไปอธิบายในห้อง พท. ในช่วงเวลา Live สด ท่านใดติดงานตามชมย้อนหลังได้เลย เดี๋ยวจะทำเอกสารเอกใน Database ของห้อง พท. ด้วย
สมัครห้อง พท. ติดต่อทางไลน์ได้เลย Line ID : revthai
