25/03/2026
สาเหตุการเสียชีวิตและสุขภาพ
ปี พ.ศ. 2568 และแนวโน้ม ปี 2569
5 ลำดับสาเหตุการเสียชีวิตและภาระโรค
5 อันดับสาเหตุการตายสูงสุดทั่วโลก
● โรคหัวใจขาดเลือด (Ischaemic Heart Disease)
ครองอันดับ 1 มาอย่างยาวนาน เกิดจากหลอดเลือดหัวใจตีบตัน ไขมันอุดตันในหลอดเลทอดหัวใจ ทำให้หัวใจขาดเลือด และหัวใจวาย เป็นสาเหตุของเสียชีวิตประมาณ 13% ของการตายทั้งหมดทั่วโลก
● โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)
ทั้งชนิดหลอดเลือดแตกและตีบตัน เป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตและความพิการ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุและเริ่มพบในวัยทำงานมากขึ้น
● โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD)
ส่วนใหญ่มีสาเหตุจากการสูบบุหรี่และมลพิษทางอากาศ (ฝุ่น PM 2.5) ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ที่โลกกำลังเผชิญ
● การติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง
เช่น ปอดบวม แม้แนวโน้มจะลดลง แต่ยังคงเป็นสาเหตุการตายอันดับต้นๆในกลุ่มโรคติดเชื้อ
● โรคมะเร็ง (โดยเฉพาะมะเร็งปอด) อัตราการเสียชีวิตพุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนา
5 อันดับในประเทศไทย
● อันดับ 1 โรคมะเร็ง (ทุกชนิด) ยังคงครองอันดับ 1 ของสาเหตุการเสียชีวิต (เฉลี่ยวันละประมาณ 229 คน) โดยเฉพาะ มะเร็งตับและท่อน้ำดี และ มะเร็งปอด ซึ่งมีแนวโน้มสูงขึ้นตามระดับมลพิษทางอากาศ
● โรคหลอดเลือดสมอง
● โรคหัวใจขาดเลือด
● โรคปอดอักเสบ
● โรคเบาหวานและภาวะแทรกซ้อน
วิกฤต มีแนวโน้มสูงขึ้น
● วิกฤตสุขภาพจิต (Mental Health Crisis)
○ คนไทยกว่า 13.4 ล้านคน เผชิญปัญหาสุขภาพจิต โดยเฉพาะกลุ่มวัยรุ่น (18-24 ปี) มีความเสี่ยงซึมเศร้าและฆ่าตัวตายสูงขึ้นถึง 13.7%
○ ความเครียดถูกจัดเป็นปัญหาลำดับ 1 ที่คนไทยกังวล (40%) ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยโลก
○ ภาวะผิดปกติทางจิตที่เกิดจากสารเสพติด
● สังคมสูงวัยแบบสมบูรณ์ (Super-Aged Society)
ปี 2568-2569 เป็นปีที่ไทยเข้าสู่สังคมสูงวัยเต็มตัวต่อเนื่องเป็นปีที่ 5 ส่งผลให้โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ในผู้สูงอายุ เช่น ไตเรื้อรัง และอัลไซเมอร์
● ภัยจากสิ่งแวดล้อมและพฤติกรรมใหม่
○ PM2.5 ส่งผลกระทบต่อโรคระบบทางเดินหายใจ โดยมีผู้ป่วยสะสมกว่า 11 ล้านคนทั่วประเทศ
○ บุหรี่ไฟฟ้า กัญชา ระบาดหนักในกลุ่มเด็กและเยาวชน ซึ่งจะส่งผลต่อสถิติโรคปอดในระยะยาว
○ แหล่งน้ำ อาหารปนเปื้อนสารพิษ
○ การกินอาหาร, การไม่ออกกำลังกาย, การสูบบุหรี่, การดื่มแอลกอฮอล์ สิ่งเสพติด โรคเบาหวานและโรคไต ขยับอันดับขึ้นมาสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากพฤติกรรมการบริโภค
● อุบัติเหตุบนท้องถนน
เป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตในกลุ่มวัยรุ่นและวัยทำงาน (อายุ 15-29 ปี)
สถิติจำนวนประชากรไทย ปี พ.ศ. 2568
• จำนวนคนเกิด: 416,574 คน
• จำนวนคนตาย: 559,684 คน
สถิติจำนวนผู้เสียชีวิตรายปีจะสรุปยอดรวมเมื่อสิ้นปี จาก DALYs (Disability-Adjusted Life Years) หรือ "ปีสุขภาวะที่สูญเสีย" คือ หน่วยวัดภาระโรคในระดับประชากร โดยคำนวณจากผลรวมของปีที่สูญเสียไปจากการตายก่อนวัยอันควร (YLL) และปีที่ใช้ชีวิตอยู่กับความพิการ หรือการเจ็บป่วย (YLD) ซึ่ง 1 DALY เท่ากับ 1 ปีชีวิตที่มีสุขภาพดีที่เสียไป
..วัยทารก วัยเด็ก วัยรุ่น วัยกลางคน วัยสูงอายุ วัยชรา
คนไทยมีอายุขัยเฉลี่ยตั้งแต่เกิดจนเสียชีวิต (Life Expectancy) สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง (อายุยืน) ผู้สูงอายุกำลังทยอยเข้าสู่วัยสูงอายุพร้อมๆกัน ทำให้สัดส่วนผู้สูงอายุในสังคมพุ่งสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด
ปัจจุบันสังคมไทย เป็นสังคมสูงอายุระดับสุดยอด" (Super-Aged Society) ด้วยสังคมที่มีสัดส่วนประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไปสูงกว่า 20% หรืออายุ 60 ปีขึ้นไปมากกว่า 28% ของประชากรทั้งหมด สะท้อนถึงการขาดแคลนแรงงาน ภาระพึ่งพิงสูง และวิกฤตเศรษฐกิจ-สาธารณสุข
วัย โรคภัย อายุยืน ไม่ได้หมายถึงสุขภาพดีเสมอไป เป็นธรรมชาติที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่สิ่งที่เป็นตัวกำหนดคุณภาพชีวิต ไม่ใช่เพียงอายุที่เพิ่มขึ้น แต่คือ วิธีดูแลร่างกายและจิตใจ เข้าใจกฎธรรมชาติ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และป้องกันตนเองอย่างถูกวิธี คือ กุญแจสำคัญที่จะช่วยแก้ไขปัญหา ชะลอความเสื่อม เป็นเกาะป้องกันแม้วันนี้จะมีสุขภาพที่ดีอยู่ ป่วยอยู่ หรือแม้วันที่อายุมากขึ้น
..รักษาคุณภาพชีวิต สุขภาพดี
เพิ่มเติม
: สาเหตุการตายอันดับต้นๆของโลกในปี 2568 ยังคงเป็นกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนเกือบ 2 ใน 3 ของการเสียชีวิตทั้งหมด
: ข้อมูลเชิงลึกด้านสุขภาพ ในปี 2568-2569 โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) ยังคงเป็นสาเหตุการพิการและการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ซึ่งสัมพันธ์โดยตรงกับสังคมผู้สูงอายุและพฤติกรรมการใช้ชีวิต
: NCDs (NCDs) ย่อมาจาก Non-Communicable Diseases หรือ “กลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง” คือโรคที่ไม่ได้เกิดจากเชื้อโรค ไม่สามารถติดต่อได้จากคนสู่คน แต่เกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ไม่เหมาะสม สะสมต่อเนื่องยาวนาน เช่น การกินหวานจัด เค็มจัด มันจัด สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ ขาดการออกกำลังกาย นำไปสู่โรคต่างๆ เช่น เบาหวาน ความดัน มะเร็ง และโรคหลอดเลือด
รวบรวมข้อมูลจาก
• รายงาน "สุขภาพคนไทย 2568" โดย สสส. ร่วมกับมหาวิทยาลัยมหิดล และรายงานภาวะสังคมจากสภาพัฒน์ (สศช.)
• รายงานสุขภาพคนไทย ปี 2568 (สสส. และ ม.มหิดล)
• รายงานภาวะสังคมไทย ไตรมาส 4/2568 และภาพรวมปี 2568 (สศช./สภาพัฒน์)
• Ipsos Health Service Report 2025 รายงานจากการสำรวจความคิดเห็นของผู้คนกว่า 23,000 คน ใน 30 ประเทศทั่วโลก (รวมถึงประเทศไทย) เกี่ยวกับมุมมองที่มีต่อระบบสาธารณสุขและความท้าทายด้านสุขภาพในปัจจุบัน
• สถิติจำนวนคนเกิดและคนตายของประเทศไทยในปี พ.ศ. 2568 จากสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย
• รายงานรายงานสรุปสถิติสาธารณสุขระดับโลกประจำปีที่จัดทำโดย World Health Statistics 2025 ขององค์การอนามัยโลก (WHO) และการศึกษา Global Burden of Disease (GBD) โครงการโครงการศึกษาด้านระบาดวิทยา เพื่อวัดว่า "อะไรที่ทำให้คนเจ็บป่วยและเสียชีวิต" ในแต่ละประเทศ โดยคำนวณออกมาเป็นตัวเลขสถิติเพื่อให้เห็นภาพรวมของปัญหาสุขภาพ
