09/10/2025
การ นวดคนท้อง (Prenatal Massage) เป็นศาสตร์การนวดเฉพาะทางที่ต้องใช้ความระมัดระวังมาก เพราะร่างกายของหญิงตั้งครรภ์มีการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาและฮอร์โมนค่อนข้างมาก
ประโยชน์ของการนวดคนท้อง
ลดอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะบริเวณหลัง เอว และสะโพก
บรรเทาอาการบวมจากการคั่งของของเหลว (edema)
ช่วยให้ระบบไหลเวียนโลหิตและน้ำเหลืองดีขึ้น
ลดความเครียดและช่วยให้นอนหลับดีขึ้น
ช่วยให้กล้ามเนื้อเตรียมตัวพร้อมสำหรับการคลอด
ช่วงอายุครรภ์ที่เหมาะสม
หลังจาก 3 เดือน (ไตรมาสที่ 2) ขึ้นไปจึงเริ่มนวดได้
ไม่ควรนวดในช่วง 1–3 เดือนแรกของการตั้งครรภ์ เพราะเป็นช่วงที่เสี่ยงต่อการแท้งได้ง่าย
ท่านวดและเทคนิคที่ใช้สำหรัยคนท้องหลังสามเดือนเเรก
1. ท่านอนตะแคง – ปลอดภัยที่สุดสำหรับหญิงตั้งครรภ์ โดยมีหมอนรองหลังและระหว่างขา
2. นวดช้า นุ่มนวล ไม่แรง – ใช้ฝ่ามือ ลูบเบา ๆ ไม่กด ไม่คลึงลึก
3. หลีกเลี่ยงจุดสะท้อนมดลูก เช่น บริเวณข้อเท้า ด้านในน่อง หรือสะโพกบางตำแหน่ง
4. นวดเน้นผ่อนคลาย มากกว่าการรักษาอาการ
ถ้าคนท้อง อายุครรภ์ 6 เดือน (ประมาณไตรมาสที่ 2 ปลาย–ไตรมาสที่ 3 ต้น ๆ) ✅ สามารถนวดได้ครับ
แต่ต้องนวดอย่างถูกวิธีและปลอดภัย โดยคำนึงถึงสรีระและภาวะของแม่ตั้งครรภ์ช่วงนี้เป็นพิเศษ
หลักสำคัญของการนวดหญิงตั้งครรภ์ 6 เดือน
1. ท่านวดที่ปลอดภัย
ท่านอนตะแคงซ้าย เป็นท่าที่ดีที่สุด เพราะไม่กดทับหลอดเลือดใหญ่ที่อยู่ด้านขวาของมดลูก
ใช้หมอนรองหลัง พยุงท้อง และวางระหว่างเข่า เพื่อให้สบายและลดแรงกด
หลีกเลี่ยงท่านอนหงาย เพราะมดลูกจะกดเส้นเลือด ทำให้หน้ามืด หายใจลำบาก
2. บริเวณที่นวดได้
ต้นคอ ไหล่ หลังส่วนบนและล่าง – บรรเทาอาการเมื่อยจากการรับน้ำหนักท้อง
แขน ขา และเท้า – ช่วยลดบวมและกระตุ้นการไหลเวียนโลหิต
ศีรษะและใบหน้าเบา ๆ – เพื่อผ่อนคลายและช่วยให้นอนหลับดี
3. จุดที่ห้ามนวดหรือควรหลีกเลี่ยง
บริเวณ ข้อเท้าด้านใน, ข้อมือ, สะโพกลึก, บั้นเอว, ท้องน้อย
จุดกดสะท้อนมดลูก เช่น จุด SP6 (เหนือข้อเท้าด้านใน) และ LI4 (ระหว่างนิ้วโป้งกับนิ้วชี้)
ห้ามใช้แรงกดมากหรือการเคาะ/สับแบบการนวดทั่วไป
หน้าท้อง – นวดได้เบามาก ๆ แบบลูบวน ไม่กดลึก (ควรได้รับความเห็นชอบจากแพทย์ก่อน)
4. ระยะเวลาในการนวด
ครั้งละประมาณ 30–45 นาที ก็เพียงพอ
ไม่ควรนวดนานเกิน 1 ชั่วโมง เพราะอาจทำให้เหนื่อยหรือเวียนหัว
5. น้ำมันที่เหมาะสม
ใช้น้ำมันธรรมชาติ เช่น น้ำมันมะพร้าว, น้ำมันอัลมอนด์, น้ำมันโจโจบา
ห้ามใช้น้ำมันหอมระเหยที่กระตุ้นมดลูก เช่น rosemary, clary sage, basil
6. สัญญาณที่ควรหยุดนวดทันที
เวียนหัว หน้ามืด เหงื่อออกมาก
ปวดท้อง เกร็งมดลูก หรือมีมูกเลือดออก
หายใจไม่สะดวก หรือชีพจรเต้นเร็ว
#ข้อห้ามในการนวดคนท้อง
มีประวัติแท้งบุตรหรือครรภ์เป็นพิษ
มีภาวะเลือดออกผิดปกติหรือปวดท้อง
แพทย์ห้ามออกแรงหรือต้องนอนพักครรภ์
มีอาการบวมมากผิดปกติหรือความดันสูง
มีภาวะเสี่ยง เช่น รกลอกตัวก่อนกำหนด
