30/01/2026
ภาวะรอยดำหลังการอักเสบ (Postinflammatory Hyperpigmentation: PIH) คืออะไร?
Postinflammatory hyperpigmentation (PIH) คือภาวะผิวคล้ำชั่วคราวที่เกิดขึ้นหลังผิวหนังได้รับการบาดเจ็บหรือการอักเสบ เช่น
-แผลไฟไหม้
-ผื่นผิวหนังอักเสบ
-การติดเชื้อ
-สิว
ใครบ้างที่มีโอกาสเกิด PIH?
-เกิดได้กับทุกคน
-พบบ่อยและชัดเจนกว่าในคนผิวคล้ำ
-สีรอยดำมักเข้มกว่า และจางช้ากว่าคนผิวขาว
-พบมากในโรคผิวที่เกี่ยวกับแสงแดด เช่น
*phytophotodermatitis
*กลุ่มโรคผิวอักเสบคล้าย lichen planus
-ยาบางชนิด สามารถทำให้รอยดำเข้มขึ้น เช่น
*ยาต้านมาลาเรีย
*clofazimine
*tetracycline
*ยาเคมีบำบัดบางชนิด (เช่น bleomycin, doxorubicin, 5-FU, busulfan)
สาเหตุของ PIH
PIH เกิดจากการที่ผิวหนังชั้นนอกหรือชั้นลึกถูกทำลาย ทำให้มีการสะสมเม็ดสีเมลานินผิดปกติ
กลไกหลักมี 2 แบบ
1)รอยตื้น (Epidermal PIH)
เม็ดสีอยู่ผิวชั้นบน → ตอบสนองต่อการรักษาดี
2)รอยลึก (Dermal PIH)
เม็ดสีอยู่ชั้นผิวลึก → จางช้า รักษายากกว่า
ลักษณะอาการของ PIH
-เกิดตรงตำแหน่งที่เคยอักเสบ
-สีตั้งแต่น้ำตาลอ่อนไปจนถึงดำ
-เข้มขึ้นเมื่อโดนแสงแดด
-ไม่มีอาการเจ็บหรือคัน (เป็นปัญหาด้านความสวยงามเป็นหลัก)
-รอยดำอยู่นานแค่ไหน ขึ้นอยู่กับสาเหตุและตำแหน่งที่เป็น ตั้งแต่ 1 เดือน - อยู่นานหลายปี
การรักษา PIH
สิ่งสำคัญที่สุด
ทาครีมกันแดด SPF 50+ แบบ Broad-spectrum ทุกวัน เพื่อลดการกระตุ้นเม็ดสีจากรังสี UV สามารถใช้เมคอัพปกปิดร่วมได้
ยาทาภายนอก (เหมาะกับรอยระดับผิวชั้นบน) มักต้องใช้หลายชนิดร่วมกันจึงเห็นผลชัดเจน เช่น
-Hydroquinone (ไฮโดรควิโนน)
-Azelaic acid (อะซีลาอิก แอซิด)
-Cysteamine (ซิสทีเอมีน)
-Vitamin C (วิตามินซี)
-Tretinoin (เตรติโนอิน)
-Corticosteroid (คอร์ติโคสเตียรอยด์)
-Glycolic acid (ไกลโคลิก แอซิด)
สารอื่นๆ เช่น Kojic acid, Arbutin, Niacinamide, Licorice extract, Soy
การรักษาด้วยเครื่องมือ เช่น
-Laser (โปรแกรมPicosure )
-Chemical peel
-IPL
ถ้าเวลาเป็นเรื่องสำคัญ เลือกโปรแกรม PicoSure
เพื่อจัดการรอยดำอย่างมีประสิทธิภาพ ทางเลือกของการลดเม็ดสีอย่างตรงจุด
