16/02/2026
เชื้อราเรื้อรัง รักษาไม่หายซักที
มาปรึกษาคุณหมอนะคะ
#คลินิคสูติ
#หมอผู้หญิงที่เข้าใจผู้หญิง
#หมอรุจิเรข
#เครื่องเลเซอร์ชนิดพิเศษ
#ปัสสาวะเล็ด
https://www.facebook.com/share/p/189QM3Ek8a/?mibextid=wwXIfr
🔬 เชื้อราในช่องคลอดชนิดที่ “รักษายากกว่า” ที่หลายคนไม่รู้จัก
เวลาพูดถึง “เชื้อราในช่องคลอด”
ส่วนใหญ่เกิดจากเชื้อ Candida albicans ซึ่งมักรักษาหายได้ไม่ยากแต่ยังมีอีกชนิดหนึ่งที่สำคัญ และรักษายากกว่า คือ
Candida glabrata
ซึ่งเป็นสาเหตุของอาการคันเรื้อรัง รักษาแล้วไม่หาย หรือเป็นซ้ำบ่อยๆครับ
📊 พบบ่อยแค่ไหน?
• เชื้อราส่วนใหญ่ (~80–90%) คือ Candida albicans
• ส่วน Candida glabrata พบประมาณ 5–15% ของเชื้อราในช่องคลอดเท่านั้นซึ่งคือทั่วไปพบน้อยกว่ามากนั่นเอง แต่ในกลุ่มที่ “เป็นซ้ำบ่อย” หรือ “รักษาไม่หาย” สัดส่วนของ C. glabrata อาจเพิ่มขึ้นถึง 20–30% ครับ
ซึ่งราตัวนี้จะพบได้บ่อยขึ้นในผู้หญิงที่มี
✔ เบาหวาน
✔ ใช้ยาปฏิชีวนะบ่อย
✔ ใช้ยา Fluconazole ซ้ำ ๆ
✔ ภูมิคุ้มกันต่ำ
❓ ทำไมเชื้อนี้ถึงรักษายากกว่า?
สาเหตุไม่ได้มีแค่ “ดื้อยา” อย่างเดียว แต่มีหลายปัจจัยร่วมกันครับ
1️⃣ ดื้อต่อยากลุ่ม Fluconazole ได้บ่อย
ยาที่หลายคนซื้อกินเอง เช่น Fluconazole 150 mg อาจไม่ได้ผลกับเชื้อนี้ เพราะ C. glabrata มีความไวต่อยา azole ต่ำกว่าโดยธรรมชาติอยู่แล้ว การใช้ยาทั่วๆไปที่คุ้นเคยและจำนวนวันที่คุ้นเคยมักไม่หาย
2️⃣ มีระบบ “ปั๊มยาออกจากเซลล์” (Efflux pump)
เชื้อนี้มีความสามารถขับยาออกจากตัวเองได้เก่งกว่ามาก จึงทำให้ระดับยาในเซลล์เชื้อไม่เพียงพอในการฆ่าเชื้อ
3️⃣ สร้าง biofilm ได้ดี
เชื้อสามารถเกาะผิวเยื่อบุช่องคลอดเป็นชั้นฟิล์มบาง ๆ ซึ่งช่วยป้องกันตัวเองจากยาไม่ให้ยาเข้าไปทำลายตัวเองได้ไปอีกขั้น
4️⃣ อาการก็มักไม่ชัดแบบเชื้อราที่เราคุ้นเคย จึงทำให้วินิจฉัยช้าหรืออาจหลงทิศ
• มักไม่เห็นตกขาวเป็นก้อนชัดๆ
• บางครั้งตรวจกล้องจุลทรรศน์ไม่เห็นชัดซะอีก
💊 แนวทางการรักษา
🔹 1. การรักษาอันดับแรก
แนะนำใช้ “ยาเหน็บช่องคลอดนานกว่าปกติ”
🟣 Clotrimazole vaginal tablet 500 mg
ใส่ 1 เม็ดก่อนนอน วันละครั้ง นาน 7–14 วัน
หรือ
🟣 Clotrimazole 100 mg
ใส่วันละ 1 เม็ด นาน 14 วัน
หรือ
🟣 Miconazole 200 mg suppository
ใส่วันละ 1 เม็ด นาน 7–14 วัน
📌 แนะนำให้ใช้ 14 วันเต็มในรายที่สงสัยเชื้อนี้นะครับ นานขึ้นกว่าทั่วไปชัดเจน
🔹 2. ถ้าไม่ดีขึ้น หรือเป็นซ้ำ
🟣 Boric acid vaginal capsule 600 mg
ใส่วันละ 1 แคปซูลก่อนนอน นาน 14 วัน
อัตราหายได้ประมาณ 60–70%
⚠ ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์
⚠ ห้ามรับประทานโดยเด็ดขาด
🔹 3. ทางเลือกอื่นๆ
🟣 Nystatin vaginal suppository 100,000 units ใส่วันละครั้ง นาน 14 วัน
🤰 ถ้ากำลังตั้งครรภ์
✔ ใช้เฉพาะยาเหน็บกลุ่ม azole 7–14 วัน
•••
💊 กรณีทั่วไปที่ตรวจเจอเชื้อราในช่องคลอด
ถ้าอาการชัดเจน และไม่มีโรคประจำตัวสำคัญ
แพทย์สามารถให้ยารักษาได้เลย โดยไม่ต้องเพาะเชื้อ
🔎 แล้วเมื่อไหร่ควรเพาะเชื้อเพื่อทราบชนิดที่ชัดเจนและตรวจพบให้เจอว่าเป็นกลุ่มดื้อยาหรือไม่?
แพทย์จะพิจารณาเป็นรายๆไป และมักขอเพาะเชื้อในกรณีที่:
• เป็นซ้ำบ่อย (ปีละ 4 ครั้งขึ้นไป)
• กินยาแล้วไม่ดีขึ้น
• เป็นเบาหวานควบคุมไม่ดี
• ตั้งครรภ์และรักษาแล้วอาการไม่หาย
• สงสัยเชื้อดื้อยา
เพราะเชื้อราบางชนิดอาจดื้อยาบางตัว
ต้องรู้ชนิดเชื้อก่อนจะเลือกยาที่เหมาะสมครับ
⚠ สิ่งที่สำคัญกว่าเพาะเชื้อ
• อย่าซื้อยากินเองบ่อย ๆ
• ถ้าเป็นซ้ำ ควรพบแพทย์
• ควบคุมเบาหวาน
• หลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอด
